سرمقاله كيهان: وضعيت «كيش» !
«تصميم گيري در مورد ايران، برخلاف تصميم گيري هاي آمريكا در قبال افغانستان يا عراق و حتي پاكستان، مهمترين تصميم استراتژيك آمريكا و نيز مهمترين چالش اوباما است.» روز دوشنبه 19 آوريل (29 فروردين) پايگاه اينترنتي شوراي روابط خارجي آمريكا ديدگاههاي «ريچارد هاوس» رئيس شوراي روابط خارجي ايالات متحده را روي خروجي خود منتشر كرد. در اين يادداشت «هاوس» تاكيد مي كند؛ هرچند آمريكا در تلاش است تا تاييد شوراي امنيت سازمان ملل را براي اعمال تحريم هاي شد در بخش ديگري از اين نوشته «هاوس» ضمن تاكيد بر اين نكته كه آمريكا بايد به تلاش خود به منظور تقويت مخالفان داخلي حكومت ايران ادامه دهد، اعتراف مي كند كه اين اقدامات نمي تواند به اهداف - بخوانيد مداخله جويانه و سلطه گرانه - آمريكا جامه عمل بپوشاند. آمريكا تلاش مي كند تا به عنوان يك عامل بازدارنده، ايران را دچار انزواي بين المللي و منطقه اي نمايد. براي رسيدن به اين مقصود نيز راههاي مختلفي را تجربه كرده، اما هيچگاه به اهداف خود در اين عرصه دست پيدا نكرده است. در باره آخرين اقدام آمريكا در استراتژي «انزواي ايران» مي توان به 3 حركت پياپي اخير كاخ سفيد اشاره كرد. حركاتي كه در شطرنج مناسبات ايران و آمريكا، بيش از هر چيز واشنگتن را در وضعيت «كيش» قرار داده است. اوباما در حركت اول، دكترين جديد راهبرد هسته اي آمريكا را مطرح و در خلال آن ايران را به شكل بچه گانه اي تهديد به حمله اتمي كرد. در اين سند كه از سوي پنتاگون تهيه شده، آمده بود؛ آمريكا از سلاح اتمي عليه كشورهايي كه مجهز به اين سلاح نيستند، استفاده نمي كند اما با صراحتي احمقانه، كشورهايي كه به پيمان عدم گسترش احترام نمي گذارند را استثناء كرد! اين تهديد مضحك بيش از آنكه ايران را در موضع انفعال فرو برد، به اهرمي عليه مواضع ضدانساني ايالات متحده تبديل شد. موضع گيري هاي قاطعانه رهبري انقلاب و مسئولان كشور در قبال تهديدات كاخ سفيد و عدم توقف در پيشبرد برنامه هسته اي نشان داد كه اين تهديد برخلاف تصور آمريكا، باعث تقويت مواضع و جايگاه جمهوري اسلامي ايران نيز شده است. اوباما دومين حركت خود را در پراگ و با امضاي پيمان جديد استارت با روسيه به منظور كاهش 30 درصدي تسليحات اتمي دو كشور انجام داد. آمريكا تلاش كرد با اين كار فصل جديدي در روابط خود با روسيه رقم بزند و طي آن واشنگتن و مسكو در كنترل تسليحات اتمي جهان شريك شوند. بطور حتم يكي از اهداف مهم اوباما در اين مشاركت، جلوگيري از پيشرفت هاي هسته اي ايران و سنگ اندازي جديد در پرونده اتمي كشورمان بود. اما تبصره هايي كه طرف روس بعد از امضاء اين پيمان، براي اجراي آن قائل شد، عملا پيمان استارت 2 را تا حدود زيادي غيرعملياتي كرد. حركت سوم اوباما در واشنگتن بود، جايي كه روزهاي 12 و 13 آوريل اجلاس بين المللي امنيت هسته اي را برگزار كرد و در آن سعي نمود تا توافق جهاني در خصوص عدم اشاعه هسته اي و منزوي كردن بين المللي كشورهايي كه به زعم وي به پيمان عدم گسترش احترام نمي گذارند را بدست آورد. اما اجلاس بين المللي خلع سلاح هسته اي تهران كه با فاصله اندكي از نشست واشنگتن برگزار شد، پاسخ مناسبي به آمريكا بود. انزواي ايران استراتژي