کد خبر: ۲۵۲۴۶۸
تاریخ انتشار: ۲۵ اسفند ۱۳۹۱ - ۰۱:۳۰
تعداد نظرات: ۳۰ نظر

چهارشنبه سوری، یک جشن بهاری است که پیش از رسیدن نوروز برگزار می شود مردم در این روز برای دفع شر و بلا و برآورده شدن آرزوهایشان مراسمی را برگزار می کنند.


باشگاه خبرنگاران: یکی از آئین های سالانه و دیرینه ی ایرانیان جشن سوری، چهارشنبه سوری یا به عبارتی دیگر چارشنبه سوری است.
 
ایرانیان آخرین سه شنبه سال خورشیدی را با بر افروختن آتش و پریدن از روی آن به استقبال نوروز می روند. چهارشنبه سوری، یک جشن بهاری است که پیش از رسیدن نوروز برگزار می شود مردم در این روز برای دفع شر و بلا و برآورده شدن آرزوهایشان مراسمی را برگزار می کنند که ریشه اش به قرن ها پیش باز می گردد که مراسم ویژه آن در شب چهارشنبه صورت می گیرد برای مراسم در گوشه و کنار کوی و برزن نیز بچه ها آتش های بزرگ می افروزند و از روی آن می پرند و ترانه (سرخی تو از من ، زردی من از تو ) می خوانند. ظاهرا مراسم چهارشنبه سوری برگرفته از آئینهای کهن ایرانیان است که همچنان در میان آنها و با اشکال دیگر در میان باقی بازماندگان اقوام آریائی رواج دارد و "سور” در زبان و ادبیات فارسی و برخی گویش های ایرانی به معنای "جشن”،”مهمانی"و "سرخ” آمده است.

جشن سور از زمان های بسیار دور در ایران مرسوم بوده است. قبل از ورود اسلام به ایران هر سال ۱۲ ماه، و هر ماه ۳۰ روز بوده که هر کدام از این ۳۰ روز اسمی مشخص داشته است که بعد از ورود اسلام به ایران تقسیمات هفته نیز به آن اضافه شد. در ایران باستان در پایان هر ماه جشن و پایکوبی با نام سور مرسوم بوده است.

مختار برای کشتن یزید که در شهر کوفه که اکثر آنان ایرانی بوده اند از این فرصت استفاده کرده و در زمان همین جشن که مصادف با چهارشنبه بود یزید را قصاص نمود. بعد از گذشت چند سال بعد از ورود اسلام به ایران به آرامی جشن سور در ایران کم رنگ و به آخرین چهارشنبه سال محدود شد. جشن سور از مراسم اصیل ایرانی است و منشا خارجی ندارد. آتش از عناصر چهارگانه است و تنها عنصری است که آلوده نمی شود به همین منظور از گذشته های بسیار کهن تاکنون این آداب مرسوم بوده است.

آخرین سه شنبه ی آخر سال را شب چهار شنبه سوری می گویند. شبی است که امروزه فقط بوته افروزی آن مانده است. این کار را عصر سه شنبه ی آخر سال که آخرش چهارشنبه است انجام می دهند. بدین ترتیب که کوپه های هیزم را روی هم می گذارند خورشید که غروب کرد هیزم را در حیاط خانه یا در کوچه یا در میدان باز آتش می زنند .

ظهور آتش بازی

آتش بازی در شب چهارشنبه سوری در زمان ناصرالدین شاه و به وسیله ی فرانسوی ها در ایران رواج پیدا کرد. در ابتدا فقط برای سرگرمی شاه این نمایش انجام می شد پس از آن مردم هم در این سرگرمی سهیم شدند و دستور نمایش آن در میدان توپ خانه صادر شد و مردم در آن جا به تماشای آتش بازی می ایستادند و کم کم به شکلی که امروزه اجرا می شود در آمد .

بوته افروزی

در ایران رسم است که پیش از پریدن آفتاب، هر خانواده بوته های خار و گزنی را که از پیش فراهم کرده اند روی بام یا زمین حیاط خانه و یا در گذرگاه در سه یا پنج یا هفت "گله” کپه می کنند. با غروب آفتاب و نیم تاریک شدن آسمان، زن و مرد و پیر و جوان گرد هم جمع می شوند و بوته ها را آتش می زنند. در این هنگام از بزرگ تا کوچک هر کدام سه بار از روی بوته های افروخته می پرند، تا مگر ضعف و زردی ناشی از بیماری و غم و محنت را از خود بزدایند و سلامت و سرخی و شادی را به هستی خود ببخشند. مردم در حال پریدن از روی آتش ترانه هایی می خوانند :

خاکستر چهارشنبه سوری، نحس است، زیرا مردم هنگام پریدن از روی آن، زردی و ییماری خود را، از راه جادوی سرایتی، به آتش می دهند و در عوض سرخی و شادابی آتش را به خود منتقل می کنند.

