صندلی لرزان آخرین نخستوزیر
انحراف مسیر هواپیما بهسمت کشور دیگر، انهدام آن و مسدود کردن باند فرودگاه، سه پیشنهادی بود که برای جلوگیری از بازگشت امام به ایران، در جلسه بین سران ارتش و ژنرال هایزر بررسی شد. اما بازتاب این اتفاقها در دنیا و نبود توافق و تفاهم بین سران آمریکا، اجرای این پیشنهادها را غیرممکن میکرد.درست زمانی که بحث بر سر جلوگیری از ورود امام به ایران داغ بود، تصمیم قاطع امام خمینی (ره) برای بازگشت به ایران، توطئههای ایالات متحده را نقش بر آب کرد.
«من از ایرانیانی که با من همراهی کردهاند متشکرم. میخواستم فردا میان ملت باشم و هر رنجی که آنها میبرند من هم با آنها باشم. لکن دولت خائن از این امر مانع شد و همه فرودگاههای ایران را بست. پس از باز شدن فرودگاهها، بلافاصله به ایران میآیم به او میفهمانم که شما غاصب هستید و خائن به ملت ما، و ملت ما دیگر تحمل شما نوکرهای خارجی را نخواهد کرد. باری اینها باید بدانند هنگام قلدری گذشت. ملت ایران را به ادامه نضهت دعوت میکنم تا این قلدرها را به جای خودشان بنشانند، لکن آرامش را از دست ندهند. از همه ملت ایران تشکر میکنم و در اولین فرصت پیش مردمم. به ایران خواهم رفت تا با آنها یا کشته شوم یا حقوق ملت را بگیرم که به ملت برگردانم. خداوند همه شما را توفیق بدهد، ملت ایران باید بداند کسی که متکفل حکومت شده، به ایل
خودش خیانت میکند. آن ایلی که پشتوانه ایران بودند و رضاشاه آنها را از پای درآورد. این شخص به ایل خودش، به ملت خودش خیانت میکند. باید ایل بختیاری بداند که این اشخاص را که به آنها خیانت میکنند از جلو راه ملت بردارند. باید ارتش بداند که اینها خیانتکارند و به آنها کمک نکنند. باید همه ایران بدانند که توطئهای در کار است. از این توطئه باید جلوگیری شود. این آخرین قدمی است که این خائنان برمیدارند و ما انشاءالله این قدم را هم میشکنیم و پیش شما میآییم و آنها را به جای خودشان مینشانیم.» از امام پرسیدند: تصور میکنید چه زمانی میتوانید به ایران بروید؟ فرمود: «هر وقت که منع برداشته شود و فرودگاهها باز شود؛ به ایران خواهمرفت و اگر بنا باشد خون من بریزد، در پیش رفقای خودم و همراه جوانهای ایران بریزد. ما از این هیچ باکی نداریم و سرفرازی اسلام و ایران را میخواهیم.» ۱ پنجم بهمن ۱۳۵۷، بختیار برای امام نامه فرستاد. در این نامه سفر به پاریس و مذاکره با ایشان را مطرح کرده بود که البته به نتیجه نرسید. آخرین نخست وزیر رژیم پهلوی حاضر به سپردن حکومت به مخالفان نبود، تسلطی بر اوضاع کشور و امکان تغییر شرایط آن را
نداشت و فقط به پشتیبانی آمریکا و انگلیس و تا حدودی ارتش، دلگرم بود. ۲ کابوس شبهای بختیار انحراف مسیر هواپیما بهسمت کشور دیگر، انهدام آن و مسدود کردن باند فرودگاه، سه پیشنهادی بود که برای جلوگیری از بازگشت امام به ایران، در جلسه بین سران ارتش و ژنرال هایزر بررسی شد. اما بازتاب این اتفاقها در دنیا و نبود توافق و تفاهم بین سران آمریکا، اجرای این پیشنهادها را غیرممکن میکرد. درست زمانی که بحث بر سر جلوگیری از ورود امام به ایران داغ بود، تصمیم قاطع امام خمینی (ره) برای بازگشت به ایران، توطئههای ایالات متحده را نقش بر آب کرد. با