انتخابات در سودان
براي اينكه علت اين گرمي زياد را در اين چند روز قبل از شروع انتخابات رياست جمهوري در سودان مشخص شود لازم است ...
كشور سودان بعد از بيست سال آرامش نسبي انتخاباتي در انتخاب رياست جمهوري سودان ، اين بار مردم كشور براي گزينش فرد مناسب از ميان كانديداهاي قدر كه هركدام از انها زماني كشور را به كمك حزب خود و احزاب ديگر اداره مي كردند ، و انتخاب رئيس حكومت جنوب و استانداران هر استان و اعضاي شوراي شهر ( چندين انتخابات در يك زمان واحد ) در شهرهاي مختلف به پاي صندوقهاي راي مي روند و همين امر باعث شور و نشاط فراواني بين طبقات مختلف و پيروان گروههاي سياسي و اديان گوناگون در اين كشور شده است . براي اينكه علت اين گرمي زياد را در اين چند روز قبل از شروع انتخابات رياست جمهوري در سودان مشخص شود لازم است به اختصار به معرفي چهار نفر از كانديداهاي چهار حزب بزرگ و تاثير گذار دراين انتخابات و شعارها و وعده هايي كه به مردم مي دهند ، پرداخت : عمر حسن احمد البشير كانديداي حزب حاكم ژنرال سابق عمر البشير و رئيس جمهور فعلي اين كشور ، فردي است كه از درون جامعه اين كشور برخواسته و پس از طي مراحل و سختيهاي زندگي كه معمولاً هر سوداني عادي آنها را تجربه مي كند ، وارد ارتش شده و بسياري از بي عدالتيها را به چشم خود مشاهده كرده است . وي شاهد بود كه چگونه سربازان و افسران ارتش در مناطق جنوبي جانبازي مي كردند و رهبران احزاب در پايتخت به جاي حل مشكلات بديهي آنها با همديگر جنگ قدرت داشتند و مردم مي بايستي در اين ميان مي سوختند و مي ساختند . عمر البشير هنگامي كه افسر جواني بود با يكي از گروههاي اسلامي آشنا شد و با هسته هاي نظامي آن همكاري كرد و پس از اينكه مرحوم ژنرال الزبير برعليه حكومت احزاب در زمان نخست وزيري صادق المهدي كودتا كرد و شكست خورد و به زندان افتاد ، سه روز بعد البشير با كمك نيروهاي امنيتي و نظامي وابسته به جبههء اسلامي سودان به رهبري ترابي بار ديگر كودتا كرد و حكومت را به دست گرفت و احزاب را منحل نمود و رهبران آنها را منجمله صادق المهدي و دكتر حسن ترابي ( به صورت مصلحتي ) را زنداني كرد . و از سال 1989 م تا كنون در رأس حكومت سودان قرار دارد . و در اين مدت حوادث و پديده هاي فراواني به وجود آمد كه البشير با هر يك از آنها به نحو مناسبي برخورد كرد و توانست همچنان بر مسند قدرت باقي بماند . مانند اختلاف او با دكتر الترابي كه بنابر گفتهء ترابي اين اختلافات بر اساس موارد زيادي بود كه مهمترين آنها سه مورد ذيل مي باشد : 1 - انتخاب و اختيار ولات و استانداران كه بنابر گفتهء ترابي ، انتخاب اين استانداران در قانون اساسي توسط كارگروهي مشخص بايد صورت گيرد در حاليكه البشير آنها را با نظر خود و برخي از مشاورين خود تعيين مي كند . 