سرود "زردی من از تو ، سرخی تو از من "

در هر خانه زنی خاکستر را در خاک انداز جمع می کند، و آن را از خانه بیرون می برد و در سر چهار راه، یا در آب روان می ریزد. در بازگشت به خانه، در خانه را می کوبد و به ساکنان خانه می گوید که از عروسی می آید و تندرستی و شادی برای خانواده آورده است در این هنگام اهالی خانه در را به رویش می گشایند. او بدین گونه همراه خود تندرستی و شادی را برای یک سال به درون خانه خود می برد. ایرانیان عقیده دارند که با افروختن آتش و سوزاندن بوته و خار فضای خانه را از موجودات زیانکار می پالایند و دیو پلیدی و ناپاکی را از محیط زیست دور و پاک می سازند. برای این که آتش آلوده نشود خاکستر آن را در سر چهارراه یا در آب روان می ریزند تا باد یا آب آن را با خود ببرد گرد آوردن بوته، آتش زدن و پریدن از روی آن و گفتن عبارت "زردی من از تو، سرخی تو از من” شاید مهمترین اصل شب چهارشنبه سوری است. هر چند که در سالهای اخیر متاسفانه این رسم شیرین جایش را به ترقه بازی و استفاده از مواد محترقه و منفجره خطرناک داده است. مراسم دیگری مانند کوزه شکنی، فال گوش نشینی، آش نذری پختن، آب پاشی، بخت گشائی دختران، دفع چشم زخمها، کندر و خوشبو، قاشق زنی، فال گرفتن هم در این شب جزو مراسمات جالب و جذاب می باشد .

تحریف آیین چهارشنبه سوری

یافته های پژوهشی نشان می دهد که تمامی آیین ها و یادمان هایی که مردم ایران در هنگامه های گوناگون بر پا می داشتند و بخشی از آنها همچنان در فرهنگ این سرزمین پایدار شده است، با منش ، اخلاق و خرد نیاکان ما در آمیخته بود و در همه آنها، اعتقاد به پروردگار، امید به زندگی، نبرد با اهریمنان و بدسگالان و مرگ پرستان، در قالب نمادها، نمایش ها و آیین های گوناگون نمایشی گنجانده شده بود. رفتار خشونت آمیز و مغایر با عرف و منش جامعه نظیر آنچه که امروزه تحت نام چهارشنبه سوری شاهد آن هستیم، در هیچ کدام از این آیین ها دیده نمی شود. بهتر است بگوییم، کسانی که با منفجر کردن ترقه و پراکندن آتش سلامتی مردم را هدف می گیرند، با تن دادن به رفتاری آمیخته به هرج و مرج روحی ، آیین چهارشنبه سوری را تحریف کرده اند. پس امیدوارم دوستان عزیز با خواندن این مطالب، زیبایی این رسم کهن ایرانی را با انجام کارهای خطرناک و استفاده از وسایل خطرناک آتشبازی خراب نکنند .

