زلزله را سياسی نکنيم
محمد ياوري
از حدود 20 سال پيش راجع به زلزله احتمالي در تهران سخنان مختلفي بيان شده و در اين زمينه کارشناسان هم به بحث و تبادل نظر پرداخته اند . اين بحثها از زماني رسانهاي و فراگير شد که زلزله ويرانگر رودبار و منجيل به همه ايران نشينان، زلزله خيز بودن اکثر نقاط کشور را قوياً گوشزد نمود و چون بحثها براي چاره جويي و کم کردن خسارتها از بلاياي طبيعي چندان به عمل نزديک نشد خسارات وتلفات ناشي از زلزله بم از راه رسيد و همه را در بهت وماتم فرو برد.فاجعه بم هم گويا آنچنان براي ايرانيان ومسؤولانشان عبرت آموز نبود که همت کنند و در مقاوم سازي شهرها و روستاها سنگ تمام بگذارند و زلزلههاي پر قدرت را مثل کشورهايي چون ژاپن به يک حادثه معمول وکم خطر مبدل سازنند.بدين ترتيب، بم هم به خاطرها پيوست تا اينکه بيخ گوش تهران يعني «بلده» لرزيد و تهران و دلهاي درون آن را لرزاند؛اما لرزش بلده هم آنچنان کاري از پيش نبرد چه آن که اين يکي هم مانند قبليها به «تغافل»گرفتار آمد و خبرهاي خوش مقاوم سازي به گوش مردم نرسيد تا چهار ستون بدن ايرانيان با شنيدن نام زلزله، به لرزه درآيد. البته نه فقط مسئولين در دولتهاي مختلف بلکه خود مردم هم در اين مهم اهتمام نکرده ونمي کنند و با کمال تعجب دربعضي ساخت و سازها «دور ميزنند» و حتي پول ميدهند تا اصول مهندسي براي مقاوم سازي زير پا گذاشته شود و دقت وايمني فداي سرعت و منفعت شود!اين روزها که موضوع زلزله تهران -به هردليلي- بر سر زبانها افتاده و زلزلههاي بزرگ هايتي وشيلي و چين به اين توجه دامن زده است بايد به گذشته مراجعه کرد که در تمام فرصتهاي طلايي که داشته ايم چه کرده ايم؟ بعد از زلزله رود بار ومنجيل آيا اگر هيچ ساختماني بدون استحکام لازم و استانداردهاي کم هزينه ضد زلزله ساخته نميشد الان نميتوانستيم با اطمينان اين دغدغه را کنار گذاشته وبا احساس امنيت بيشتري زندگي کنيم؟ اين سهل است، آيا همين حالا ميتوانيم باور کنيم که ساخت وسازها استاندارد هستند و تا چند سال ديگر - انشاا... اگر زلزلهاي پيش نيايد- با سرعت بسوي ايمني پيش ميرويم؟به راستي در زمان اوج گرفتن قيمت نفت ،چه ميزان از آن ثروت افسانهاي که نصيب خزانه شد، به کار مقاوم سازي و بازسازي شهرها اختصاص يافت؟ آيا کسي نبايد پاسخ اين سوال را بدهد؟! اشکال کار کجا است؟ چرا ما ايرانيها در هر موضوعي تا به اصطلاح کارد به استخوانمان نرسد چاره جويي نميکنيم و عيوب و نواقص و بحرانها و معضلاتمان را به آخرين دقايق ممکن واگذار ميکنيم؟واقعيت آن است که نه تنها در تهران بلکه در کل کشورخطرزلزله وجود دارد؛ نگاهي به زمانهاي زلزله نشان ميدهد که تقريبا هر 10 سال يک زلزله شديد و در هر 5 سال يک زلزله متوسط را شاهد بوده ايم و «بايد» براي آن در يک آمادگي دائمي بسر برد و همواره براي مقاوم سازي ساختمانها بودجه گذاشت و هميشه برارتقاء سطح ايمني شهرها و روستاها نظارت کرد؛ اين «بايد»، الزامي است که دست قهار و غالب طبيعت بر ما تحميل کرده و با کسي هم شوخي ندارد و «خبر بد» آن که با لابيهاي پشت پرده و توصيه و معامله هم از اين اجبار و الزام کوتاه نميآيد ولو به بهاي جان تک تک ما و فرزندان ما.زلزله -که دير يا زود در جايي گريبانمان را ميگيرد- نه بايد بزرگنمايي شود ونه بايد از يادها برود؛ اما خطر بزرگ تر از زلزله اين است که بحث زلزله هم سياسي شود، زيرا تجربه ثابت کرده است که هر موضوعي سياسي شود زيان بزرگي به بار ميآورد يکي اثبات ميکند و ديگري انکار و همين اثبات و انکارها اصل موضوع را به فراموشي ميسپارد. خدا کند دلسوزان فارغ از اين بحثها همت کنند و آنچه در توان دارند در جهت امنيت بيشتر ايرانيان بکاربندند . فراموش نکنيم که «زلزله» در راه است، دير و زود دارد، اما سوخت و سوز ندارد و علم زمين شناسي بر درستي اين «گزاره وحشتناک» صحه ميگذارد... به راستي کدام يک از ما در آن زلزله هولناک زيرآوارها مدفون ميشويم و کدام يک نجات مييابيم و با ميان آن فاجعه بشري آرزو ميکنيم کهاي کاش ما نيز مرده بوديم!