2 - تشكيل و تاسيس احزاب و نشريات در قانون اساسي سودان آزاد است مگر از حد قانوني خود عدول كنند ، آنگاه مي توان آنها را تعطيل كرد اما حكومت البشير به اين ماده ء قانوني عمل نمي كند و هر فردي كه بخواهد حزب يا نشريه تاسيس كند بايد ابتدا از دولت اجازه بگيرد . ( بنابر ادعاي ترابي ) 3 - بودجهء سالانهء كشور بنابر قانون اساسي اين كشور بايد هر سال در مجلس مطرح و مورد بررسي قرار گيرد اما اكنون اين كار صورت نمي گيرد . ( بنابر گفتهء ترابي ) كه اين اختلاف بين اين دو شخصيت بارز سودان كه يكي رئيس جمهور و چهرهء نظامي و ديگري رئيس مجلس و چهره كهنه كار سياسي است، كافي بود كه بشير را از قدرت به زير بكشد اما او با كمك بسياري از شاگردان و دست پرورده هاي سابق شخص ترابي بر اين مشكل فائق آمد و مجلس را منحل كرد و ترابي را بعد مدتي به انزوا كشاندن ، سپس زنداني كرد و اخيراً او را آزاد و در خانهء خود تحت نظر گذاشت . موضوع ديگري كه در بيست و يك سال گذشته مشكلات فراواني براي البشير ايجاد كرد ، مشكل جنگ جنوب بود كه البشير با تشكيل كميته هاي متعدد صلح و با مذاكرات فراوان در كشورهاي اوگاندا ، كنيا و نيجريه با شورشيان جنوب ، سرانجام در سال 2005م قرار داد صلح با آنها امضا كرد مبني بر اينكه تا شش سال ديگر رفراندوم بقا يا انفصال جنوب از شمال برگزار شود و هر چه را كه مردم جنوب مقرر كردند به ان عمل شود و اكنون نيز يكي از شعارهاي برجستهء البشير همين است كه اگر جنوبيها جدايي را انتخاب كردند ما به عنوان همسايه خوب با آنها تعامل سايسته و سودمند خواهيم داشت . و اين امر در حاليست كه تجربه هاي ديگر در اين منطقه نشان داد كه جدايي بخشي از كشور اصلي و تشكيل دولت جديد ، مشكلات فراواني براي كشور مادر به وجود مي اورد كه نمونهء بارز آن جدايي اريتره از كشور اتيوپي و جنگهاي خانمان برانداز دو كشور باهمديگر ، مي باشد . و مشكلات ديگري مانند مسئلهء دافور و ... كه هريك از انها مي توانست البشير را سرنگون كند اما وي با درايت و درك لازم از وضعيت طرف مقابل و با همكاري و مذاكره و قاطعيت در برابر زياده خواهي قدرتهاي داخلي و خارجي ، فعلاً با اين مشكلات در حال دست و پنجه كردن است . اكنون بشير به عنوان رهبر حزب همايش ملي سودان (حزب حاكم ) كه اين حزب پس از به وجود امدن اختلافات بين بشير و ترابي و ايجاد انشقاق در جبهه ملي اسلامي سودان كه عملاً زمام امور اين كشور را به دست داشت ، تشكيل شد و اكثريت وزرا و استانداران از اعضا يا هواداران اين حزب مي باشند ، كشور را اداره مي كند . صادق المهدي كانديداي حزب اُمت ايشان يكي از رهبران سياسي قديمي سودان كه از جواني وارد سياست شد و در حاليكه حدود سي سال داشت به نخست وزيري اين كشور رسيد و سه بار اين پست را در طول عمر سياسي خود تجربه كرد و رهبر حزب الامه يكي از دو حزب بزرگ قديمي سودان است كه پيروان و انصار مهدي سودان از اين حزب حمايت مي كنند و در سالهاي قبل انشقاقي در آن به وجود آمد كه اخيراً قرار است مجدداً رهبران اين حزب با همديگر متحد شوند و از كانديداتوري صادق المهدي در انتخابات رياست جمهوري حمايت كنند . صادق المهدي قبل از اينكه توسط