جدیدترین لیست خرید کتاب ارشاد که این روزها و با قطع یارانه کاغذ یکی از امیدهای ناشران خصوصی برای مقابله با ورشکستگی است از سوی خبرگزاری غیرقانونی ولی رسمی ایبنا منتشر شد.

به گزارش خبرنگار فردا در لیست منتشرشده راجع به خرید کتاب شورای خرید کتاب وزارت ارشاد در آبان 86 (جلسات 289 تا 294) و اسفند ماه (تصویب شده در جلسات 298 تا 301) که بعد از جافتادگی چند جلسه ای به تازگی در خروجی سایت خبری خانه کتاب قرار گرفته است نکات جالب توجهی به چشم می‌خورد.

بنابراین گزارش در بین ناشران انتخابی "تنها" از سازمان چاپ و انتشارات وزارت ارشاد و ستاد عالی کانونهای مساجد ـ وابسته به ارشاد – خریدی با تیراژ هزار نسخه انجام شده است و از باقی ناشران که بیش از 70 درصد آنها دولتی(!) هستند، خریدهایی بین 100 تا 500 نسخه تصویب شده است.

به گزارش فردا طبق لیست منتشر شده، شورای خرید کتاب وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در سال 86 بالغ بر 20 میلیارد تومان کتاب از ناشران خریداری کرده است که بیشتر خریدها مربوط به کتابهای منتشرشده در سالهای قبل و حتی دهه 70 است بوده است علاوه براینکه این لیست ها مشخص می‌کند خرید ارشاد بیشتر در حوزه کتاب‌های علمی و مذهبی بوده است. اگرچه طبق دسته‌بندی ارشاد، خرید برای سه حوزه "کتابخانه‌های عمومی، مساجد و مراکز قرآنی" است اما بالغ بر 75 درصد کتاب‌ها صبغه علمی و مذهبی دارد و کمتر از 10 درصد به حوزه قصه، رمان و شعر مربوط می‌شود!

بنا بر گزارش خبرنگار ما، در جلسه 301 شورای خرید ارشاد، 286 عنوان کتاب خریداری شده که 111 عنوان از انتشارات کانون فرهنگی آموزش است. در همین جلسه ناشرانی چون به نشر با 36 عنوان؛ نیستان با 12 عنوان، نشر قو با 14 عنوان و ناشرانی چون جهاد دانشگاهی، قاضی، هاجر، هزاره ققنوس، یاران عمومی، آرمان، تدبیر و روح با داشتن 6 عنوان خرید، در صدر خرید جلسه 301 قرار می‌گیرند.

به گزارش فردا این در حالی است که در جلسه دویست و نود و هشتم شورای خرید کتاب، 259 عنوان کتاب خریداری شده است که تنها خرید 1000 نسخه‌ای آن مربوط است به دو خرید از سازمان جاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی (کتاب‌های الشفاء و الحیاء و المبداء و المعاد) و یک خرید از تفسیر همراه چاپ ستاد عالی کانون‌های مساجد! نکته قابل توجه درباره خرید کتاب تفسیر همراه این است که این ستاد, دارای 3000 کانون فرهنگی هنری است و چاپ این کتاب را برای استفاده در این کانون‌ها متقبل شده است اما خرید آن توسط ارشاد، از جمله عجایبی است که تنها شاید در این وزارتخانه و در این دولت شاهد آن باشیم! مضاف براین که تولید این کتاب از آنجا که در سازمان چاپ و انتشارات انجام می شود تقریبا بدون هزینه است (دبیر ستاد عالی کانونهای مساجد خود رییس ستاد تفسیر ستاد اقامه نماز هم هست). جالب تر آنکه، خرید این کتاب‌ها در جلسات بعد هم مجددا با همین تیراژ تکرار شده است!

در جلسه 300 شورای خرید کتاب هم خرید 241 عنوان کتاب به تصویب رسیده است که باز هم 34 عنوان کتاب از انتشارات "به نشر"، 26 عنوان از "مرکز اسناد انقلاب اسلامی"، 38 عنوان از "نسل نواندیش" خریداری شده است. اغلب این خریدها هم در موضوعات علمی، کودک و مذهبی با گرایش عامه پسند و کم محتوا است.

به گزارش فردا، نکته جالب در خریدهای ارشاد (علاوه بر اینکه لیست تمام جلسات هیچ گاه در اختیار رسانه‌ها قرار نگرفته) وجود برخی ناشران به عنوان مهره‌های ثابت(!) در تمام جلسات خرید کتاب است. گویی این ناشران به طور منظم در سال در حال چاپ و تولید کتاب هستند، درصورتیکه با نگاهی به عناوین خریداری شده مشخص می‌گردد بسیاری از کتاب‌ها چاپ اول نبوده و متعلق به سال‌های قبل از 85 هستند؛ در حالی که طبق مصوبه شورای خرید کتاب لیست خرید باید از میان کتب منتشر شده در سال قبل، همان سال و چاپ اول انتخاب می‌شود.

بنا بر این گزارش در حالی شاهد نام‌ ناشران ثابتی مثل نیستان، پیام قدس، به نشر، سنابل، منادی تربیت، یاران عمومی، جمهوری، امیرکبیر، ستایش، دلیل ما و علم در لیست خرید کتاب ارشاد دیده می‌شود که همچنان جای خالی بسیاری از ناشران فعال به ویژه در حوزه ادبیات و اندیشه و تاریخ و سیاست به چشم می‌خورد. به عنوان مثال نشری مثل "خجسته" که از اعضای هیات مدیره اتحادیه ناشران ایران است و در حوزه ادبیات طی یک پروژه منظم به چاپ تجربه‌های اول در ادبیات و رمان فارسی اقدام نموده و برنده کتاب سال ادبیات جمهوری اسلامی در سال 85 است حتی از خرید همین کتاب هم محروم شده است و از کتاب "اندکی سایه" نوشته احمد بیگدلی _ برنده رمان سال جمهوری اسلامی ایران در سال 85 _ حتی یک نسخه هم خریداری نشده است.

شایان ذکر است در همین زمینه در تیر ماه سال گذشته جعفر همایی (مدیر انتشارات نی) در اعتراض به سیاست‌های نامناسب وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی از فروش کتاب به این وزارت‌خانه – بالغ بر 143 میلیون تومان ـ خودداری نموده و در نامه‌ای متذکر شد :«ضمن آنکه بسیار مشتاقم کتاب‌های موسسه‌ام به کتابخانه‌ها برود و از وجه فروش آن نیز بی نیاز نیستم، اما به دلیل اینکه رویه خرید کتاب را ناعادلانه و شبهه‌ناک می‌بینم، انصراف خود را از این فروش اعلام می‌دارم. تا زمانی که هیات خرید کتاب با اتخاذ رویه‌ای نسبتاً عادلانه و منطبق با شعار عدالت‌خواهی دولت، این شبهه را مرتفع سازد.»

این در حالی است که سال‌هاست وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی کشورمان در تدوین و ابلاغ آیین‌نامه خرید کتاب اهمال می‌کند و در این زمینه هیچ کس پاسخگو نیست