روش های درمان جراحی برای بیماری ها و آسیب های شانه
شانه از مفصل، تاندون و عضلات تشکیل شده است. با توجه به اینکه شانه ها امکان ایجاد حرکت بازوها را فراهم می کند، رخ دادن کوچکترین آسیب دیدگی در این ناحیه با محدودیت حرکتی و درد همراه خواهد بود.
اصولا در ناحیه شانه میتوان شاهد رخ دادن پارگی تاندون، ناپایداری، شکستگی، عفونت، آرتروز شانه، شانه یخ زده و ... بود. تمامی موارد ذکر شده روشهای درمان مختص به خود را دارند و درمان برخی از آسیب ها مانند درمان دررفتگی شانه ممکن است بدون جراحی نیز قابل انجام باشد، اما یکی از متداولترین روشهای درمان، عمل جراحی است. در ادامه به طور مختصر به شیوههای درمانی آرتروسکوپی شانه، پی آر پی درمانی، استئوتومی شانه، آرترودز یا خشک کردن مفصل شانه اشاره می شود.
آرتروسکوپی شانه
بسیاری از افراد در اثر آسیب دیدگی در ناحیه شانه قادر به انجام کارهای روزانه ی خود نیستند. آنها همواره از درد شانه در عذاب هستند به همین دلیل لازم است عمل جراحی آرتروسکوپی شانه بر روی آنها صورت گیرد. روش درمانی آرتروسکوپی شانه به صورت سرپایی انجام می شود و لازمه ی آن تنها ایجاد چند برش کوچک در ناحیه شانه است. مهمترین مزیت این شیوه ی درمانی، دوران نقاهت کوتاه مدت آن است به گونه ای که بیمار بعد از چند روز می تواند به زندگی عادی برگردد.
روش درمان آرتروسکوپی شانه به این صورت است که لوله آرتروسکوپ با ایجاد یک حفره کوچک وارد مفصل می شود. به واسطه لوله آرتروسکوپ منبع نور، فیبر نوری و جریان آب نیز عبور داده می شود. از طریق دوربین پزشک بر روی مانیتور می تواند بافت های آسیب دیده را شناسایی کند. در شانه چند برش دیگر نیز ایجاد می شود. این برش ها کاربردی به شرح زیر دارند:
- افزایش فضای روتاتور کاف و جدا کردن بافت های آسیب دیده
- استفاده از روش مامفورد برای از بین بردن آرتریت در مفصل آکرومیوکلاویکولر
- ترمیم و اتصال مجدد رباط در آسیب دیدگی رباطی
- ترمیم و درمان پارگی تاندون
پی آر پی درمانی
یکی از شیوه های درمانی که در دنیای امروز بسیار مورد توجه قرار گرفته، پی آر پی درمانی است. پی آر پی شیوه ای از درمان است که در آن از پلاسمای غنی از پلاکت استفاده می شود. اصولا از این روش درمانی برای درمان آسیب دیدگی های تاندون شانه استفاده می شود. لازم به ذکر است پی آر پی درمانی زمانی می تواند مفید واقع شود که تاندون به صورت کامل پاره نشده باشد. علاوه بر آسیب دیدگی تاندون، از پی آر پی درمانی می توان برای درمان آرتروز شانه، آسیب های رباط صلیبی، ناپایداری شانه، آسیب دیدگی شانه،کشیدگی شانه، التهاب تاندون و کشیدگی رباط استفاده می شود.
مطالعات گوناگونی در خصوص استفاده از پی آر پی درمانی صورت گرفته که همگی آنها گواه این مطلب است که طی کردن دوره ی سه ماهه پی آر پی موجب افزایش انعطاف پذیری حرکت شانه می شود. در نهایت باید گفت پی آر پی درمانی مستلزم صرف وقت بسیاری است زیرا این شیوه درمان به زمان نیاز دارد اما عوارض ناشی از آن بسیار محدود است.
استئوتومی شانه
استئوتومی یکی شیوه درمانی است که در آن استخوان بریده و مجددا شکل داده می شود. این شیوه درمان اصولا برای آسیب دیدگی مفاصل کارایی دارد. استئوتومی برخلاف آرتروسکوپی روش درمانی چندان ساده ای نیست و انجام آن مستلزم بیهوش شدن و رفتن به اتاق عمل است. این عمل جراحی اصولا برای افراد جوان یعنی زیر 55 سال که فعالیت بدنی بالایی دارند انجام می شود. همچنین وسعت بالای حرکت مفاصل، کیفیت بالای استخوان و ... نیز از جمله عواملی است که در انجام این بیماری مورد توجه قرار می گیرد.
در این شیوه ی درمانی بخشی از استخوان خارج می شود. بعد از اصلاح شانه آسیب دیده، برای نگه داشتن استخوان ها در کنار یکدیگر از پیچ، صفحه، پین و ... استفاده می شود. استئوتومی شانه از جمله شیوه های درمانی است که بسیار زمان بر است زیرا ترمیم استخوان به وقت زیادی نیاز دارد. بعد از اتمام دوران نقاهت این بیماری، بیمار باید در جلسات طولانی فیزیوتراپی حضور پیدا کند.
آرترودز یا خشک کردن مفصل شانه
در بسیاری از مواقع نمی توان درد شانه را با روش های درمانی متداول متوقف کرد به همین دلیل پزشک ناچار است عمل جراحی آرترودز یا خشک کردن مفصل شانه را انجام دهد. در این عمل جراحی مفاصل قابلیت حرکت خود را از دست می دهند. اصولا این شیوه ی درمانی برای بیماران مبتلا به آرتروز، روماتیسم مفصلی، شکستگی مفصل، ناپایداری مفاصل، آسیب دیدگی رباط، عفونت مفاصل، تومور مفاصل و سینوویت شدید انجام می شود.
در اثر بیماری های ذکر شده مفاصل بر روی یکدیگر حرکت می کنند و این امر با درد شدیدی همراه است. علت رخ دادن این سایش از بین رفتن غضروف حد واسط مفاصل است. اگرچه این درد ها در ابتدا قابل کنترل است اما بعضی اوقات از کنترل خارج می شود. با شیوه ی درمانی آرترودز یا خشک کردن مفصل شانه، حرکت مفاصل بر روی یکدیگر محدود می شود و بیمار دیگر از درد در عذاب نخواهد بود. این شیوه درمان به این صورت است که مفصل به طور کامل خارج می شود و استخوان ها به گونه ای که بتوانند در کنار هم به صورت ثابت باقی بمانند برش داده می شود. با گذر زمان استخوان ها به یکدیگر جوش می خورند. لازم به ذکر است آرترودز در زمانی که سایر شیوه های درمان قابل استفاده نیستند مورد توجه قرار می گیرد.
همانطور که مشهود است بیماری های مربوط به ناحیه شانه از اهمیت ویژه ای برخوردارند زیرا طیف وسیعی از حرکت بازو به سلامت شانه وابسته است. با توجه به اینکه سلامت هر فردی به میزان فعالیت بدنی او وابسته است نباید به راحتی از کنار بیماری ها و آسیب دیدگی های شانه عبور کرد زیرا کوچکترین اهمال کاری با عواقب جبران ناپذیری همراه است. همانطور که گفته شد شیوه های درمان گوناگونی برای درمان بیماری های شانه وجود دارد اما تشخیص به موقع و درمان اصولی آن از آسیب دیدگی های جدی پیشگیری می کند.