كودتاي نظامي البشير از كار بركنار و زنداني شود يك بار نيز در سال 1965 ميلادي و پس از انتخابات مجلس ملي سودان كه حزب امت اكثريت را به دست آورد ، به نخست وزيري سودان رسيد و لي آن زمان با كودتاي نظامي ژنرال جعفر نميري كه انديشه و عقايد كمونيستي داشت و پس از كشتار فجيعي كه در مناطق طرفدار حزب امت صورت گرفت از كار بر كنار شد و يك بار ديگر بعد انتخابات مردمي در سال 1986م به قدرت رسيد و سه بار تلاش كرد با حكومتهاي ائتلافي در سالهاي 1986م و 1987م و 1989م كه اولي با حزب اتحادي به رهبري محمد عثمان مير غني (يكي از رهبران بزرگ وسنّتي سودان ) و دومي با توافق ملي و سومي با جبههء ملي به رهبري ترابي تشكيل شد ، تلاش كرد تا اوضاع نابسامان كشور را سر و سامان دهد اما هيچ يك از اين دولتهاي ائتلافي نتوانست مشكلات مردم را حل كند لذا در سال 1989 م ارتش سودان همانطوريكه قبلاً نيز گفته شد ، بعد يك ااخطار شديد الحن به دولت و پس از يك كودتاي نافرجام كه توسط سرتيپ الزبير محمد صالح ، طي يك كودتاي ديگر توسط ژنرال عمر البشير و همفكرانش در گروه افسران مرتبط يا هوادار جبهه ملي اسلامي به رهبري ترابي ، بار ديگر نظاميان سودان به قدرت رسيدند اما برخلاف بار قبل كه با نام حزب سوسياليست و با انديشه كمونيستي به صحنه آمده بودند ، اين بار با شعار هاي اسلامي و براي اجراي شريعت اسلامي در اين كشور و رفع ظلم ، تبعيض، طائفه گري و قبيله گرايي بر سر كار آمدند . حاتم السر كانديداي حزب اتحادي اصلي : حاتم السر در يكي از قبايل معروف شمال سودان به نام ( الشاقيه) به دنيا آمد و پس از طي مراحل تعليمي مختلف در سال 1982 ميلادي از دانشگاه قاهره شاخهء خارطوم ( دانشگاه نيلين كنوني ) در رشتهء حقوق جزايي فارغ التحصيل شد و سپس به مصر رفت و در دانشگاه قاهره تحصيلات عالي خود را ادامه داد وپس از بازگشت به سودان به كار وكالت دادگستري و سپس تا سال 1989م به عنوان مشاور قانوني بانك اسلامي سودان فعاليت كرد تا اينكه در اين سال توسط حكومت صادق المهدي به عنوان فرماندار در فرمانداري نيل و در شهر بربر تعيين شد تا اينكه بر اثركوتاي عمر البشير در اين سال از كار بركنار شد . وي در زمان دانش اموزي با حزب اتحادي اشنا و جذب آن حزب شد و اين همكاري در سالهاي بعد ادامه يافت تا اينكه پس از قيام مردمي سال 1985 م به عضويت دفتر محمد عثمان مير غني رهبر حزب اتحادي در آمد . كه تا آن هنگام يكي از دانشجويان مخالف حكومت جعفر نميري به شمار مي رفت و براي به دست اوردن رياست انجمن دانشجويان رقابت فشرده اي با طرفداران دكتر ترابي داشت . و نقش رابط بين رهبري حزب اتحادي با دانشجويان طرفدار اين حزب را ايفا مي كرد . و بين طريقهء ختميه (يكي از طرق صوفي بزرگ در سودان ) و دانشجويان هوادار حزب اتحادي هماهنگي ايجاد مي نمود . و عضو كيتهء اجرايي انجمن وكلاي دادگستري طرفدار حزب اتحادي بود . حاتم السر در سال 1986م به دليل نه رسيدن به سن قانوني نتوانست در انتخابات مجلس ملي