آب پاکی روی دست همسایگان جنوبی
روی کار آمدن بایدن و وعدههای او برای بازگشت به برجام اگرچه راه درازی را تا تحقق دارد اما برخی کشورهای نگران را چنان نگران کرده که مدام خواهان نقشآفرینی در مذاکرات احتمالی میشوند. ایران اما در اینباره شوخی ندارد و همانطور که ظریف تاکید کرد با غربیها درباره منطقه مذاکره نمیکند.
گروه سیاست سایت فردا - محمدجواد ظریف وزیر امور خارجه کشور دیروز با توئیتی خطاب به همسایگان ایران در خلیجفارس نوشت: «به نظر میرسد برخی کشورهای همسایه از غرب درخواست کردهاند که بخشی از روند مذاکره با ایران باشند. ما با غرب در خصوص منطقه مذاکره نمیکنیم. مشکل اصلی، مداخلههای آنان است. در عین حال ما همیشه آماده مذاکره با همسایگان هستیم و طرحهایی همچون امنیت منطقه ۱۹۸۶، مجمع گفتوگوی منطقهای ۲۰۱۶ و اقدام صلح هرمز ۲۰۱۹ بیانگر این موضوع است.» اینکه توئیت ظریف و قاطعیت او در اعلام مواضع ایران نسبت به برجام و منطقه چقدر کشورهای حاشیه خلیجفارس را مجاب میکند و سبب تغییر رویکرد آنان نسبت به ایران میشود، چندان قابل پیشبینی نیست، اما حتما آب پاکی را روی دست آنان خواهد ریخت. با تاکید ظریف بر این سیاست از پیش اعلام شده ایران، خواهند فهمید که رویهای که بعد از انتخابات آمریکا و روی کار آمدن بایدن پیشه کردهاند، راه به جایی نبرده و موجب موثر و نقشآفرین شدن آنان در جریان برجام نخواهد شد. ایران در این باره مصر است، اما انگار آنها هم قصد کوتاه آمدن ندارند. شاهد آنکه احمد ابوالغیط در یک سخنرانی در مقر این اتحادیه در قاهره در رابطه با روی کار آمدن بایدن در کاخ سفید و چگونگی تعامل با ایران گفت: «با توجه به تلاش دولت بایدن برای بازگشت به برجام این دولت پرونده هستهای ایران را به شکل مختلفی مدیریت خواهد کرد.» او بازگشت به برجام بدون آنچه اصلاح رفتارهای منطقهای ایران میخواند را منجر به تهدید کشورهای منطقه دانست. دبیرکل اتحادیه عرب همچنین تاکید کرد که دونالد ترامپ چیزهایی به اسراییل داد که هیچیک از روسای جمهور آمریکا نداده بود و جوبایدن رییسجمهور جدید آمریکا نمیتواند از تمام اقداماتی که ترامپ در راستای خدمت به اسراییل اتخاذ کرد، بازگردد. ضمن اینکه نایف بن فلاح الحجرف دبیرکل شورای همکاری خلیجفارس نیز چند روز قبل مدعی شده بود ایران همچنان قطعنامههای متعلق به برجام را نقض میکند. او با اصرار بر این ادعا که «نقض قوانین از سوی ایران» موجب ایجاد بیثباتی در منطقه شده، بر این نکته تاکید کرد که هرگونه توافق هستهای با ایران باید منافع کشورهای منطقه را تامین کند. این درخواست البته پیش از آن نیز از سوی برخی مقامات در کشورهای منطقه بیان شده بود. مثلا فیصل بن فرحان وزیر امور خارجه عربستان سعودی گفته بود که در صورت ازسرگیری روند مذاکره آمریکا با ایران، باید در این باره با کشورهای حاشیه خلیجفارس مذاکره شود و مدعی شده بود که این تنها راه دست یافتن به توافقی بادوام است. در این شرایط به نظر میرسد با وجود تمایل و اعلام آمادگی ایران برای انجام گفتگو و بهبود روابط با همسایگان در حاشیه خلیجفارس، این روابط چشمانداز روشنی نداشته باشد. قاسم محبعلی دیپلمات پیشین کشورمان معتقد است که آینده و تغییر سیاست آمریکا در قبال موضوعاتی مثل برجام از جمله نگرانیهای جدی عربستان است. او همچنین میگوید: «یکی از ابزارهای عربستان در قبال ایران مساله شورای همکاری خلیجفارس است. موقعی که عربستان امارات و بحرین را در محاصره خود درآورد، تنها مفر ایران بود بنابراین قصد دارد شورای همکاری خلیجفارس را پشت سر خود داشته باشد.»