رسالت: ديپلماسی پارلمانی
«ديپلماسي پارلماني»عنوان سرمقالهي روزنامهي رسالت به قلم دکتر حشمت الله فلاحت پيشه است كه در آن ميخوانيد؛تحليلي بر حضور هيئت ايراني در اجلاس جهاني بين المجالس امسال اجلاس جهاني بين المجالس در بانکوک تايلند برگزار شد. اجلاس بين المجالس فرصتي شايسته است که در آن مواضع و نظرات هيئت هاي پارلماني در مجمع عمومي، کميته هاي تخصصي و کميته هاي جغرافيايي مطرح مي گردد. ضمن آنکه در مذاکرات و ملاقات هاي دو جانبه نيز امکان بررسي روابط دو جانبه و تبيين مواضع سياست خارجي و نقش پارلمان ها در اين رابطه فراهم مي شود. در خلال اين اجلاس علاوه بر هفت سخنراني نمايندگان ايران در مجمع و کميته هاي تخصصي برنامه ها بر اساس سه هدف گذاري شکل گرفت: 1- طرح موضوع فلسطين به عنوان ماده اضطراري ، جهت حفظ و تقويت همکاري هاي بين مجالس اسلامي. 2- کسب جايگاه دائم در کميته حقوق بشر بين المجالس 3- حضور فعال در موضوع تغيير اساسنامه بين المجالس 1- فلسطين و موضوع ماده اضطراري امسال اجلاس جهاني بين المجالس در بانکوک تايلند برگزار شد. اجلاس بين المجالس فرصتي شايسته است که در آن مواضع و نظرات هيئت هاي پارلماني در مجمع عمومي، کميته هاي تخصصي و کميته هاي جغرافيايي مطرح مي گردد. ضمن آنکه در مذاکرات و ملاقات هاي دو جانبه نيز امکان بررسي روابط دو جانبه و تبيين مواضع سياست خارجي و نقش پارلمان ها در اين رابطه فراهم مي شود. در خلال اين اجلاس علاوه بر هفت سخنراني نمايندگان ايران در مجمع و کميته هاي تخصصي برنامه ها بر اساس سه هدف گذاري شکل گرفت: 1- طرح موضوع فلسطين به عنوان ماده اضطراري ، جهت حفظ و تقويت همکاري هاي بين مجالس اسلامي. 2- کسب جايگاه دائم در کميته حقوق بشر بين المجالس 3- حضور فعال در موضوع تغيير اساسنامه بين المجالس 1- فلسطين و موضوع ماده اضطراري هر ساله در قطعنامه پاياني اجلاس، مهمترين موضوع روز به عنوان موضوع مورد پيگيري پارلمان هاي دنيا به عنوان ماده اضطراري مطرح مي شود. کشورهاي غربي که اکثريت مناصب بين المجالس را در اختيار دارند به طور معمول با طرح مسائلي همچون سيل در جنوب غرب آسيا و زلزله هائيتي و گرسنگي در آفريقا، در تلاش اند که مانع طرح مسائل سياسي روز همچون موضوع فلسطين، عراق يا افغانستان شوند و امسال نيز موضوع زلزله هائيتي را در مقابل پيشنهاد مشترک ايران و فلسطين، در محکوميت سياست هاي رژيم صهيونيستي در سرزمين هاي اشغالي قرار دادند. بر اساس آمار در چنين مجامعي، همواره اکثريت در اختيار کشورهاي غربي است و نگرش طرف ايراني به ماده اضطراري بيشتر با هدف ايجاد انسجام در جهان اسلام شکل مي گيرد. لذا بر خلاف اجلاس سال قبل اتيوپي (آديس آبابا) اين بار کشورهاي اسلامي پيشنهاد جمهوري اسلامي ايران و فلسطين را به عنوان پيشنهاد مشترک کشورهاي اسلامي و عربي پذيرفتند و بعد از طرح موضوع در کميته جغرافيايي آسيا- اقيانوسيه اين کميته نيز با اجماع پيشنهاد هيئت ايراني را تصويب کرد. با اين وجود در مجمع عمومي باز هم يک پيشنهاد غير سياسي (زلزله هائيتي) راي مي آورد و جالب اينکه در جريان راي گيري نمايندگان کشورهايي همچون عراق و عربستان غايب بودند! بعد از آن با تلاش مشترک هيئت هاي ايران، فلسطين، اردن و سوريه، يک متن اعتراضي به عنوان سند ضميمه ارائه گرديد و هيئت ايراني نيز با قرائت بيانيه اي رسمي، اعلام کرد که موجوديت رژيم صهيونيستي را که در قطعنامه به عنوان يک «دولت» معرفي شده است، به رسميت نمي شناسد. جالب اينکه در خلال ديدارهاي دو جانبه با رئيس کل شوراي بين المجالس روساي مجالس تايلند و هند و نايب رئيس مجلس يونان، آنها معتقد