واكنش انفعالی آمريكا در برابر افشاگری اربكان
تنش در مناسبات آمريكا و تركيه به اوج خود رسيده و شدت عمل طرفين به حدي است كه در تاريخ روابط دو كشور مطلقا بيسابقه بوده است . دولت اردوغان سفير خود را از واشنگتن فرا خوانده و به دولت آمريكا هشدار داده است كه در جهت تخريب مناسبات دو كشور عمل نكند و اقدامات تحريك آميز خود را متوقف نمايد. در واقع دو حادثه زمينه ساز اين واكنش ها بوده است : 1 ـ كميته روابط خارجي مجلس نمايندگان آمريكا باصدور قطعنامه اي آنچه را كه « نسل كشي ارامنه توسط حكومت عثماني » خوانده محكوم كرده است . ارامنه معتقدند كه بين سالهاي 1294 تا 1297 شمسي ارتش امپراطوري عثماني گويا 1 5 ميليون از ارامنه را قتل عام كرده است . البته دولتهاي تركيه همواره اين ادعا را رد كرده اند و اخيرا نيز ارمنستان و تركيه باامضاي توافقنامه اي به اين چالش يك قرنه خاتمه دادند ولي معلوم نيست آمريكا با چه انگيزه اي درصدد دامن زدن به اين اختلاف نظر تاريخي است و از تحريك احساسات ارامنه چه انتظاراتي دارد اين نكته از آن جهت اهميت دارد كه از ماجراي مربوطه حتي اگر صحت هم داشته باشد حدود يك قرن مي گذرد و در اين فاصله آمريكا موضع گيري صريحي نكرده بود ولي پس از حل و فصل موضوع ميان ارمنستان و تركيه بازگشت به يك ماجراي قديمي بمنزله « نبش قبر » محسوب مي شود و بسيار تحريك آميز بنظر مي رسد. 2 ـ « نجم الدين اربكان » نخست وزير اسبق تركيه طي يك مصاحبه مصبوعاتي بسياري از مسائل پشت پرده مربوط به كودتاي ارتش تركيه عليه دولتش را بازگو كرد و صراحتا از آمريكا و اسرائيل به عنوان حاميان كودتا سخن به ميان آورد. اين پديده اگرچه مربوط به 2 دهه قبل است ولي از آن جهت اهميت دارد كه اين روزها كودتاي ديگري با پيشدستي و هوشياري نيروهاي امنيتي تركيه كشف و خنثي شده است . ريشه هاي اصلي كودتا باز هم به آنسوي مرزها باز مي گردد و شواهدي دردست است كه نشان مي دهد واشنگتن از كشف اين كودتا باز هم به آنسوي مرزها باز مي گردد و شواهدي دردست است كه نشان مي دهد واشنگتن از كشف اين كودتا غافلگير شده است . تاكنون 50 تن از نظاميان فعلي و گذشته بازداشت شده اند كه چند فرمانده ارشد سابق در ميان آنها هستند . گروههاي لائيك فرياد اعتراض عليه بازداشتها سرداده اند ولي بنظر مي رسد نگراني اصلي آنها از افشاگريهاي كودتاچيان زنداني باشد كه دست بسياري را شايد هم به اجبار « رو » خواهند كرد. اكنون برخي فرماندهان ارتش برخي احزاب لائيك و جناحي از بقاياي لائيكها در مواضع قدرت اصرار دارند كه اين پرونده بدون بررسي مختومه شود تا به افشاگري منجر نگردد. خشم واشنگتن از اينست كه گويا برخي عناصر اصلي كودتا از آمريكا « چراغ سبز » دريافت كرده بودند و با دستگيري آنها اكنون همه چيز براي افشاگري عليه آمريكا و اسرائيل بعنوان « متحد لائيكها » آماده است . شواهد موجود نيز نشان مي دهد سران كودتا در بازپرسي ها مسائل فراواني را بازگو كرده اند و دولت اردوغان با آگاهي از مسائلي كه افشا گرديده مايل نيست اين پرونده را بيهوده به حال خود رها كند. چرا كه بيم آن مي رود اين بار كوتاچيان پيشدستي كنند و با بهره گيري از اشتباهات اخير خود يكبار ديگر براي آزمودن شانس خود وارد عمل شوند و دست به كودتا بزنند. در واقع همه چيز دقيقا به « امنيت ملي تركيه » باز مي گردد و اصرار دولت اردوغان اينست كه دست كودتاچيان درهر مقام و موقعيتي كه هستند و با هر كجا كه ارتباط دارند بايستي قطع شود و مهمتر آنكه با افشاي مسائل پشت پرده تركيه در مناسبات خود با « طالبان كودتا » تجديدنظر كند. اگرچه هنوز هيچ نكته اي از محتواي اظهارات و اعترافات كودتاچيان