سودان شركت كند . در سال 1990م به همراه محمد عثمان مير غني از سودان مهاجرت كرد و به همكاري نزديك با رهبري حزب ادامه داد و در بسياري از كنفرانسها در كشورهاي مختلف عربي، آفريقا و اروپا به عنوان نمايندهء حزب شركت كرد . و در سال 1995 به عنوان منشي كميتهء مركزي حزب در خارج از كشور انتخاب شد و بعد از كنفرانس سال 2000م نماينده حزب در دفتر اجرايي اتحاديه ملي دمكراتيك(اين اتحاديه كه شامل تعدادي از احزاب مخالف دولت بود) تعيين گرديد سپس سخنگوي اتحاديه ملي دمكراتيك شد . ودر سال 2004 م به عضويت دفتر سياسي حزب اتحادي در آمد . عبدالله دينك نيال كانديداي حزب همايش مردمي سودان : عبد الله دينك در شهر بور يكي از شهرهاي جنوبي سودان و در ولايت جونقلي و در سال 1954 م به دنيا آمد و پس از طي مراحل تحصيلي به عنوان معلم مرحله ابتدايي در سودان مشغول به كار شد تا اينكه طي بورس تحصيلي وارد دانشگاه الازهر مصر شد و در سال 1982م از دانشكدهء زبان عربي فارغ التحصيل شد . و در اين مدت هوادار جماعت اخوان المسلمين شد و پس بازگشت به كشور در سال 1985م به عضويت جبههء اسلامي و ملي به رهبري دكتر حسن ترابي در آمد . عبد الله دينك معتقد است كه زبان عربي فقط يك زبان نيست بلكه عامل وحدت همهء سودان است ، لذا به تدريس آن در دانشگاه جوبا ( يكي از دانشگاههاي جنوبي سودان ) پرداخت و رسالهء دكتراي خود را پيرامون يكي از شعراي بزرگ سودان ( عبد الله عبد الرحمن الضرير ) نوشت . پس بر روي كار امدن دولت نجات ملي با برنامه ريزي ترابي و رهبري بشير در سال 1989م ، عبد الله دينك به عنوان وزير ارشاد و اوقاف تعيين شد . و رابطه، بسيار عالي با جمهوري اسلامي ايران داشت به طوريكه تقريباً در اكثر مراسم ما شركت فعال داشت و بهترين روزهاي فعاليت فرهنگي ما در سودان در زمان وزارت ايشان بود . سپس به دليل جنوبي بودن و رابطه خوبي كه با رهبران جنوبي داشت و اطمينان فراواني كه ترابي و بشير به او داشتند به عنوان وزير صلح ( با جنوبيها ) و بازسازي انتخاب شد و بعد از آن در سال 1994م والي ولايت نيل سفيد شد . و هنگامي كه در سال 1999م اختلافات بين بشير و ترابي بالا گرفت ، برخلاف بسياري از همقطاران سابقش به ترابي وفادار ماند و به عضويت حزب همايش مردمي به رهبري دكتر حسن ترابي در آمد . و اكنون نايب دبي كل آن حزب مي باشد كه دكتر ترابي رهبر اين حزب مي گويد ك انتخاب عبد الله دينك براي كانديداتوري اين حزب در انتخابات رياست جمهوري سودان در واقع سخن گفتن با وجدان جنوب سودان ( مخاطبه للوجدان الجنوبي ) است و حركتي است كه بيانگر پيوستگي و اتحاد مردم (شمال) با مردم ( جنوب ) مي باشد . اما خود عبد الله دينگ در اين باره مي گويد كه اين امر عادي است اما مردم عادت كرده اند رئيس را از ميان جماعت و گروه خاصي انتخاب كنند . ياسر العرمان كانديداي حزب ازاديبخش سودان ياياسر العرمان دانشجوي سابق دانشگاه قاهره - شاخهء خارطوم- كه اكنون بنام دانشگاه نيلين ناميده مي شود ، بود كه در سال 1986 به تهمت كشتن دو دانشجوي اين دانشگاه مورد تعقيب قرار گرفت اما بعداً تبرئه شد . وي كه در سال 1961 ميلادي به دنيا آمد و از سال 1983 تا سال 1986 عضو حزب كمونيست سودان بود ، در اين سال از اين حزب جدا شد و به جنبش آزاديبخش سودان به رهبري جان گرانگ پيوست و به سرعت مراحل ترقي را در اين حزب طي كرد و پس ازمدتي سخنگوي رسمي جنبش بودن ، به سمت معاون دبير كل جنبش كه فعلاً دكتر سولفيا كير مي باشد ، دست يافت و اكنون از سوي اين جنبش براي انتخابات رياست جمهوري سودان كانديدا شده است . ياسر العرمان در سال 2009 م به دليل به راه انداختن تظاهرات غير قانئني بر عليه تاخير در تصويب قانون انتخابات ، براي مدت كوتاهي به زندان افتاد . وي يكي از رهبران جنوبي كه نقش مهمي در مذاكرات صلح نواشا داشت . مذاكرات صلحي كه به جنگ طولاني بين شمال و جنوب سودان پايان داد . ياسر عرمان با دو شعار كلي يكي تغيير اوضاع كنوني سودان و ديگري پايان دادن به انزواي جهاني اين كشور وارد معركهء انتخاباتي شده است . در در آغاز تبليغات خود و طي مصاحبهء مطبوعاتي اعلام كرد كه ما اميد فراواني در به دست آوردن اين منصب را داريم و در صورت موفقيت روابط خوبي بين شمال و جنوب سودان به وجود خواهيم آورد . به هرحال در كنار اين پنج كانديدا ، افراد ديگري نيز آمادگي خود را براي به دست آوردن منصب رياست جمهوري سودان اعلام كرده اند كه به نظر نمي رسد در برابر كانديداهاي ياد شده اميد زيادي به موفقيت داشته باشند . اما آنچه كه مهم است هر يك از كانديداها با يك خبر داغ و قابل توجه وارد فرصت قانوني تبليغات رياست جمهوري شده اند كه به عنوان نمونه ، البشير با خبر مصالحه با جنبش العدل و المساوات كه يكي از گروههاي مخالف حكومت در منطقهء پر آشوب دارفور است ، وعدم تاجيل موعد برگزاري انتخابات وارد اين گود شده است . در حاليكه ياسر العرمان با شعار اصلاح و ايجاد روابط مناسب بين سودان و ساير كشورهاي عربي و آفريقايي و غربي ودرخواست تاجيل موعد انتخابات به ميدان آمده است كه در مقابل بشير تهديد كرده است در صورتي كه انتخابات رياست جمهوري سودان برگزار نشود ، حكومت مانع برگزاري رفراندوم تعيين مصير در جنوب خواهد شد . بشير افزود حزب آزاديبخش سودان حق درخواست تاجيل موعد انتخابات را ندارد . ( اين انتخابات قرار است در 11تا 13 آپريل سال جاري برگزارگردد و اين اولين بار است كه انتخابات رياست جمهوري و مجلس ملي در يك زمان برگزار مي گردد . لذا ياسر عرمان و حزبش به بهانه نبودن آزادي و سلامت لازم براي انتخابات و استورار مشكل دارفور و عدم پاسخگويي به شكاوي موجود پيرامون انتخابات ، درخواست تاجيل انتخابات را تا نوامبر سال جاري دارد . ) . از سوي ديگر صادق المهدي نخست وزير اسبق سودان ، دولت بشير كشور را متهم كرد كه كشور را ويران كرده و آن را به سوي جدايي جنوب از شمال اين كشور مي كشاند . نویسنده: محمد هادی تسخیری سرپرست سابق رايزني فرهنگي ج.ا.ايران در سودان