محوري كاخ سفيد در قبال جمهوري اسلامي است، اما حضور مقام هايي از 57 كشور جهان در اجلاس تهران در قبال 47 كشوري كه در نشست واشنگتن شركت كرده بودند به تنهايي نشانگر آن بود كه بار ديگر تير انزواي ايران به سنگ خورده است. آمريكا در اجلاس واشنگتن تلاش كرد تا خود را هدف «تروريسم اتمي» معرفي كند و اجماع كشورهاي شركت كننده را براي آنكه ذخاير اورانيم را در جهان تحت تسلط خود درآورده و به اصطلاح ايمن سازي كنند، بدست آورد. اما هيچ «تعهد رسمي» حاصل نشد و اجلاس بدون آنكه به اهداف خود دست پيدا كند، تمام شد. برخلاف آن، اجلاس تهران با تأكيد بر جهان عاري از سلاح اتمي ثابت كرد كه جمهوري اسلامي دنبال فناوري صلح آميز هسته اي بوده و تمام آنچه آمريكا آن را تلاش ايران براي دستيابي به سلاح اتمي مي خواند، بهانه اي به منظور اعمال فشار عليه حاكميت اسلامي است. از سوي ديگر بحران اقتصادي و مالي آمريكا هنوز سايه سنگين خود را از سر اين كشور برنداشته است. نشست گروه 20 در واشنگتن نيز بدون اينكه وزراي كشورهاي عضو به توافقي جامع دست يابند، ناكام ماند. كشورهاي گروه 20 براي مقابله با بحران مالي از سال 2008 حدود 5 هزار ميليارد دلار در بازارهاي مالي خود تزريق كرده اند و اكنون نگران آنند كه با از سرگيري روند رشد اقتصادي در جهان، نقدينگي در اين كشورها از كنترل خارج شود و معضلاتي مثل تورم به بار بياورد. روز گذشته وزير بازرگاني آمريكا اعلام كرد كه اين كشور در حال حاضر با بدهي 8/12 تريليون دلاري روبروست و از زمان آغاز بحران مالي در اين كشور بيش از 8 ميليون نفر شغل خود را از دست داده و در حال حاضر از هر 10 كارگر آمريكايي، يك نفر بيكار است. در مقابل طبق گزارش اخير بانك جهاني، اقتصاد ايران روند رو به رشد خوبي داشته است. در اين گزارش كه مربوط به سال مالي 8-2007 است، درآمد ناخالص ملي ايران در 2008 چيزي معادل 253 ميليارد دلار اعلام شده و ايران را بيست و چهارمين اقتصاد بزرگ جهان معرفي مي كند. حضور 435 شركت خارجي مانند توتال فرانسه، رويال داچ شل هلندي-انگليسي و شركت استات اويل هيدرو نروژي در نمايشگاه بين المللي نفت و گاز تهران و حجم قابل توجه سرمايه گذاري در صنايع نفتي با رقمي معادل 200 ميليارد دلار، فارغ از جنبه هاي فني، پاسخ مناسبي به تلاش هاي آمريكا و متحدينش براي تحريم و به انزوا كشيدن ايران است. اين روزها عراق، افغانستان، پاكستان، فلسطين، لبنان، تركيه، ژاپن، مصر و بسياري از كشورهاي منطقه و جهان شاهد تظاهرات مردمي عليه آمريكا و اهداف سلطه جويانه اين كشور هستند. سفر رئيس جمهور به آفريقا و پيش از آن به آمريكاي لاتين نيز نشان داد كه مردم همه مناطق دنيا عليه آمريكا و متحدينش بيدار شده و موج بيداري ملت هاي آزاده جهان، آمريكا را به انزواي واقعي كشانده است. آمريكا اگر از هياهوي قلدرمآبانه خود دست بكشد، از خواب سنگين كدخدايي براي دهكده جهاني بيدار شود و چشمان خود را به روي واقعيت ها بگشايد، مي فهمد كه خطر «بيداري ملت ها» براي فروپاشي آمريكا از خطر هزاران «بمب اتمي» بيشتر و قوي تر است. تارهاي عنكبوتي آمريكا براي انزواي ايران، پيله اي است كه به دور خود تنيده و آرام آرام نفس هاي شيطان بزرگ را به شماره انداخته است. حميد اميدي