هیچ تغییری در سیاست آمریکا دیده نمیشود
رفتارهای ایران میتوانست به عنوان چراغ سبزی برای اصلاح رفتار آمریکاییان به حساب آید ولی زمانی که مشخص شد آنها ارادهای برای تغییر ندارند، طبیعی است که موضع جمهوری اسلامی هم در قبال اقدامات آنها معین شد.
یک سال از اقامت «آقای تغییر» در کاخ سفید و پشت میز ریاستجمهوری آمریکا میگذرد و جهان سیاست بیصبرانه به انتظار تغییر محسوس در سیاستهای این کشور نشسته است. خبرنگار سرویس سیاسی «فردا» به همین مناسبت گفتگویی انجام داده با حسن سبحانینیا عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس که در زیر میآید. فردا: آقای سبحانینیا با توجه به اولین سالگرد ریاست جمهوری اوباما، به طور کلی یک سال حضور وی در کاخ سفید را چگونه ارزیابی میکنید؟ سبحانینیا: اوباما با شعار تغییر در نگاه آمریکا نسبت به مسائل خاورمیانه خصوصا افغانستان، عراق و ایران و نیز ترمیم چهره و وجهه بینالمللی روی کار آمد ولی پس از گذشت یک سال، هیچ تغییری در سیاست گذاری خصوصا در رابطه با ایران مشاهده نکردهایم. اوباما همان مواضع بوش از جمله تحریم و تشدید فشار علیه ایران را دنبال میکند؛ این بی تفاوتی در عملکرد نشان دهنده این است که اشخاص در آمریکا نقش آفرین نیستند، چه اوباما و چه دیگر روسای جمهور آمریکا، در قالب مشخصی حرکت می کنند و قدرت به هم ریختن قالبهای تنظیم شده را ندارند. فردا: چه عواملی این قالب مشخصی که نام بردید را تشکیل میدهند؟ سبحانینیا: در این رابطه میتوان به لابی صهیونیستها در هیات حاکمه آمریکا اشاره کرد. هر کسی در جایگاه ریاست جمهوری آمریکا قرار گیرد، به نحوی وام دار این لابی قوی صهیونیست می شود و به ناچار باید در چارچوب حمایتهای بیحد و حصر از این رژیم قرار گیرد. اوباما هم نمیتواند از چنبرهای که اطرافش را فراگرفته رهایی یابد. نفوذ صهیونیستها و جناح تندرو مجال خلاصی از این بند را برای اوباما پیش نمیآورند. فردا: اوباما به چه میزان توانسته در ترمیم چهره خشن آمریکا در عرصه بین الملل تاثیر گذارد؟ سبحانینیا: ممکن است در کوتاه مدت برخی گمان کنند که اوباما موفقیتهای چشمگیری در این راستا داشته است، اما دست آمریکا به مسائلی همچون گوانتانامو و دیگر عومل خشونت آمیز آلوده است. جایزه نوبل هم صرفا به دلیل مسائل سیاسی به باراک اوباما داده شد و این امر را نمیتوان در تحلیلهای این چنینی دخیل دانست. فردا: به طور مشخص به نرمش ایران در مقابل رفتارهای آمریکا اشاره میکنم، نحوه مواجهه ایران را در قبال رفتار آمریکا چگونه ارزیابی میکنید؟ سبحانینیا: ایران بر اساس سیاستهای اعلام شده اوباما با یک نگاه خوشبینانه و توام با احتیاط پیش میرفت و مقامات ایرانی پیشبینی میکردند که شاید اوباما خواستار تغییر باشد و به همین منظور هم رییس جمهور پیام تبریک به اوباما فرستاد و در پی آن هم برخی مکاتبات انجام شد. البته این مکاتبات کاملا حساب شده بود. فردا: این پیشبینی مقامات ایرانی به واقعیت پیوست؟ سبحانینیا: رفتارهای ایران میتوانست به عنوان چراغ سبزی برای اصلاح رفتار آمریکاییان به حساب آید ولی زمانی که مشخص شد آنها ارادهای برای تغییر ندارند، طبیعی است که موضع جمهوری اسلامی هم در قبال اقدامات آنها معین شد. رهبر انقلاب در آغاز سال جاری صاحتا اعلام کردند که "اگر آمریکا اقدامات عملی مثبتی در سیاستهای خود داشته باشد، جمهوری اسلامی میتواند برای پاسخ به این اقدامات عملی گام بردارد." ولی هیچگاه شاهد تغییرات رفتاری صحیحی از جانب آنان چه در موضعگیریهای بینالمللی و چه در موضعگیریهای بین دو دولت نبودیم. فردا: اوباما توانست با شعار تغییر خود به کاخ سفید راه یابد. این شعار به چه میزان طی یک سال گذشته تحقق یافت؟ سبحانینیا: اوباما در رفع مشکلات اقتصادی و مالیاتی کشورش ناموفق بود، بحران اقتصادی و ورشکستگی شرکتهای بزرگ از دستاوردهای دولت اوباما طی یک سال گذشته بود. اوباما نه به شعارهای خود در عرصه بینالملل و نه به شعارهای خود در بهبود شرایط داخل کشورش جامه عمل پوشاند. وی قدمی برداشته که نارضایتی 60 درصد مردم آمریکا را در پی داشته است. اوباما از آن محبوبیت اولیه خود فاصله گرفته است. فردا: ادامه راه اوباما را چگونه ارزیابی میکنید؟ در سه سال آینده میتواند موفقتر از امروز باشد؟ سبحانینیا: اگر عزم و اراده و دیپلماسی اوباما و هیات حاکمه آمریکا تغییر اساسی به خود بگیرد، ممکن است که زیانهای یک سال گذشته در 3 سال آینده قابل جبران باشد. تغییرات رفتاری آمریکا برای جبران مافات در قبال ایران نیز میتواند نتایج بسیار خوبی برای اعتبار این کشور در بینالملل و داخل آمریکا داشته باشد. البته شخصا امیدوار نیستم که تغییر رفتاری از جانب آمریکا صورت گیرد چرا که با شناختی که از روحیه اوباما دارم،هیچ تغییر رفتاری ایجاد نخواهد شد. سیاست خارجی آمریکا در خارج از کاخ سفید و بدون هرگونه ارتباطی با روسای جمهور تنظیم میشود و افراد هم تنها نقش خود مبنی بر اجرای سیاست را دنبال میکنند و نمیتوانند این سیاستها را در هم بریزند.