چند صدایی در رسانهملی محقق میشود؟
برنامه زنده «روبه فردا» که گفته می شود قرار است به زودی به صورت هفتگی پخش شود، بازتاب ها و تحلیلهای مختلفی را به دنبال داشته است. به گزارش سرویس سیاسی« فردا» حضور مصطفی کواکبیان دبیر کل حزب اصلاحطلب مردمسالاری و دکتر جواد اطاعت از حامیان و فعالان ستادهای انتخاباتی میرحسین موسوی در انتخابات در این برنامه، برخی توصیهها و البته انتقادهایی را برای مسئولان صداو سیما به همراه داشته است. در حالی روزنامههای اصلاحطلب عمدتاً گزارش مناظره کواکبیان با شریعتمداری و اطاعت با زاکانی را پوشش دادند و اساسا از رویکرد جدید صداو سیما استقبال کردهاند، برخی روزنامههای اصولگرا در سرمقاله ها و گزارش هایی به بیان برخی انتقادات از برنامه مذکور پرداختند. فرصت جدید به دشمن در همین زمینه روزنامه رسالت در سرمقاله روز شنبه خود و در توضیح نکاتی درباره مناظره ها نوشته است: مناظره ادب و آدابي دارد. دو طرف گفتگو بايد التزام عملي و نظري به حق داشته باشند و در جستجوي حقيقت باشند. به نظر مي رسد يک طرف گفتگو بنا را بر معارضه گذاشته و به لوازم مناظره ملتزم نيست. مردم در رفراندوم تاريخي9 دي ماه88 حکم خود را در مورد سران فتنه و فتنه گران و در يک قطعنامه سراسري صادر کردند لذا جايي براي يک بحث جدي در سطح ملي باقي نمي گذارد. يک طرف گفتگو که از ابتدا در مناظرات تلويزيوني کم آورد و کار را قبل از انتخابات به اردوکشي خياباني کشيد، پس از اينکه در انتخابات با نتيجه اي فاحش شکست خورد، به شورش و اغتشاش روي آورد. اين جريان7 ماه است با لجستيک رسانه اي غرب موضوع انتخابات را پشت سر گذاشته و با اساس نظام و انقلاب بناي معارضه و محاربه گذاشته است اکنون آنها که پياده نظامشان عمدتا از منافقان وسلطنت طلب ها و مخالفان جدي نظام هستند حاضر به پرداخت هزينه نيستند، دوباره برگشته اند به نقطه آغاز. به نظر مي رسد ادامه برگزاري اين مناظرات ناديده گرفتن نتيجه قانوني حضور حماسي مردم در انتخابات22 خرداد و نيز ناديده گرفتن رفراندوم تاريخي و ماندگار ملت ايران در روز9 دي ماه88 است. لذا از نظر زماني حداقل7 ماه ديرتر برگزار مي شود... به نظر مي رسد اين رويکرد، دادن يک فرصت جديد به دشمن براي فتنه گري است و تکرار نشر اکاذيب و ايراد تهمت و اهانت به اشخاص حقيقي و حقوقي و بويژه ملت است...هرچند نمي توان از باب روشنگري منکر فوايد اين مناظرات شد اما حريف بزودي به بهانه همين مناظرات و دور جديد افشاگري اصولگرايان مجددا به خيابان بر مي گردد... فشارهای احتمالی روزنامه جام جم هم در سرمقاله شنبه خود با عنوان« مناظرههاي «موضوعمحور» به قلم بیژن مقدم آورده است:..در اين مناظرهها استدلال و منطق، ادبيات گفتاري، تحمل و ادب از جمله مواردي است كه مخاطبان در خصوص آن به قضاوت مينشينند. از اين حيث بايد به دكتر زاكاني در مناظره اخير تبريك گفت و او را ستود، چرا كه تلاش كرد مباحث را از سطح به عمق بكشاند و نگاهي رو به فردا داشته باشد. مناظرهها نبايد به محلي براي طرح بيانيههاي سياسي از پيش نگاشته شده تبديل شود، بلكه بايد گرههاي كور سياسي، اجتماعي و اقتصادي در آن گشوده شده و از طرح مباحثي پرهيز شود كه ريشه در مسائل شخصي و گروهي دارد. صدا و سيما كه اين مسير سخت را خوب آغاز كرده، لازم است با عبور از مباحث سطحي و شعاري و پراكندهگوييهاي بيثمر برخي مهمانان، مناظرههاي «موضوع محور» را در دستور كار خود قرار داده و مهمانان نيز با رعايت قواعد مناظره، مباحث جديتري را دنبال كنند و در حوزه تخصصي خود سخن گويند. شواهد موجود نشان ميدهد بسياري از افراد دعوت شده از جريان اصلاحطلب، حاضر به شفافشدن مباحث نبوده و نيستند و ترجيح ميدهند در فضايي غبارآلود راه خود را ادامه دهند، از اين روست كه حاضر به شركت در مناظرهها نيستند. فرصت فراهم شده در صداوسيما ميتواند دستاورد بزرگي براي كشور داشته باشد. افرادي كه در مناظرهها شركت ميكنند بايد از سطح و وزن قابل قبولي برخوردار بوده و به قواعد يك مناظره روشنگر پايبندي نشان دهند. ممكن است صداوسيما و مسوولان آن به اشكال مختلف تحت فشار قرار گيرند. بر آنان است تا با آسيبشناسي مناظرهها از تداوم راهي كه آغاز كردهاند، باز نمانند و با شجاعت، بصيرت و تدبير به شفاف شدن مسائل كشور اهتمام بورزند. سكوت رسانههاي بيگانه و به نوعي بايكوت خبري مناظرهها ميتواند يكي از شواهد اثبات موفقيت در اين مسير باشد. نتایج امیدوار کننده روزنامه حامی دولت «وطن امروز» هم از برنامه روبه فردا استقبال کرده و در یادداشت روز خود نوشته است:...