مسئولان دولتی باید چند واحد محیط زیست پاس کنند!

سرویس اجتماعی «فردا»؛ پدیده گرد و غبار در فصل بهار و تابستان چند سالی است که برای ایران و به ویژه استان های نیمه غربی و جنوب غربی مشکلات زیادی را بوجود آورده است اما طی یکی دو سال گذشته بر دامنه آن افزوده شده و به مناطق شمال غربی و مرکزی کشور از جمله پایتخت هم رسیده است و گاها به حدی از غلطت رسیده است که هوای تهران را به مرز هشدار رسانده و به تعطیلی مدارس و ادارت منجر شده است.

در این میان هرچند وظایف مشخص و تعریف شده‌ای برای نهادها و دستگاه های متولی حل این معضل تعریف شده است اما آنچه از برخورد برخی مسئولان برداشت می شود این است که متاسفانه سیاسی کاری در این موضوع نیز رخنه کرده است و گاهی اظهارات و گفته هایی مطرح می شود که نه تنها در جهت حل این معضل نیست بلکه هیچ مبنای علمی و کارشناسی شده ای و بیشتر با جهت گیری سیاسی مطرح می شود. طی دو هفته اخیر که بار دیگر هوای تهران به حالت هشدار رسیده است این قسم اظهارات نیز از سوی برخی مسئولان بالا گرفته است در تازه ترین اظهارنظر يكي از مسئولان دولتي آب پاشي سطح خيابان ها را راهکار حل مشکل ریزگردهای تهران عنوان کرده است و شهرداری را به دلیل قصور در انجام این این کار مورد انتقاد قرار داده است، سخنانی که تعجب كارشناسان و مسئولان حوزه محیط زیست را برانگیخت. چندی پیش بود که محمدرضا محمودی معاون عمراني استاندار تهران عنوان کرده که آب‌پاشي معابر تهران براي مقابله با پديده ريزگردها موضوعي كاملا علمي است و اينكه برخي بخواهند اظهارات علمي را با عناوين مضحك و خنده‌دار جلوه دهند مشكلي حل نمي‌شود، لذا پيشنهاد مي‌كنيم كساني كه استدلالي در ابن باره دارند با مستندات علمي آن را بيان كنند. محمودي با بيان اينكه بر اساس مستندات علمي معتقد است آب‌پاشي خيابان‌ها تا 80 درصد از ميزان ريزگردها در تهران مي‌كاهد اظهار كرده است: يكي از بحث‌هايي كه در دنيا براي مقابله با ريزگردها مطرح است افزودن مواد چسبنده به آب در هنگام آب‌پاشي خيابانها و معابر است كه اين اقدامات از وظايف شهرداري‌هاست. در همین ارتباط مدیرعامل شرکت کنترل کیفیت هوای تهران در واکنش به این اظهارات معاون استانداری آبپاشی سطح خیابان‌ها را راهکار حل مشکل ریزگردهای شهر تهران ندانسته و با غیرمنطقی خواندن این اظهارات گفت: مگر منشأ ریزگردهای هوای تهران گرد و غبار روی زمین است که با آبپاشی سطح زمین مشکل حل شود. باید ریزگردها را از منابع اصلی ورود آن به پایتخت کنترل کرد، و به جای پیشنهادهایی مانند آبپاشی سطح خیابان‌ها باید منابع ورود ریزگردها را کنترل کرد و مسئولیت این موضوع نیز با شهرداری تهران نیست. رشیدی تصریح کرد: میزان ذرات کمتر از 2.5میکرون روز گذشته 91 بود و شاخص آلودگی هوای شهر در وضعیت سالم قرار داشت. با این وجود باز هم احتمال افزایش آلودگی هوا ناشی از ورود ریزگردها به کشور وجود دارد که برای رفع این مشکل باید اقدامات اساسی صورت گیرد. وحید نوروزی، مشاور محیط‌زیست معاون شهردار تهران نیز راه‌حل‌هایی همچون آبپاشی سطح خیابان‌ها برای رفع مشکل گرد و غبار پایتخت را غیرکارشناسی دانست. "اسماعیل کهرم" استاد دانشگاه و متخصص محیط زیست نیز در گفتگو با «فردا» با اظهار تعجب از سخنان معاون استانداری در خصوص ابپاشی برای حل مشکل ریزگردهای تهران، اظهار داشت: ریزگردهای کشور و به صورت موردی شهر تهران منشا داخلی و خارجی دارند؛ بخشی از این گردوغبارها منشا عربی و غربی دارند و از کشورهای همسایه وارد کشور می شوند و بخشی از آنها نیز در اثر خشک شدن تالاب ها و رودخانه ها ایجاد شده اند. وی تصریح کرد: وقتی 400 هزار هکتار تالاب نیریز، کمجان بختگان برای سد سیوند خشک می شوند، وقتی گاوخونی و هامون خشک می شوند و ... مواد آلی کف این تالاب ها مثل شاخ و برگ، حیوانات مرده و ... با بادهای بسیار آهسته یک متر بر ثانیه نیز به راحتی از جا حرکت می کنند و تبدیل به ریزگرد می شوند. این متخصص محیط زیست با تاکید براینکه با آبپاشی نمی توان مشکل ریزگردهای داخل شهرها را حل کرد، ادامه داد: گاه این ریزگردها 2 کیلومتر بالا می روند که اصلا ابپاشی امکانپذیر نیست، و جای تعجب دارد که برخی چنین راهکارهایی را مطرح می کنند. کهرم گفت: هر یک هکتار جنگل چیزی حدود 7 تن ریزگرد را جذب می کند بنابراین راهکار اساسی برای حل این مشکل این است که اولا تالاب ها، رودخانه ها، مراتع و جنگل ها را حفظ کنیم تا علاوه بر جلوگیری از تولید ریزگردها در صورت وجود ریزگردها آنها را جذب کرده و از پراکنده شدن آنها در هوا جلوگیری شود. وی در ادامه با اشاره به صحبت های معاون استانداری مبنی بر استفاده از مواد چسبنده برای ابپاشی نیز گفت: این چیزی که این اقا عنوان کرده اند شبیه مالچ پاشی است ولی مالچ پاشی راهکاری برای حل مشکلات ریزگردها در بیابان ها و مراتع است یعنی در مناطقی که خاک لق و آماده حرکت است با استفاده از مالچ پاشی مانع حرکت آنها می شوند اینکه این روش در شهرها استفاه شود که این مواد چسبنده وارد منازل و خانه ها مردم می شود، معلوم نیست این اظهارات بر چه اساس و مبنای علمی گفته می شود و به این دسته از مسئولان توصیه می کنم اگر درس این حوزه را نخوانده اند از نظرات چند کارشناس استفاده کنند. این استاد دانشگاه همچنین درخصوص حل مشکل ریزگردها و هوای ناسالم شهر تهران تاکید کرد: در تهران حدود دو میلیون هشتصد هزار اتومبیل دودزا وجود دارند که مشکل اساسی برای شهر هستند و همانطور که شهردار نیز تاکید کرده راهکار اساسی در توسعه مترو و گسترش جنگل های ارتفاعات تهران است که بهترین راهکار است و باید مسئولان دولتی در تحقق این اهداف کمک شهردار باشند.