«اكو» را ظرفيتی خاموش میدانم
گفتگو با دكتر حجتالله ايوبی
دكتر حجتالله ايوبي تحصيلكرده فرانسه است. او را از زماني كه رايزن فرهنگي ايران در فرانسه بود، ميشناسم؛ رايزني كه توجه ويژهاي به هنر و هنرمندان در حوزه مسئوليتش در فرانسه داشت. هنرمندان و گروههاي هنري كه از ايران براي ديدار و اجراي كارهايشان به آن سرزمين ميرفتند با رايزني مواجه ميشدند با علاقه ويژهاي ياور هنرمندان بود. پس از پايان ماموريتش در فرانسه در بازگشت به وطن، آن هنگام كه در وزارت كشور بود، كار بزرگي انجام داد. آرامگاه شمس تبريزي، پيرو مقتداي مولانا جلالالدين بلخي را در شهر خوي بيار است و دل میلیونها ایرانی عاشق شمس و مولانا را لبریز از عشق و سپاس کرد.در این دنیای وانفسا که بیگانگان هر کدام به نوعی تلاش دارند مردان بزرگ ما را از آن خود کنند و در این لشکر عظیم رسانه ای غرب را هم به همراه دارند. حالا با او در موسسه فرهنگی اکو و در قامت رئیس این موسسه به بهانه بیست و هشتمین جشنواره بین المللی فجر و حضور کشورهای اکو به عنوان مهمان ویژه این رویداد بزرگ فرهنگی به گفتگو نشسته ایم. لطفا در مقدمه صحبتهايتان اندكي به معرفي موسسهاي كه رياستش را عهدهدار هستيد، بپردازيد. اولينبار در تيرماه سال 1343 كشورهاي ايران، تركيه و پاكستان تصميم گرفتند جهت همكاريهاي منطقهاي، سازماني را تشكيل دهند و در ادامه رايزنيهايشان موفق به تشكيل سازمان موردنظرشان شدند بنابراين همكاريهاي مشتركشان تحت عنوان «همكاري عمران منطقهاي RCD » آغاز شد. در آوريل 1976 مسئولان سه كشور در ازمير اجلاسي را برگزار كردند و تصميم گرفتند فعاليتهايشان را در زمينههاي مختلف توسعه دهند. پس از پيروزي انقلاب اسلامي به علت عدم مشاركت ايران عملا فعاليتي محسوس صورت گرفت تا اينكه با تلاشهاي دو كشور ديگر و نظر مساعد جمهوري اسلامي ايران R.C.D با نام جديد اكو است. پس از فروپاشي شوروي تعدادي از كشورهاي تازه استقلاليافته و افغانستان اظهار علاقه براي پيوستن به اكو را داشتند و در آذرماه سال 1371 كشور آذربايجان، افغانستان و پنج كشور آسياي مركزي يعني تركمنستان، ازبكستان، قرقيزستان، تاجيكستان و قزاقستان با امضاي سند الحاق به عهدنامه ازمير به عضويت دائم اكو درآمدند. اينها مختصري از تاريخ چگونگي شكلگيري اكو بود اما هدف اكو كلا توسعه اقتصادي و اجتماعي است به همين جهت علاوه بر عهدنامه ازمير كه اساس اصول و اهداف همكاريهاي اكو را تعيين ميكند، كشورهاي عضو در سه طبقه ديگر هم تصويب كردند كه عبارتند از طرح محل كويته، بيانيه استانبول و طرح كلي آلماتي به منظور توسعه حملونقل و ارتباطات در منطقه طرحهاي اول و دوم كه به نوعي چارچوب كلي توسعه ساختار، اجتماعي و اقتصادي اكو بهشمار ميروند و اولويت اين سازمان را در زمينههاي تجارت، انرژي، صنعت، كشاورزي، حملونقل و ارتباطات شخصي ميكنند اما يكي از موفقيتهاي اكو كه در اين بحث تمركز ما برآن است، شكلگيري موسسه فرهنگي اكو است. اين موسسه كه مركزيت آن در تهران است، يك مركز فرهنگي منطقهاي است كه در چارچوب اكو اهداف و برنامههاي مشترك فرهنگي را طرحريزي و اجرا ميكند. هدف اصلي اين موسسه ارتقاي اهداف و برنامههاي مشترك نزديك كردن فرهنگي را طرحريزي و اجرا ميكند. هدف اصلي اين موسسه ارتقاي اهداف و برنامههاي مشترك نزديك بين مردم منطقه و همكاريهاي بين رسانههاي گروهي، انديشمندان، روشنفكران، هنرمندان و تمامي اقشار كه به نوعي در زمينه ميراث مشترك منطقه صاحبنظر و فعال هستند، است. اهم فعاليتهاي شما در موسسه اكو بر چه مداري است؟ ببينيد، ما با اين كشورها اشتراكات قومي، نژادي، زباني، ديني و در يك كلام فرهنگي داريم بنابراين دامنه همكاريهايمان ميتواند بيشتر گسترده باشد. تقويت با دلالت فرهنگي، برپايي نمايشگاههاي مختلف هنري، برگزاري جشنوارههاي گوناگون هنري اعم از تئاتر، سينما، موسيقي، تجسمي، مبادلات گروههاي مختلف هنري و اجراي برنامههاي مختلف، برگزاري مسابقات ورزشي، برپايي سمينارها و كنگرههاي ادبي، تجليل از مشاهير و بزرگان فرهنگي و هنري، انتشار آثار موثر منطقه، همكاريهاي نزديك در زمينههاي باستانشناسي و معماري، گسترش زبانهاي رايج منطقه و خلاصه هر آنچه در قامت فرهنگ و هنر منطقه است. شما در گفتارتان اشاره به فعاليتهاي هنري داشتيد. اخيرا در تالار وحدت كنسرتي اجرا شد كه يك سوي عمده آن موسسه شما بود و ظاهرا شنيدهايم كه قرار است اين كنسرت به شكل گسترده در كشورهاي اروپايي اجرا شود. بله، همينطور است. آن برنامه با حضور اعضاي اركسترسمفوني تهران و همراهي گروه كر كودكان برگزار و اتفاقا از استقبال خوبي برگزار شد. در تازهترين اقدام موسسه در عرصه موسيقي كار بزرگي در حال انجام است و آن برگزاري سمفوني «صلح و اميد» در كشورهاي فرانسه، بلژك، هلند، سوئيس و اتريش است. نكته قابل توجه در اين خصوص اجراي اين سمفوني در بهترين سالنهاي اين كشورهاست. آقاي دكتر، ميخواهم در اين مجال به صحبت درباره تئاتر بپردازيم. اشاره كرديد ميخواهيد جشنوارههاي مختلف هنري از جمله جشنواره تئاتر اكو را از سال آتي برگزار كنيد اما گويا در جشنواره تئاتر فجر امسال كشورهاي عضو اكو هم شركت دارند. بله، خب ما با دوستانمان در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي تفاهم كرديم در كنار هركدام از جشنوارهها تئاتر، سينما، موسيقي و تجسمي بخشي هم به نام بخش اكو حضور داشته باشد. شروع اين تفاهم از امسال و نخستين حركت در تئاتر است ما با كشورهاي عضو تماس گرفتيم و جلساتي با نمايندگانشان برگزار كرديم و ماحصل آن اگر چه دير هنگام بود اما حضور پنج كشور، از 10 كشور اكو در بخش موردنظر كه شامل تركيه، آذربايجان، قزاقستان، تاجيكستان و ايران است را در جشنواره شاهد خواهيم بود. در اين جشنواره تركيه با نمايش «گيل گمش»، تاجيكستان با «روز درازتر از عصر»، قزاقستان با «قره گز» و كشور آذربايجان با نمايش «مشتي عباد» حضور خواهند داشت. كشور ما با مجموعه كشورهاي عضو اكو اشتراكات فرهنگي زيادي دارد. اينكه كشورهاي عضو اكو مهمان ويژه اين جشنواره هستند را چگونه ارزيابي ميكنيد؟ من حضور گروههاي هنري كشورهاي منطقه خصوصا كشورهاي عضو اكو را به دليل اشتراكات فرهنگي بالايشان بسيار مفيد ميدانم. در واقع اين حضور تلاشي است در راستاي تعامل و همكاريهاي منسجم فرهنگي و هنري كه اميد دارم حتي به انجام توليدات فرهنگي و هنري مشترك بينجامد. در خصوص جشنواره فيلم فجر و حضور كشورهاي عضو اكو در اين بخش چه اقداماتي صورت گرفته است؟ در اين بخش16فيلم به نمايش در ميآيد. اين آثار از كشورهاي مختلف عضو اكو هستند كه عبارتند از جواد خان از آذربايجان، روياهاي از دست رفته از تركيه و ايران، روياهاي يك مگس از تركيه، بدرود گلساري از قزاقستان، پرواز مرغابيها از ايران، صبح به خير خورشيد از قرقيزستان، ميخوام زندگي كنم از قزقيزستان، آخرين فصل از تركيه، ژنرالهاي كوچك از افغانستان، مصطفي شوكاي از قزاقستان، ترانه كوچك من از ايران، رنج از تركيه، نيمروز راستين از تاجيكستان، آشوب از قزاقستان، ساعت چنده از تركيه، تسبيح اشتباهي از كشور تركيه. آقاي ايوبي،بهرغم اينكه دستگاههاي ديگري هم براي فعاليت شما وجود داشت و در آنها هم ميتوانستيد كارهاي فرهنگي دلخواهتان را انجام دهيد، چرا اين موسسه را براي فعاليت انتخاب كرديد؟ من اين موسسه را ظرفيتي خاموش ميدانم. روحيه بنده با كارهاي يكنواخت همنوايي ندارد و ايجاد تحول در مجموعههايي كه بودهام به اين مهم توجه داشتهام. اميدوارم كه موسسه فرهنگي اكو به جايي برسد كه اگر كسي حتي پست وزارت را به اين موسسه ترجيج داد بپرسيد چرا؟! گمانم اين اتفاق بيفتد. منبع: تهران امروز