با امید به چهارشنبه سوری زیبا، فرهنگ ساز و به دور از هر گونه خطر احتمالی

انتشار یافته: ۳۰
در انتظار بررسی: ۱
غیر قابل انتشار: ۱۸
د کتر دماوندی
Iran, Islamic Republic of
۰۲:۲۶ - ۱۳۹۱/۱۲/۲۵
4
6
کاش منابع را هم ذکر می کردید چون این سنت در قبل از اسلام نبوده وزرتشتیان چنین مراسمی را بجا نمی آورند.وآتش مقدس بوده نه آنکه بیماری خود را به او حواله دهند.جدیدا"هم ترقه زنی نیز اضافه شده و...
ناشناس
United States
۰۶:۱۹ - ۱۳۹۱/۱۲/۲۵
1
6
مختار کی یزید را کشت؟
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۷:۱۲ - ۱۳۹۴/۱۱/۲۴
5
3
اشغاله
نارینه
Iran, Islamic Republic of
۲۲:۲۹ - ۱۳۹۴/۱۲/۱۷
4
1
مفهوم نبود.ولی مرسی
شیدا
Iran, Islamic Republic of
۲۳:۳۰ - ۱۳۹۴/۱۲/۱۷
0
3
خوب بود ممنون
شهره
Iran, Islamic Republic of
۲۲:۳۶ - ۱۳۹۴/۱۲/۲۳
1
2
جالب بود ولی ناقص.
مطلع
Iran, Islamic Republic of
۰۴:۴۸ - ۱۳۹۴/۱۲/۲۴
1
3
یزید بن معاویه در پانزدهم ربیع‌الاول سال ۶۴ قمری در اطراف دمشق به علت برخورد پاره‌سنگی که از منجنیقی پرتاب شده‌بود و به یک طرف صورت وی برخورد کرده بود به بیماری‌ای مبتلا شد و این بیماری مرگ وی را به همراه داشت. پس از آن، وی در قبرستان باب‌الصغیر که در حوالی همان شهر است دفن گردید. طبق وصیّتش، پسرش معاویه دوم بعد از او به خلافت رسید
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۲۳:۲۶ - ۱۳۹۵/۰۱/۱۴
2
4
خلاصش هم بود بهتر میشد
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۸:۳۸ - ۱۳۹۵/۰۱/۱۷
1
3
کاش منابع ذکر بشه
آران
Iran, Islamic Republic of
۱۰:۰۴ - ۱۳۹۵/۰۹/۲۵
1
4
کاش می گفتید که تو زمان قدیم چه جوری اجراش می کردند
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۰۷:۳۸ - ۱۳۹۵/۱۰/۱۲
2
1
مطالب بعضی غلط ( مثل کشتن یزید توسط مختار ) و بسیاری با هم کاملا متناقض بود .
نازنین زهرا
Iran, Islamic Republic of
۱۹:۴۳ - ۱۳۹۵/۱۱/۰۲
2
2
خوب بود ولی خیلی ناقص
گو گوش
Iran, Islamic Republic of
۲۰:۵۱ - ۱۳۹۵/۱۱/۱۲
3
2
عالی بود
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۱:۱۱ - ۱۳۹۵/۱۱/۱۹
3
1
بد نیست
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۵:۴۰ - ۱۳۹۵/۱۲/۰۴
2
2
خوبه
هادی
Iran, Islamic Republic of
۱۰:۳۸ - ۱۳۹۵/۱۲/۱۲
2
1
ای کاش بیشتر از کارهایی که مردم میکردن می نوشتید.
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۴:۳۷ - ۱۳۹۵/۱۲/۱۴
3
1
مظخرفه
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۹:۰۵ - ۱۳۹۵/۱۲/۱۹
1
1
ممنون جالب بود
شیرالات گروهه
Iran, Islamic Republic of
۱۵:۳۲ - ۱۳۹۵/۱۲/۲۱
1
1
خیلی ممنون بابت اطلاعات مفیدتون
امير
Iran, Islamic Republic of
۱۸:۱۷ - ۱۳۹۵/۱۲/۲۱
1
0
بسيار عالي
مصطفی از مشهد
Iran, Islamic Republic of
۲۱:۴۷ - ۱۳۹۵/۱۲/۲۱
1
1
یادمه زمانی که آتش روشن میکردیم عده ای می ومدن تمام آتش و هیزم رو خیس میکردن ولی بعد از مدتی خود همین ها شدن تجار ترقه و فشفه از کشور ماچین و بعد از مدتی هم خودشون شدن تولید کننده . حالا چطور میشه جلوی تجارت اوناها رو گرفت در حالی که سودشون در همین شبهاست
هدیه
Iran, Islamic Republic of
۲۲:۱۸ - ۱۳۹۵/۱۲/۲۱
1
0
خیلی خیلی مضخرفه
محمد
Iran, Islamic Republic of
۱۶:۰۵ - ۱۳۹۵/۱۲/۲۲
1
0
سلام باید آیین ایرانی را همیشه پررنگ تر از سالهای گذشته انجام دهیم آیین ایرانی کم رنگ میشه
پگاه
Iran, Islamic Republic of
۰۷:۳۸ - ۱۳۹۵/۱۲/۲۴
1
0
خيليييييى خوب بود سپاسگزارم
اميدوارم ى چهارشنبه سوريه بدون اينكه بيمارستانا پر بشه داشته باشيم و همه ايرانيا تندرست و شاد باشن
زنده باد ايران و ايرانى و آرياييييييييييى
رامش
Iran, Islamic Republic of
۱۴:۵۹ - ۱۳۹۵/۱۲/۲۵
1
0
این آیین تا قبل از اسلام بوسیله زرتشتیان بکار می رفته و بعد از اسلام کاملا تغییر شکل داده باید توجه داشت که آتش برای زرتشتیان نماد قداست بوده و هرگز از روی آن نمی پرند ولی بعدها به گونه ای کاملا جدید برگزار شده که امیدواریم هدف توهین به هیچ دینی و اعتقادی نباشد
....
Iran, Islamic Republic of
۱۲:۳۷ - ۱۳۹۵/۱۲/۲۶
1
0
ممنون ،خوب بود ولی کافی نبود
آیلین
Iran, Islamic Republic of
۱۴:۱۵ - ۱۳۹۵/۱۲/۲۷
1
0
خوب بود ولی اگه خلاصه ی هر کدوم رو می نوشتین خیلی بهتر میشد, به هر حال عالی بود.ممنون
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۲۰:۳۷ - ۱۳۹۶/۰۱/۰۴
0
0
مرسی
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۴:۴۲ - ۱۳۹۶/۰۱/۰۶
0
1
خیلی بد بود
amin afshari
Iran, Islamic Republic of
۲۰:۴۳ - ۱۳۹۶/۰۱/۱۴
0
0
عالیییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییی
نام:
ایمیل:
* نظر:
تازه های سایت