لندن چشم به راه نماینده ایران میماند؟
وزیر امور خارجه ایران از شرط و شروطها برای حضور در کنفرانس لندن گفته است؛ اظهاراتی که عدهای آن را «خودانزوایی» تلقی میکنند. اما باید دید که مقامات ایران چه تصمیمی خواهند گرفت و پس از آن هم به انتظار نتیجه کنفرانس لندن در مورد افغانستان نشست.
درحالیکه لندن در هفته آینده میزبان مذاکرات مقامات کشورهای جهان در مورد مسئله افغانستان خواهد بود، جمهوری اسلامی ایران از شرط خود برای حضور در این اجلاس سخن گفت. به گزارش سرویس سیاسی «فردا»، لندن هفته آینده میزبان هشتمین کنفرانس افغانستان پس از سقوط طالبان خواهد بود تا مقامات کشورهای حاضر در این کنفرانس به راهکارها و تعهداتی مشترک برای بهبود وضعیت فعلی افغانستان دست یابند. کنفرانس افغانستان در لندن قرار است تا با حضور حامد کرزای، رئیسجمهور این کشور و بان کیمون، دبیرکل سازمان مللمتحد و وزرای خارجه و مقامات کشورهای عضو ائتلاف بینالمللی در افغانستان و کشورهای همسایه آن و سازمانهای بینالمللی همچون ناتو، اتحادیه اروپا و برخی نهادهای اقتصادی برگزار گردد. لندن در سال 2006 نیز میزبان چنین کنفرانسی بود که طی آن، کشورهای حاضر تعهداتی در رابطه با افغانستان دادند؛ و اکنون 4 سال پس از آن کنفرانس، وضعیت افغانستان اگر بدتر نشده باشد، بهتر نیز نشده است. نخست وزیر بریتانیا، هدف از برگزاری این کنفرانس بزرگ را «پیشبرد تلاشها برای ایجاد تعادل میان افزایش نیروی نظامی و خواست سیاسی» عنوان کرده و اعلام داشته یکی از محوریترین برنامههای این کنفرانس، بحث در مورد توانمندسازی نیروهای امنیتی افغانستان خواهد بود. مشکلات کشورهای خارجی برای ادامه حضور در افغانستان و وضعیت بغرنج فعلی این کشور در کنار دیگر مسائل، کنفرانس لندن را به کنفرانسی مهم بدل کرده است که انتظارات نیز از آن بسیار بالاست. یکی از راههای تحقق این انتظارات، مشارکت فعال کشورهای مختلف، بویژه کشورهایی است که اهمیت استراتژیکی در مسائل افغانستان دارند؛ ایران، یکی از این کشورهاست. درحالیکه ایران در کنفرانس سال 2006 لندن شرکت کرده بود، حضور ایران در کنفرانس هفته آینده در هالهای از ابهام است. کنفرانس هفته آینده لندن، تلاش مجدد اشغالگران و حامیان آنان برای سر و سامان دادن به اوضاع آن است؛ اوضاعی که اکنون دولت افغانستان در آن ضعیفتر شده، مردم ناراضیتر و طالبان پرقدرتتر. وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران طی گفتوگویی تلویزیونی، حضور ایران در این کنفرانس را مشروط خواند. منوچهر متکی با اشاره به پیشنویس بیانیه نهایی کنفرانس لندن، اظهار داشت که ایران در حال بررسی آن است و در صورت لحاظ شدن نظرات جمهوری اسلامی ایران در آن، ایران در لندن حاضر خواهد شد. وی گفت: «ما در باره افغانستان و چگونگی آرام سازی شرایط این کشور دیدگاهها و نقطه نظرات خود را داریم و اگر ملاحظاتی که ما در بررسی این بیانیه به آن می رسیم، تماما لحاظ شود، ما با نظر مثبت حضور در اجلاس لندن را بررسی می کنیم اما اگر ملاحظات و نظرات ما به طور کامل لحاظ نشود، ما ضرورتی برای شرکت در اجلاس لندن نمیبینیم.» وی ضمن انتقاد از سیاستهای بریتانیا در افغانستان، تصریح کرد که «سیاستهای گذشته آنان غلط بوده» و افزود: «نوعی درهم تنیدگی منطقه را برای کنترل بحران و بعد، پیدا کردن راهکارهای منطقهای برای حل بحران در نظر داریم، همانطور که طرحهای منطقهای بحران لبنان را حل کرد.» متکی گفت: «اشغالگران در هشت سال گذشته نتوانسته اند مشکل امنیت، افراطگرایی و مواد مخدر را حل کنند و بخشی از پاکستان نیز درگیر بحران شده است.» در همین حال، متکی تصریح کرد که ایران در نشستهای مرتبط با افغانستان در مسکو و استانبول شرکت خواهد کرد. همچنین وی خبر داد که در آینده نزدیک، اجلاس رئیسان جمهوری سه کشور در پاکستان و جلسات وزیران اقتصاد، وزیران کشور و وزیران اطلاعات آنها به ترتیب در کابل، اسلام آباد و تهران برگزار می شود تا به رایزنی برای حل مشکلات کنونی بپردازد. به نظر میرسد موفقیت نشست لندن که با انتظارات بالایی تشکیل میشود، به مشارکت فعال کشورهای مختلف بستگی دارد. شرکت جمهوری اسلامی ایران در این کنفرانس میتواند به منزله مانور قدرت بعنوان یک قدرت منطقهای باشد؛ چه بسا که شاید حضور ایران منجر به لحاظ شدن ملاحظات ایران گردد. با این وجود، عدهای نیز معتقدند که عدم حضور ایران در نشست مزبور اتخاذ سیاست «خودانزوایی» است که در نهایت نه تنها به لحاظ شدن موضع ایران در تصمیمگیریها منجر نمیشود، بلکه تضعیف موقعیت را نیز در پی دارد. برخی شائبهها نیز از تاثیرگذاری ارتباط ایران با بریتانیا و تیره شدن آن در وقایع اخیر بر حضور ایران در این نشست حکایت میکند. حال باید دید که مقامات جمهوری اسلامی ایران چه تصمیمی در این رابطه خواهند گرفت و پس از آن نیز در انتظار نتایج نشست لندن نشست.