بی توجهی به اصل فوتبال در ايران
گفتگو با رسول كربكندی
بهتر است بگوييم جبر زمانه. به هر حال تصميمگيرنده و انتخابكننده مديران هستند و ما انتخابشونده هستيم. من تاكنون در تهران مربيگري نكرده بودم. من در دبي با تيم فوتسال ماهان (كه به عنوان مشاور آنان را همراهي ميكردم) بودم كه از طرف باشگاه صبا تماس گرفتند و پس از حضور من در تهران و انجام مذاكرات به توافق رسيديم و قرارداد بستيم. قبول داريد كه هدايت تيمهاي بحرانزده و عدم نتيجهگيري احتمالي به كارنامه كاري شما لطمه ميزند؟ به هر صورت شغل ما اين است. نميتوان كه منتظر بود تا يك تيم از اول فصل بيايد و ما را بخواهد. شرايط صباي قم با شرايط برق شيراز كه من هدايتش را در انتهاي فصل گذشته قبول كردم، متفاوت بود. به دليل اين كه هم تا پايان فصل تعداد بازيهاي بيشتري باقي مانده و هم با يك تعطيلي دو سه هفتهاي مواجه بوديم كه با استفاده از اين فرصت ميتوانستيم پارهاي اصلاحات را در تيم انجام دهيم. ضمن آن كه مهرههاي موجود در صبا به تفكرات من نزديكتر است و فكر ميكنم با امكانات موجود ميتوان شرايط را بهبود بخشيد. وقتي به صباي قم پيوستيد اوضاع تيم را چطور ديديد؟ من دو سه هفته براي ترميم نقاط ضعف تيم فرصت داشتم. ابتدا يك اردوي 6 روزه در مشهد داشتيم و به چند نكته از وضعيت تيم برخوردم. اول اينكه تيم از لحاظ جسماني زياد سرحال نبود و به علت نتيجه نگرفتنهاي متوالي از نظر روحي و رواني تحت فشار بود. تيم جنگندگي نداشت و خيلي شكننده بود. تا وقتي صاحب توپ بود خوب فوتبال بازي ميكرد، ولي وقتي توپ را از دست ميداد قدرت پس گرفتن آن وجود نداشت. اين سه موضوع خيلي زود عيان شد و سعي كرديم كار بدني را در دستور كار قرار دهيم و مقداري هم روي مسائل روحي و رواني كار كرديم. در اولين بازي با سايپا، اشكالات را به صورت واضح ديدم، ولي در بازي بعد با تراكتورسازي گرچه يك 3 باختيم، اما نتيجه با كيفيت بازي صبا اصلا تناسبي نداشت و تيم ما شايسته شكست نبود، يعني با اخراج ناخودآگاه يك بازيكن و اشتباه داوري روي 2 ضد حمله 2 گل دريافت كرديم، ولي پس از بازي با تراكتور توانستيم استيلآذين را ببريم. برد پرگل مقابل تيم پرمهره استيلآذين خيلي جالب بود... آن برد از نظر رواني خيلي به ما كمك كرد واعتمادبهنفس از دست رفته بازيكنان صبا را برگرداند. ما مصمم به بردن بوديم. در آن بازي ما در دقيقه 2 گل خورديم، ولي با توجه به تصميمي كه براي موفقيت گرفته بوديم نيمهاول را با برتري 3 2 به رختكن رفتيم و نيمه دوم هم يكگل ديگر زديم و با اداره بازي به يك پيروزي پر گل رسيديم. ارزش اين برد براي ما خيلي بيشتر از 3 امتياز بود. به دليل اين كه ما را از زير فشار رواني مضاعف بيرون آورد. روند فعلي صباي قم را چطور ميبينيد؟ كارها نسبتا خوب پيش ميرود، ولي اين تعطيليها قدري آزاردهنده است. اگر بازيهاي ليگ ادامه داشت براي ما بهتر بود، چون به دليل محلي كه در تهران تمرين ميكنيم و بعد مسافت آن تا منزل بازيكنان، 2 بار تمرين گذاشتن در روز براي تيم قدري دشوار است. اينجا (ورزشگاه قيانوري) امكانات خاصي براي استراحت بازيكنها ندارد و اين موضوع خواسته من را برآورده نميكند. ولي با شرايط موجود داريم ميسازيم و تلاش ميكنيم شرايط بهتر شود. ميانگين سني صبا زيادي بالا نيست؟ به نظر ميرسد تعداد بازيكنان بالاي 30 سال در صبا زياد هستند... بله. يك مقدار ميانگين سني تيم بالاست، ولي اگر بازيكنان ما آماده باشند ميتوانند از تجربهشان بخوبي استفاده كنند. من روند تيم را رو به رشد ميبينم. عبدالله ويسي را هم به عنوان دستيار با خودتان به صبا آورديد. چه شد كه با او همكاري ميكنيد؟ او بازيكن خود من بوده و چند سال در تيم فولاد با مربيان مختلف كار و تجربهاندوزي كرده است. به دليل رابطه خوبي كه با هم داشتيم و شناخت خوب از همديگر وي را به كادر فني تيم اضافه كردم. در ضمن من نفرات قبلي را در كادر فني حفظ كردم. هدفگذاري شما براي اين فصل چيست؟ تيمي كه در رده يازدهم و دوازدهم جدول است. در درجه اول بايد فاصله خود را با انتهاي جدول بيشتر كند. با وضعيت فشرده جدول بايد ابتدا خيال خود را از بابت اين موضوع راحت كنيم. وقتي خطر انتهاي جدول برطرف شد تلاش براي رسيدن به رتبههاي بالاتر بيشتر ميشود. گويا براي تقويت تيم 2 بازيكن خارجي هم جذب كردهايد؟ بله. ما يك مهاجم برزيلي گرفتيم به نام ديهگو كه خيلي خوب دارد جواب ميدهد و پس از بازي با تراكتور كه او را 15 دقيقه بازي داديم تبديل به بازيكن اصلي ما شد. او بازيكني است كه به درد ليگ ايران ميخورد.حمل توپ و مانور دادن و استارتهاي انفجارياش خوب است. يك مدافع لهستاني هم جذب كرديم كه در بازي با استيلآذين يك نيمه او را بازي دادم، ولي ديدم به دلايلي هماهنگي لازم را با تيم ندارد و چندان آماده نيست. براي همين نيز ديگر از او استفاده نكردم. كمي از بحث صبا فاصله بگيريم. تا چند سال پيش ما اعراب را به خاطر بركناري سريع مربيان مسخره ميكرديم، ولي الان خودمان از آنها بدتر شدهايم. نظرتان چيست؟ ما چيزهاي خوب فوتبال دنيا را ياد نميگيريم و فقط نكات منفياش را زود فرا ميگيريم. تا وقتي اختيار و پول دست مديراني است كه خيليهايشان با ورزش بيگانه هستند، اين اتفاقات ميافتد. الان فشار روي فدراسيون براي تعويض مربي تيم ملي هست و اگر روند نتيجه گرفتنها در تيم ملي تداوم پيدا كند ممكن است بر اثر فشارها، مربي تيم ملي هم تغيير كند. به هر حال اين تغيير و تحولها اكثرا به علت فشارهاي موجود در حاشيه فوتبال است و بيشتر آن را مردم و رسانهها به وجود ميآورند. من بعضي وقتها ميبينم كه برخي رسانهها از مديران هم نگرانتر و تبديل به كاسه داغتر از آش شدهاند. با 2 تا باخت مربي را در فهرست سياه بركناري ميگذارند و با 2 تا برد او را تا عرش بالا ميبرند. حوصلهها در فوتبال ما كم شده است. چرا فوتبال ما دارد روز به روز نتيجهگراتر ميشود؟ وقتي پول وارد فوتبال شد براي به دست آوردن پول بيشتر يا ماندن سر پستها اين مسائل به وجود آمد؛ البته همه جاي دنيا نتيجهگرايي وجود دارد ولي انگار براي ما بيشتر است و تنها پيروزي ميتواند يك مدير يا مربي را حفظ كند. شايد علت پسرفت فوتبال ما نيز همين باشد؟ بله، درست است. الان كسي به دنبال خود فوتبال نيست. در تيمها چهار پنج پاس صحيح پشت سر هم داده نميشود و فقط بازي مستقيم و بزن زيرش به منظور رسيدن به گل تصادفي مورد توجه است. اين تفكر اشتباهي است كه در فوتبال ما وجود دارد. مجموعه اركان فوتبال ما حرفهاي نيستند و بازيكنان ما زمان بستن قرارداد حرفهاي ميشوند، ولي زمان بازي سعي ميكنند با كمترين استهلاك و فشار و صدمه كار كنند. به همين دليل فوتبال دارد از كيفيت ميافتد و صرفا به نتيجه فكر ميكنيم. نتيجهگرا بودن حسن است يا عيب؟ نميشود به طور مطلق گفت. اگر بازي خوب و نتيجه خوب هر دو كنار هم باشند به پيشرفت فوتبال و جذب تماشاچي كمك ميكند. چرا استاديومهاي ما دارند خالي ميشوند؟ چون مردم دارند با كيفيتترين بازيهاي دنيا را به صورت مستقيم از تلويزيون ميبينند و توقعشان با فوتبال داخلي همخواني ندارد. مربيان ما چقدر در نتيجه نگرفتنها مقصرند؟ به نظر من سهم مربي در موفقيت يا ناكامي تيم 15 يا 20 درصد بيشتر نيست. خيلي فاكتورهاي ديگري وجود دارد كه روي عملكرد تيم تاثير ميگذارد. ما در ايران اصلا به سهم مدير و بازيكن كاري نداريم. يعني اگر پنالتي گل نشود و تيم ببازد مربي مقصر است؛ البته اين شرايط در هنگام پيروزي تيم هم كاملا صدق ميكند. از ديدگاه مردم اين زندهباد و مردهباد گفتنها متعلق به مربي است. نظرتان راجع به حضور نسل جديد مربيان فوتبال مثل مدير روستا، مهابادي، تارتار و... چيست؟ آيا آنها پشتوانه لازم را براي كار مربيگري دارند؟ مهم اين است كه فضا و اختيار به مربيان جوان داده شود. قرار نيست رسول كربكندي يا محمود ياوري تا آخر عمر مربيگري كنند. مديران بايد به نيروهاي جوان اعتماد كنند تا آنها نيز به اين چرخه وارد شوند. همانطور كه زماني هم به ما اعتماد شد تا توانايي و استعداد خودمان را بروز بدهيم. ما بازيكن مليپوش و كلاس رفته زياد داريم. فقط بايد به آنها فرصت كار داده شود. البته در حال حاضر رسانهها از ورود چهرههاي جديد به عرصه مربيگري حمايت ميكنند و در زمان نتيجه گرفتن آنها نيز بخوبي از آنان ياد ميكنند. ولي زمان نتيجه نگرفتن ديگر كسي به سن و سال توجهي نميكند. بله، البته برخوردها كمي متفاوت است. اگر مربيان جوان فورا نتيجه بگيرند بنده و امثال من فورا متهم بهسنتيبودن ميشويم و بايد بازنشسته بشويم. اما واي از وقتي كه مربي جوان نتيجه نگيرد. چنان از او انتقاد ميكنيم و زير دو خم او را ميگيريم كه فورا زمين بخورد و نتواند بلند شود. بايد به جوانها فرصت بيشتري بدهيم تا مسنترها. آنها به دليل كمبود تجربه حق اشتباه بيشتري دارند. تعريف مربي سنتي چيست؟ شما بالاخره سنتي هستيد يا نه؟ از يك ديدگاه مرسوم هر مربي كه سنش بالا ميرود سنتي است و هر مربي كه جوان است ميشود باسواد و باكلاس. ما از اين مسائل و تشبيهات زياد ديديم و شنيدهايم. من وقتي به صباي قم آمدم و دو بازي اول را نتيجه نگرفتم متهم به سنتي و عقبافتاده بودن شدم و به اعتقاد عدهاي بايد بسرعت بركنار ميشدم! بعد كه برد آورديم كربكندي تبديل شد به مرد روزهاي سخت و مربي با تجربه و از اين حرفهاي تكراري، سنتي بودن اصلا ربطي به سن و سال ندارد. راجع به تعطيلي ليگ انتقاد داشتيد. فكر نميكنيد تيم ملي به بازي تداركاتي نياز دارد؟ بله، اما هر چيز سر جاي خودش. مگر نه اين است كه تيم ملي قوي از دل ليگ پويا بيرون ميآيد؟ ما الان داريم وارونه فكر ميكنيم. يعني آقاي قطبي اعتقاد دارد تيم ملي بايد بازيكن بسازد نه باشگاهها. البته بازيكن نساختن باشگاهها هم دليل خاصي دارد و بحث مفصلي دارد. وي اين كه ليگ مكرر تعطيل بشود، صددرصد به فوتبال ملي ضربه ميزند. چرا بعضي كارشناسان باخت در بازيهاي دوستانه را تبديل به فاجعه ميكنند؟ اين هم يكي از اشكالات بزرگ موجود است. خودمان جوي درست ميكنيم كه مربيان از شكست بشدت واهمه داشته باشند. به همين دليل يا بازي تداركاتي انجام نميشود يا با تيمهاي ضعيف بازي ميكنند كه حتما آنها را شكست دهند. من يادم ميآيد آقاي برانكو تيم ملي را ميبرد تا با تيمهاي دسته دوم و سوم بازي كند و يك برد پرگل بياورد و كسي انتقاد نكند. از فوتبال ملي فاصله بگيريم. به نظر ميرسد امسال سال اصفهانيهاست. علت نتيجه گرفتن تيمهاي اصفهاني را در چه ميبينيد؟ در درجه اول سرمايهگذاري مناسب و در وهله بعدي ثبات مديريت؛ البته درست است كه ذوب آهن مدير باشگاهش را تغيير داد،ولي مديرعامل جديد در راستاي تفكرات مديريت قبلي كار ميكند. همانطور كه ديديد تركيب ذوبآهن حفظ شد و مديرعامل نگذاشت تيم به هم بريزد. اصفهانيها كمكم جايگاه ويژهاي در فوتبال پيدا ميكنند. اعتماد به نفس آنها بالا رفته است و ظرفيت برتر بودن را پيدا كردهاند. به همين علت است كه اصفهان تبديل به قطب بزرگي از فوتبال شده است. بيشترين شانس قهرماني را براي چه تيمي قائل هستيد؟ به طور طبيعي سپاهان، چون تفاوت امتيازش با ذوب آهن زياد است، ولي با توجه به بازي مستقيمي كه اين دو تيم با هم دارند نتيجه آن بازي ميتواند خيلي به سپاهان كمك كند تا زودتر از پايان فصل قهرمان شود، ولي اگر ذوب آهن برنده شود فشردگي كار بيشتر ميشود و شانس ذوب آهن قدري افزايش مييابد. منبع: جام جم