اجازه بدهید نحوه بازنشتگی اساتید را در برخی از دانشگاههای آمریکا که جزو بهترین دانشگاههای دنیا هستند توضیح بدهم. اگرچه اطمینان ندارم، ولی به احتمال قوی در تمام دانشگاههای آمریکا این قانون اعمال میشود:
اعضای هیئت علمی تا زمانیکه استادیار هستند، قراردادی هستند، و باید هر ساله تمدید قرارداد کنند. بدیهی است عملکرد یکسال گذشته ایشان در تمدید قرارداد مد نظر قرار میگیرد. ارتقا از استادیاری به دانشیاری مشکل است و نیاز به طی مدارج متعددی دارد. ولی وقتی اعضای هیئت علمی به درجه دانشیاری رسیدند هیئت علمی رسمی میشوند، و دیگر هیچ قدرتی در آمریکا نمیتواند عضو هیئت علمی رسمی را از دانشگاه اخراج کند. تنها استثنا اینست که ایشان مرتکب تخلف اخلاقی شود و دادگاه حکم به اخراج ایشان از دانشگاه بدهد.
مدت زمان خدمت اساتید رسمی نامحدود بوده و زمان بازنشستگی اساتید تنها بر طبق تشخیص خودشان میباشد. تا هر وقت احساس کنند میتوانند خدمات آموزشی و پزوهشی انجام دهند میتوانند در دانشگاه بمانند. بنده چندین استاد با سن بالای 80 و 90 سال دیده ام که همچنان بصورت فعال در دانشگاههای آمریکا فعال هستند. این دانشگاهها سابقه 300 و 400 ساله فعالیتهای آموزشی و پژوهشی دارند و بد نیست مسئولین محترم آموزش عالی کمی از آنها الگو بگیرند.