بسته شدن فرودگاهها و پخش خبرهای مربوط به سوء قصد به جان امام و انحراف هواپیمای حامل وی، امام اعلام کرد: «هر زمان بخواهم به ایران مراجعت میکنم.» بختیار معتقد بود محمدرضا را از ایران بیرون کرده و میتواند امام خمینی را هم به سرنوشت شاه دچار کند. بههمین دلیل خیلی از حضور امام در ایران احساس نگرانی نمیکرد. ۳ اگر امام فردا نیاد. هفتم بهمن ۱۳۵۷، همزمان با ۲۸ صفر و روزهای عزاداری برای پیامبر (ص)، امام حسنمجتبی (ع) و امام رضا (ع)، مردم ایران برای اعتراض به لغو بازگشت امام به
خیابانها آمدند و راهپیمایی کردند. روزنامه کیهان هشتم بهمن ۱۳۵۷، درباره این راهپیماییها نوشت: «از ساعت ۷صبح مردم دستهدسته از نقاط مختلف شهر دور هم جمع شدند و بهتدریج راه افتادند. عدهای زن و مرد با کودکانشان در خیابان شهباز جنوبی تجمع کردند و در حالیکه عکسهایی از حضرت آیتاللهالعظمی خمینی و پلاکاردهایی را حمل میکردند، به سمت خیابانهای شمالی شهر رفتند. گروه دیگر از میدان خراسان، خیابان ری، سهراه امینحضور، سرچشمه، بهارستان، اسلامبول راهپیمایی کردند. همزمان با حرکت این گروهها، دستههای دیگری از خیابانهای شمالی و مرکزی وارد پیچ شمیران شدند و در اینجا جمعیت بههم پیوستند و راهی میدان فردوسی شدند. علاوه بر این گروهها که از قشرهای مختلف مردم تهران تشکیل شده بود، گروههای مختلفی از مردم شهرستانها هم در خیابانهای تهران به جمع راهپیمایان اضافه شدند.» شعارهایی که مردم سر دادند، اینچنین بود: «خمینی خمینی، قلب من باند فرودگاه توست. تنها ره سعادت، ایمان جهاد شهادت اگر امام فردا نیاد، مسلسلها بیرون میاد وای به حالت بختیار، اگر خمینی دیر بیاد» ۴ از ساعت ۸ صبح هفتم بهمن، جمعیت بهطرف میدان آزادی
(میدان شهیاد) حرکت کردند و ۱۲ ظهر همان روز، در خیابان آزادی متوقف شدند. موذنها از بلندگوها اذان گفتند و قطعنامه راهپیمایی را روحانیان خواندند. متن کامل قطعنامه: «بسم الله الرحمن الرحیم در پایان این راهپیمایی بسیار شکوهمند که بهمناسبت رحلت پیغمبر اکرم (ص) و شهادت حضرت مجتبی و ثامنالائمه امام رضا (ع) بهدعوت روحانیت مبارز با شرکت میلیونها نفر از مردم تهران و شهرستانها که برای استقبال از مقدم امام خمینی به تهران آمدهاند برگزار شد، این مطالب را بهعنوان قطعنامه اعلام میکنیم: ۱ - ما تمام مواد قطعنامههای راهپیماییهای تاسوعا و عاشورا و اربعین و جمعه ۲۷ صفر را که به تصویب میلیونها نفر از اهالی محترم تهران و سراسر کشور رسیده، بار دیگر تایید و تاکید میکنیم. ۲ - افتخار راندن شاه مخلوع از کشور و نجات مملکت از سر دودمان پهلوی متعلق به ملت ایران و جنبش عظیم اسلامی است که رهبر آگاه ملت از پانزده سال پیش آن را شعار مبارزه قرار دادهاست. ۳ - رژیم منفور و باطل سلطنتی و تمام بقایا و دنبالهها و تفالههای آن از قبیل شورای سلطنت و ولایتعهدی و دو مجلس فرمایشی موجود، از نظر ملت ایران مردود و غیرقابل
