تركيه به دنبال چيست؟

ايران به عنوان ام القراي جهان اسلام از بدو پيروزي انقلاب اسلامي تلاش كرده است كه اين جايگاه را حفظ كرده و تحت هيچ شرايطي آن را به رقيب واگذار نكند. تبديل شدن به برترين كشور جهان اسلام به قدري شأن و پرستييژ كشور را افزايش مي‌دهد كه بسياري از دولت‌ها را وسوسه كرده است در اين مسير گام بردارند و در چشم انداز خود،‌ تبديل شدن به اولين كشور جهان اسلام را هدف قرار دهند. اين كشورها براي رسيدن به هدف مذكور به رقابت با جمهوري اسلامي روي آورده‌اند و با ابزارهاي مختلف تلاش دارند جمهوري اسلامي را به زير كشيده و خود به قدرت اول و ام القراي جهان اسلام تبديل شوند. روابط ايران و رژيم سعودي كه از بدو انقلاب بسيار پر فراز و نشيب دنبال شده است،‌ را مي‌توان در قالب اين معادله تحليل و ارزيابي كرد. روابطي كه شامل منازعه و همكاري بوده است. بي‌ترديد سياست‌هاي رژيم سعودي در منطقه از حمايت از اهل تسنن و سلفي‌ها در عراق و لبنان گرفته تا شمير از رو بستن براي دولت بشار اسد،‌ با هدف افزايش فشار بر جمهوري اسلامي را كليد مي‌خورد و سعودي‌ها مي‌كوشند متحدين منطقه‌اي تهران را به هر نحو ممكن تضعيف كنند. اما علاوه بر عربستان كه مدعي بوده مي‌تواند به جايگاه ايران دست يابد،‌ به تازگي تركيه هم تحركاتي را در اين زمينه آغاز كرده است. تركيه پس از آنكه عملا نتوانست به اتحاديه اروپا بپيوندد و درب‌هاي اتحاديه اروپايي را بر روي خود بسته ديد، سياست چرخش از غرب به سمت شرق را در پيش گرفت. اين سياست به معني روي گردان شدن از غرب نبود بلكه راهبرد توجه به غرب و تمركز بر شرق را دنبال مي‌كرد. به اين معني كه تركيه به عنوان كشوي كه عضو پيمان آتلانتيك شمالي (ناتو) است،‌ كوشيد روابط خود را با ايالات متحده و حاميانش حفظ كند اما در عين حال با گرفتن ژست‌هاي اسلامگرايانه و حمايت از مسلمانان منطقه،‌ اقبال افكار عمومي جهان اسلام را به سوي خود جلب كند. از اين روي تلاش‌هاي متعددي براي كسب پرستيژ در جهان اسلام انجام داد. رجب طيب اردوغان، نخست وزير تركيه، كه درصدد دست يافتن به يك عثماني گري نوين است و مي‌خواهد شكوه امپراطوري عثماني را احياء كند براي نيل به اين هدف چندين بار به نفع مردم فلسطين موضع گيري كرد و در جريان قحطي سومالي هم با سفر به اين كشور تلاش كرد با عوام فريبي توجه افكار عمومي جهان را به خود جلب كند. با اين حال مواضع آمريكايي آنكارا درباره سوريه، به جهان اسلام نشان داده است كه تحركات اردوغان و حزب متبوعش نمايشي بيش نيست. نپذيرفتن تركيه به عنوان ميزبان مذاكرات 1+5 از جانب جمهوري اسلامي هم خود نشان دهنده نارضايتي ايران از بازي دو گانه آنكارا در منطقه است و افكار عمومي جهان اسلام را بيش از پيش در خصوص رفتارهاي تركيه و تبديل شدن اين كشور به عروسك خيمه شب بازي ايالات متحده حساس خواهد كرد.