آرايشی جديد شكل خواهد گرفت
تعريف ما از اصولگرايي، يكي به لحاظ ايجابي است كه همان مواضع گذشته است و ديگري به لحاظ سلبي است و ما معتقديم كساني كه همراهي با نظام سلطه، جريان فتنه و جريان ضد انقلاب داشتهاند ديگر در زمره اصولگرايان نيستند.
از حدود يك سال قبل كه انتخابات رياست جمهوري برگزار شد تا به امروز شرايطي در كشور رقمخورده كه به شكلي آشكار فعاليتهاي سياسي را تحت تاثير قرار داده است. اين تاثيرات به حدي زياد بود كه به اعتقاد برخي از فعالان سياسي، آرايشي جديد در دستهبنديهاي داخل كشور به وجود خواهد آمد. حسين فدايي، دبير كل جمعيت ايثارگران انقلاب اسلامي يكي از اين افراد است. او يكي از منتقدان جدي جريان اصلاحات به شكل گذشته آن است و اعتقاد دارد كه عمر تقسيمبنديها، از قبيل اصلاح طلبي و اصولگرايي به پايان رسيده است. وي در این گفتگو درخصوص تاثيرات انتخابات بر اصولگرايان نيز توضيح ميدهد و معتقد است، كساني كه درحوادث پس از انتخابات مرز خود را با «جريان فتنه» مشخص نكردند اصولگرا نيستند. مشروح مصاحبه انجام شده را در متن ذيل ميخوانيد. با گذشت حدود يك سال از انتخابات رياستجمهوري دهم به نظر ميرسد برخي تغييرات در آرايشهاي سياسي كشور به وجود آمده و تغييراتي نيز در شرف انجام هستند. جريان اصولگرا نيز از اين تغييرات مستثنا نيست و احتمال ميرود در انتخابات آتي، شاهد آرايش جديدي از فعالان سياسي در اين جناح باشيم. شما صفبندي آينده گروهها و تشكلهاي اصولگرا را چگونه ارزيابي ميكنيد؟ انتخابات رياستجمهوري دهم، نقطه عطفي در مسير انقلاب اسلامي است، چون در دوره كارگزاران (2 دوره) و در دوره مشاركت (2 دوره)، سياستها و برنامههايي به اجرا درآمد كه آرامآرام با اصل گفتمان انقلاب اسلامي زاويه گرفتند و نگراني قابل توجهي در مردم به وجود آمد. مردم گفتمان ايندوجريان سياسي فوق را برنميتافتند و در همين حين بود كه جريان اصولگرا شكل يافت و رويكرد مثبتي به اين جريان صورت گرفت. جريان اصولگرا برخلاف دوجريان قبل اولا جناحي نيست و ثانيا مطالبه مردمي و عمومي است كه گفتمان آن گفتمان انقلاب اسلامي است و در واقع مردم درصدد احياي گفتمان انقلاب اسلامي برآمدند و اين مساله بسيار مهمي است. اين رويكرد مثبت منجر به اين شد كه مسووليت به اصولگرايان واگذار شود و در يك بستر كاملا مردمي، دموكراتيك و قانونمند اين كار سامان يافت. اين جابهجايي قدرت با دو جهت صورت گرفت؛ يكي به دليل محتوايي كه در مورد آن توضيح دادم و ديگري به لحاظ سني، يعني واگذاري مسووليت از نسل اول به نسل دوم و سوم يا به تعبيري، واگذاري مسووليت به نيروهاي جواني كه در دوران انقلاب اسلامي تربيت شده بودند. جابهجايي قدرت در بيشتر كشورها به صورت متعارف، هزينههاي زيادي را به حكومت تحميل ميكند و چالشهاي زيادي به وجود ميآورد؛ اما اين اتفاق در جمهوري اسلامي ايران نيفتاد كه همين نشانه رشد سياسي جامعه ما بود. اما كساني كه شكست خورده اين صحنه بودند بازيچه دست دشمنان انقلاب اسلامي شدند که ظهور و بروز اين مساله در انتخابات دهم بود. يعني كساني كه 30 سال تلاش كرده بودند به ملت ايران ضربه بزنند برنامهريزي كردند كه پيروزي ملت ايران در انتخابات رياستجمهوري دهم را به كام ملت ايران تلخ كنند و متاسفانه شكستخوردگان دورههاي قبل نيز بازيچه اين جريان قرار گرفتند و ظلم بزرگي نسبت به ملت ايران و نظام جمهوري اسلامي رقم خورد. بنابراين انتخابات رياستجمهوري دهم از اين نظر، نقطهعطف است كه نظام سلطه تلاش كرد پيروزيهاي جمهوري اسلامي ايران را در افكار عمومي جهاني كمرنگ جلوه دهد. انتخابات اخير، نقطهعطف بود چون با وجود فضاسازي سنگين خبري غربيها، مردم حضور 80 درصدي در انتخابات داشتند. انتخابات اخير نقطه عطف بود زيرا در اين دوره برخي خواص تحت تاثير نظام سلطه قرار گرفتند و درصدد عقدهگشايي برآمدند. در انتخابات رياستجمهوري دهم به دليل جنگ رواني، فضايي به وجود آمد كه تشخيص حق و باطل را مشكل كرد و طبعا فتنهاي رقم خورد و آزمايش بزرگي براي نخبگان و خواص پيش آمد. بجز مواردي كه عرض كردم، انتخابات اخير نقطهعطفي بود براي اصولگرايان و در درون