رسانه اي نشده است اما افشاگريهاي صريح « نجم الدين اربكان » نخست وزير اسبق كه مطابق احكام صادره به « حبس خانگي مادام العمر » محكوم شده بود به خودي خود نشانگر مسائل فراواني است . اربكان درواقع « پدر احزاب اسلام گراي تركيه » محسوب مي شود و چهره اي مورد احترام و تكريم نزد افكار عمومي اين كشور محسوب مي شود. اربكان از اين فرصتها براي افشاگري عليه دخالت خارجي در كودتاي عليه دولتش بهره برد و انگشت اتهام را به سوي آمريكا و اسرائيل نشانه گيري كرد. اربكان نشان داد كودتا عليه اسلام گرايان « كودتاي ملي » نبوده و قويا با اشاره دخالت و حمايت بيگانگان صورت گرفته است . وي با اين اظهارات خود ابعاد « وابستگي لائيكها به بيگانه » را به خوبي انعكاس داد و جزئيات تكاندهنده اي از مسائل پشت پرده را طوري بازگو كرد كه نه تنها « لائيكها بلكه آمريكا و اسرائيل هم غافلگير شدند. اگر تقدم زماني افشاگريهاي اربكان را نسبت به قطعنامه كميته روابط خارجي مجلس نمايندگان آمريكا در مورد « نسل كشي ارامنه توسط عثمانيها » را در نظر بگيريم بهتر قابل درك است كه واكنش آمريكا در واقع « پاتك تبليغاتي » واشنگتن عليه اسلام گرايان تركيه است . اما تمامي ويژگيهاي يك « اقدام انفعالي » از جانب آمريكا را بنمايش مي گذارد و نشان مي دهد اسلام گرايان تركيه بويژه دولت رجب طيب اردوغان دقيقا به هدف زده اند و با افشاگريهاي اربكان ديگر حتي فرصتي هم براي دفاع و توجيه آمريكا باقي نگذاشته اند. البته اربكان امروزه فاقد هرگونه مسئوليت رسمي حكومتي است ولي نبايد از نظر دور داشت كه وي « پيشتاز اسلام گرايان » و پرچمدار اسلام در عصر حاكميت لائيكها در تركيه بوده است . و هنوز هم رهبران تركيه به وي بعنوان رهبر با نفوذ و محبوبي مي نگرند كه اعتبار سياسي ـ اجتماعي ممتازي نزد جامعه دارد. كاملا آشكار است كه واشنگتن با صدور قطعنامه عليه عثمانيها درصدد تلافي اظهارات اربكان بوده و سعي داشته است بر اين قضيه سرپوش بگذارد و آثار و تبعات افشاگريهاي اسلام گرايان را مهار و حتي خنثي كند. با اينهمه حملات سياسي ـ تبليغاتي اسلام گرايان تركيه عليه عوامل كودتا در فضاي سياسي ـ اجتماعي اين كشور جاذبه هاي فراواني دارد ويقينا واشنگتن با اقداماتي بمراتب جدي تر از صدور قطعنامه مجلس نمايندگان هم نخواهد توانست با آن هماوردي كند و بر آن سرپوش بگذارد. اين نكته بويژه از آن جهت اهميت دارد كه حيثيت جهاني اوباما را بويژه نزد دنياي اسلام به شدت به زيرسئوال مي برد. چرا كه پيش از اين هم يكبار در 10 بهمن 1385 قطعنامه مشابهي توسط كنگره آمريكا با اكثريت بيشتري مورد تصويب قرار گرفت . ولي با مخالفت دولت جرج بوش كنار گذاشته شد. اين پديده به خوبي نشان مي دهد كه اوباما در صحنه مناسبات آمريكا حتي با كشورهاي اسلام متحد آمريكا هم ناتوان بي اراده و منفعل است . بويژه آنكه اكنون در سناو مجلس نمايندگان اين دمكراتهاي حاكم بر كاخ سفيد هستند كه اكثريت دارند. اما نه تنها از نفوذ و جايگاه خود براي جلوگيري از چنين اقداماتي بهره نمي گيرند بلكه با آرا خود تعمدا به اين بازي شرم آور دامن مي زنند. آمريكا مي خواست و هنوز هم آرزو دارد كه با اين حركت انحرافي خود افكار عمومي تركيه را به سمت و سوي ديگر بكشاند و سرگرم سازد تاآنها از مسائل پشت پرده كودتا و نقش واشنگتن در اين ماجرا غافل شوند. اگرچه از فعال شدن لابي صهيونيستي در اين ميان هم نبايد غفلت كرد. آنها از رفتار سياسي اسلام گرايان تركيه زخم خورده اند و براي تلافي ناكاميهاي خود حاضرند دست به هر اقدامي عليه تركيه بزنند حتي اگر درحد صدور يك قطعنامه غيرالزام آور در يك كميته فرعي مجلس نمايندگان باشد