تئوریسین پلورالیسم دینی در گذشت

سرويس فرهنگي «فردا»: جان هاروود هیک متولد 1922 میلادی شهر اسکاربورو در ایالت یورکشایر انگلیس است. وی تحصیلات ابتدائی خود را در کلیسای محلی انگلیکن فرا می‌گیرد. وی ابتدا در دانشگاه هال حقوق خواند، پس از گذراندن مدتی از خدمت سربازی برای تحصیل فلسفه به دانشگاه ادینبورگ رفت و پس از آن از دانشگاه آکسفورد دکتری فلسفه گرفت. وی در آکسفورد با راهنمایی پرایس از رساله دکتری خود با موضوع تدوین چارچوبی برای معرفت دینی و تحت عنوان «نسبت بین ایمان و اعتقاد» در سال 1950 دفاع می‌کند و در سال 1957 با عنوان «ایمان و معرفت» منتشر می‌کند که نظریات این رساله تحت‌تاثیر تجربه دینی که به گفته هیک تاثیر عمیقی بر وی نهاده بود شکل می‌گیرد. اما هیک پس از اتمام دوره دکتری از کلیسا فاصله نمی‌گیرد و با گذراندن دوره‌ای سه‌ساله در کمبریج به مقام کشیشی می‌رسد و پس از ازدواج به شهر کوچک بلفورد می‌رود و به عنوان کشیش کلیسای پرسبیترین آن شهر، که از کلسیاهای بنیادگرای مسیحیت شناخته می‌شود، به خدمت دینی مشغول می­شود. در ۱۹۶۷ به استادی دانشگاه بیرمنگام انتخاب شد و سپس در ۱۹۸۲ به مقام استادی تمام‌وقت در مدرسهٔ کلارمونت منصوب شد. میان جان هیک و دکتر نصر در مورد پلورالیسم اختلاف نظرهایی وجود دارد. جان هیک معتقد است که به جای واژه «خدا» باید از «واقعیت نهایی‏» استفاده کرد، زیرا برخی ادیان خدا را نمی‌شناسند. این واقعیت نهایی، غیرقابل توصیف است، ولی انسان نسبت به آن واکنشی دارد و بر اساس این واکنش به احساس درونی، ادیان را می‌سازد. در مقابل، سید حسین نصر معتقد است خدا ادیان مختلف را برای انسان فرستاده‌است و دین صرفاً ساخته ذهن انسان نیست. این عقیده وی همواره با نقد های بنیادینی از سوی رئالیست های تعالی گرا و خداگرایان مواجه شد و به لحاظ فلسفی هیچ گاه نتواست نظریه ذات انسانی و فطرت خداگرایانه انسان را به نیکی شرح دهد جان هیک در سن 90 سالگی درگذشت.