در ارزیابی کلی مناظرههای مذکور، بیتردید، تحلیل ناصواب، پیروزی یک جریان یا شکست یک جریان دیگر است، چرا که در حوادث پس از انتخابات و به مرور، آنچه آشکار شد تقابل یک طیف افراطی در مقابل اندیشههای جمهوری اسلامی ایران بود. بنابراین مناظرههای برنامه «رو بهفردا» و هر رخداد یا مجالی که در آن مسائل پس از انتخابات با نگاهی منصفانه در بوته نقد و ارزیابی قرار گیرد، اگر نتیجهای حاوی فرقت مخالفان انقلاب با منطق و عقلانیت و صداقت باشد، قطعاً ماحصلی دلگرمکننده به سود انقلاب خواهد داشت. به نظر میرسد حضور گرایشات مختلف و بعضا متضاد در تلویزیون و بحث و جدل این گرایشات نتایج بسیار امیدوارکنندهای در پی خواهد داشت به گونهای که در برخی موارد برخی افراد برای پیگیری اهداف حزبی یا جریانی خود ناچار به بیان اعترافاتی میشوند که شاید خود به تنهایی زمینه نتیجهگیری درست افکار عمومی را منجر شود. شیکه اختصاص مناظره محمد جواد حق شناس مدیر مسئول روزنامه اعتماد ملی هم در یادداشتی که ضمیمه اعتماد آن را منتشر کرده با اشاره به مناظره های بعد از انتخابات نوشته است:.. پيشنهادي هم که مي توان براي صدا و سيما در زمينه به راه اندازي يا از سرگيري مناظرات تلويزيوني داشت اين است که صدا و سيما يک شبکه اختصاصي براي مناظرات در نظر بگيرد. حتي در ابتداي کار اين شبکه مي تواند به صورت سراسري پخش نشود و به صورت آزمايشي فقط در تهران پخش شود چرا که تهران پايتخت است و بيشتر حوادث و اتفاقات يا حتي اخبار ابتدا در تهران منتشر مي شود. از اين رو اگر به صورت آزمايشي در ابتداي شروع فعاليتش در تهران پخش شود با توجه به نيازهاي پايتخت جاي گله يي باقي نمي ماند. در اين شبکه فردي که اداره مناظرات را برعهده دارد، بايد فردي متخصص و کاردان و مهم تر از همه اينها فردي بي طرف باشد. اگر فردي که مسووليت شبکه را برعهده دارد فردي بي طرف و فردي هم که اداره مناظرات بر عهده اوست، بي طرف باشد، قاعدتاً شاهد مناظره يي منطقي و بدون سوءگيري خواهيم بود. همچنين مناظرات با حضور افرادي از طيف هاي مختلف برگزار شود. يعني هيچ اشکالي وارد نيست که اصلاح طلبان و اصولگرايان و منتقدان و مخالفان مقابل يکديگر قرار گيرند و نظرات خود را بيان کنند. اگر صحبت ها، نظريات و پيشنهادات شان بحق باشد که بايد طرف مقابل و مردم پذيراي آن باشند، اگر هم برحق نباشد، مي توان با دليل و استدلال آنها را متوجه اشتباه خود کرد. براي مناظرات نيز طيف ها و جناح هاي مختلف مي توانند از تمام نيروهاي خود استفاده کنند اما بايد فضايي براي نمايندگان، احزاب و گروه هاي سياسي فراهم شود تا آنها بتوانند صحبت کنند و نقدها يا نظريات و پيشنهادات شان را بيان کنند. اگر چنين فضايي مهيا نشود سوءتفاهم، دلخوري و فضاي تنش و مخالفت در جامعه گسترش مي يابد. نبايد سخنان بزرگاني چون شهيد آيت الله مطهري را در اوايل انقلاب فراموش کنيم... به هر روی رویکر جدید صداو سیما در بیان مواضع گروه های معترض به نتیجه انتخابات واکنش های متفاوتی را در پی داشته و بی شک همانگونه که در سرمقاله جام جم آمده، فشارهایی را نیز به دنبال خواهد داشت. آنچنانکه سرمقاله روزنامه رسالت صریحا از در مخالفت با این برنامه برآمده. از قرار معلوم برنامه روبه فردا قرار است همان نود سیاسی باشد که مهندس ضرغامی رئیس سازمان صداو سیما پیش از این وعده آن را داده است. اما اینکه مسئولان صداوسیما در برابر فشارهای احتمالی به این برنامه، مقاومت می کنند و همانند برنامه نود ورزشی از آن دفاع خواهند کرد یا خیر، موضوعی است که در روزهای آینده مشخص خواهد شد.