بودند اجماع کم سابقه کشورهاي اسلامي بر سر موضوع فلسطين حاصل نقش محوري ايران در اين مباحث بوده است. 2- کسب جايگاه اصلي در کميته حقوق بشر کانادا، استراليا، انگلستان و برخي ديگر از کشورهاي اروپايي به بهانه هاي مختلف تلاش مي کردند، مانع عضويت دکتر جلالي، عضو هيئت اعزامي ايران در کميته حقوق بشر به عنوان عضو اصلي شوند. جلالي در طول5 سال گذشته به عنوان عضو علي البدل کميته ايفاي نقش مي کرده و امسال با پايان يافتن وقت نماينده مجلس فيليپين و با رايزني هاي انجام گرفته در کميته آسيا- اقيانوسيه، اعطاي کرسي اصلي به ايشان تصويب گرديد. جالب اينکه نماينده ايالات متحده و برخي کشورهاي اروپايي در مذاکره با طرف هاي بحريني و فيليپيني سعي کرده بودند، با تراشيدن رقيب مانع عضويت نماينده ايران شوند. به هر حال براي آنها که بيشترين ادعاهاي حقوق بشري عليه ايران را مطرح مي کنند اعطاي يکي از ده صندلي کميته حقوق بشر به جمهوري اسلامي گران تمام مي شد. به طوري که با تذکرات نماينده کانادا، مبني بر مسکوت گذاشتن انتخابات عضو جديد حقوق بشر تا شش ماه، موضوع به طور موقت به تاخير افتاد، اما سرانجام در جلسه بعد به عنوان دستور اول، مجمع عمومي به عضويت دائم نماينده ايران براي5 سال آينده راي داد. با توجه به آراء و نظرات جمهوري اسلامي در محافل حقوق بشر با استفاده بهينه از اين موقعيت مي توان در آينده قرائت يکسان غربي از حقوق بشر را در عرصه پارلماني به چالش کشيد. ضمن آنکه در ادعاهاي مطرح شده عليه ايران و برخي کشورهاي اسلامي از موضع منطقي به دفاع پرداخت. 2- اصلاح اساسنامه موضوع اصلاح اساسنامه شوراي بين المجالس نيز از دستور کارهايي بود که زمزمه آن از کميته ها شروع شد و در گروه هاي جغرافيايي نيز طرح گرديد. تجربه سازمان تجارت جهاني و سازمان هاي قدرت محور دنيا نشان مي دهد که کشورهاي غربي همواره به دنبال ايجاد هسته اي به عنوان باشگاه هستند که به منطقه ممنوعه براي ديگر کشورها تبديل مي شود. در قالب اساسنامه جديد، عضويت کشورها در شوراي بين المجالس، بايد در قالب يک معاهده به امضاي دولت ها برسد و زماني که تعداد به44 عضو رسيد، اين شورا به عنوان يک سازمان بين المللي معرفي شود. ايران و شماري از هيئت هاي غير متعهد، معتقدند که کشورهاي غربي44 عضو مورد نياز خود را به محوريت اتحاديه اروپا، تامين کرده اند و پس از اعلام شوراي بين المجالس به عنوان يک سازمان بين المللي پيش شرط ها و راهکارهاي تبعيض آميز خود را بر آن حاکم مي کنند. به عنوان نمونه اکنون سازمان تجارت جهاني به ابزاري در راستاي سياست هاي «پاداش» و «تنبيه» غربي ها تبديل شده است. اجراي اين الگو در قبال پارلمان هاي دنيا نيز روح مستقل نمايندگي را تهديد مي کند. در نهايت قرار شد به طور مستمر در کميته اي به محوريت جناب آقاي ابوترابي فرد نايب رئيس مجلس شوراي اسلامي موضوع ديپلماسي پارلماني مورد بررسي جدي تري قرار گيرد. در دنياي امروز در قالب نشست هاي بين المجالس، گروه هاي دولتي پارلماني و بويژه ملاقات هاي مختلف سران و کميسيون هاي تخصصي مجالس، ديپلماسي پارلماني از جايگاه ويژه اي برخوردار مي شود. همچون اجلاس گذشته، در بانکوک نيز هيئت ايراني از جمله فعالترين هيئت ها بود و بيشترين ملاقات ها و نشست هاي دو جانبه را برگزار کرد. مجلس ايران به عنوان يکي از محورهاي اصلي بين المجالس اسلامي و باني اتحاديه مجالس آسيايي، مي تواند حلقه ارتباط اين دو مجموعه با اتحاديه بين المجالس دنيا باشد و پيش از حاکم شدن ترتيبات قدرت محور غربي، بايد به گونه اي عمل کرد که روح سياسي غير متعهد بر بزرگترين نهاد پارلماني دنيا حاکم گردد.