قبول است. ۴ - هر فرد یا سازمان دولتی در داخل و خارج از کشور که توطئه خائنانه و خسارتبار بازگرداندن شاه فراری را تعقیب کند جز تضییع وقت و اتلاف نیروهای انسانی و اقتصادی کشور و تشدید بغض و نفرت ملت نتیجهای بهدست نخواهد آورد و ملت ستمکشیده و آگاه ایران در هیچ شرایطی زیر بار سنگین استبداد سیاه پهلوی نخواهد رفت. ۵ - همانگونه که رهبر جنبش حضرت آیتاللهالعظمی امام خمینی کراراً تاکید کردهاند هر کابینه که با حفظ رژیم گرچه بهصورت شورای سلطنت بهوسیله هرکس و هرگروه یا هر سابقه از جمله دولت غاصب کنونی تشکیل شود از نظر ملت ایران غیرقانونی و محکوم است. ۶ - مردم ایران مشتاقانه و بیصبرانه در انتظار قدوم پیشوای محبوب و رهبر عظیمالشأن دقیقهشماری میکند و هیچگونه بهانه و عذری را برای جلوگیری از ورود ایشان بهکشور نمیپذیرد و برای رسیدن به این آرزوی مقدس حق توسل بههر وسیله و هر شیوه را حفظ میکند. ۷ - مبارزههای پیگیر و بیامان و همهجانبه ما تا رسیدن به نظام عدل اسلامی ادامه خواهد داشت که هدف نهایی جنبش است و در این راه از همه امکانات و شیوههای مناسب در مراحل و شرایط مختلف استفاده میکنیم. ۸ - ما حمله
وحشیانه دژخیمان رژیم به مردم را در تهران و سنندج و شهرستانهای دیگر که منجر به شهادت و زخمی شدن جمعی از مردم دبیر و فداکار و مسلمان شده و کشاندن نظامیان با لباس مبدل به خیابانها با شعار فریبکارانه حمایت از قانون اساسی، محکوم میکنیم. والسلام علیکم و رحمةالله و برکاته» تانکها، زرهپوشها و کامیونهای نظامیان رژیم در خیابانها مستقر شدند و درگیریهای شدیدی بین نیروها و مردم اتفاق افتاد که تعداد زیادی از دوطرف درگیری کشته و مجروح شدند. ژاله خون شد میدانهای ۲۴ اسفند، ژاله، فوزیه، خیابانهای فرحآباد، شهناز، آیزنهاور، امیرآباد و مقابل دانشگاه تهران، شاهد درگیریهای خونبار بودند. ۵ سفارت آمریکا در تهران در گزارش خود به واشنگتن، درباره اوضاع داخلی ایران مینویسد: «ایران در انتظار [امام] خمینی است. بختیار عهد میکند که محکم بایستد... آیتاللههای میانهرو خود را از بختیار دور میکنند. بختیار نخستوزیر، دیشب ملت را مورد خطاب قرار داد و گفت که استعفا نخواهدداد... اعتصابها بدون کم و کاست ادامه مییابد. کارگران (کارکنان) مخالف، شب گذشته درست پس از اینکه وی (بختیار) سخنرانیاش را شروع کرد، برق را قطع کردند...
کارکنان رادیو و تلویزیون ملی ایران رسما از قبول رییس جدیدشان امیرمسعود برزین خودداری کردهاند. کارکنان وزارت دادگستری هم اظهار داشتهاند هیچ وزیری را که توسط بختیار منصوب شده، قبول نخواهند کرد. در همین حال کمیته منتخب امام خمینی درباره تنظیم اعتصابها از کارکنان پست و مخابرات خواست برای رفع نیاز و فرستادن مواد پستی و برقراری ارتباطات هموطنان بهویژه در آستانه ورود امام به ایران، اعتصاب خود را پایان دهند. این درخواست بلافاصله مورد قبول کارکنان اعتصابی قرار گرفت.» ۶ با وجود درگیریها و حمایت کامل مردم از بازگشت امام خمینی (ره)، بختیار هنوز به سرکوبی انقلاب امیدوار بود و اعلام کرد: «با کمال استواری برجای خود خواهم ماند» ۷ پینوشت: ۱. کیهان ۷ بهمن ۱۳۵۷. ۲. انقلاب و پیروزی پیشین «خاطرات هاشمی رفسنجانی ۵۷ ـ ۵۸»، صص ۱۵۸ ـ ۱۵۷. ۳. ویلیام شوکراس، آخرین سفر شاه، ترجمه: عبدالرضا هوشنگ مهدوی، تهران: نشر البرز، ۱۳۶۹، ص ۱۳۷. ۴. کیهان ۷ بهمن ۱۳۵۷. ۵. کیهان ۷ بهمن ۱۳۵۷. ۶. ورود امام به ایران، ویژه نامه دهه فجر، نشر سوره مهر. ۷. اطلاعات اول بهمن ۱۳۵۷.
دیدگاه تان را بنویسید