جبهه اصولگرايي آثاري به جا گذاشت و گرايشهاي مختلف در جريان اصولگرايي را به صحنه آزمايش كشاند. در اين انتخابات ديديم كه بعضي اصولگرايان با جريان فتنه همسو شدند، بعضي از اصولگرايان سكوت اختيار كردند و برخي ديگر نيز سوال و ترديد ايجاد كردند. ما غير از اين اتفاقات، اگر بخواهيم آرايشي را در جريان اصولگرايي ترسيم كنيم بايد ابتدا ببينيم پس از انتخابات اخير چه اتفاقي افتاد. به اعتقاد من كساني كه همسو با جريان فتنه و ضدانقلاب موضعگيري كردند، ديگر صلاحيت به عهده گرفتن مسووليت در جمهوري اسلامي را ندارند و طبعا از ديد ملت ايران منفور هستند. پس سخن ما الان اين است كه پس از انتخابات 22 خرداد، هر جرياني كه همراه و همسو با جريان فتنه و ضد انقلاب و نظام سلطه است، ديگر شايستگي واگذاري مسووليت در جمهوري اسلامي را ندارد. فكر نميكنيد چنين حد و مرزي خيلي كلي باشد و احتمالا عده خيلي زيادي را در بر بگيرد، چون ممكن است برخي افراد خواستههايي داشته باشند كه در برخي موارد با خواستههاي جريانهايي كه شما اشاره كرديد، مشترك باشند؟ خير. كاملا روشن است. تكليف جريانهايي كه اشاره كردم مشخص است و ديگر اين افراد در دستهبنديهاي داخل نظام قابل تعريف نيستند. افراد خارج اين گروه، يعني كساني كه با جريانهاي فتنه و ضدانقلاب همراه و همسو نبودند از نظر ما اصولگرا هستند. پس تعريف ما از اصولگرايي، يكي به لحاظ ايجابي است كه همان مواضع گذشته است و ديگري به لحاظ سلبي است و ما معتقديم كساني كه همراهي با نظام سلطه، جريان فتنه و جريان ضد انقلاب داشتهاند ديگر در زمره اصولگرايان نيستند. ما كساني را اصولگرا ميدانيم كه پايبند به گفتمان انقلاب اسلامي باشند و مختصات اين گفتمان مسائلي چون عدالتخواهي، استقلالطلبي، آزاديخواهي، مبارزه با نظام سلطه، مردميبودن، توجه به محرومان، سادهزيستي، اعتقاد به مباني نظام و اعتقاد به اصول اساسي اسلام است و در راس همه اين موارد نيز ولايتمداري جاي ميگيرد. كساني كه چنين اعتقادي دارند به لحاظ ايجابي، اصولگرا محسوب ميشوند. البته بايد توجه داشت كه صحبت ما در عرصه آرايش سياسي جريانهاست و در خصوص يك فرد معين صحبت نميكنيم. حالا در تعريف اين اصولگرايي دستهها و سليقههاي مختلفي جاي ميگيرند و ظرفيت انقلاب اسلامي آنقدر بالاست كه ميتواند در درون خود گرايشهاي مختلفي را پذيرا باشد و هيچ اشكالي هم ندارد كه اين جريانات متعدد وجود داشته باشند و حتي با يكديگر رقابت هم بكنند. اين تعريفي كه شما ارائه كرديد يك تعريف نظري است و بسياري از فعالان سياسي و گروههايي كه ما به لحاظ متعارف آنها را اصلاحطلب ميدانيم در زمره اين تعريف ميگنجند. شما چگونه اين مساله را تحليل ميكنيد؟ هر كس و جرياني كه پايبند به گفتمان انقلاب اسلامي است و جريان فتنه را محكوم ميكند و خواستار ريشهيابي جريان فتنه و محاكمه آن است، اصولگرا به حساب ميآيد. من در اينجا قصد كالبدشكافي اين قضايا را ندارم، ولي اين مساله روشن است آن دسته از جريانات سياسي که همراه، همسو و پشتيبان جريان فتنه بوده و هنوز هم هستند. اين جريانات حتي اگر فرياد هم بزنند كه مواضع اثباتي اصولگرايي را قبول دارند، اما به اين علت كه همراه و همسو با جريان فتنه هستند از دايره اصولگرايي خارج شدهاند. در حال حاضر به نظر ميرسد در ميان جريانهاي اصولگرايي، مهمترين مرز در بحث حمايت يا انتقاد از دولت است. آيا چنين مرزبندي را قبول داريد؟ همان طور كه عرض كردم خط قرمز ما جريان فتنه است و هر اصولگرايي كه به اين مرز پايبند نباشد از ديدگاه ما اصولگرا نيست. اصولگرايي در درون خانواده خدمتگزاران به مردم و معتقدان به انقلاب و نظام و قانون اساسي، قابل تعريف است و نميشود كسي بگويد اصولگراست و در عين حال با جريان فتنه همراهي كند يا در مقابل اين جريان نرمش نشان دهد. نميشود كسي بگويد من اصولگرا هستم و در پشت صحنه با جريان فتنه، تعامل و بده بستان داشته باشد. حال با توجه به اين خط قرمزها در پاسخ به پرسش شما ميتوان گفت در درون خانواده اصولگرايان سليقههاي مختلفي وجود دارد و به لحاظ مديريت اجرايي و همچنين به لحاظ سياسي، نگاهها متفاوت است. در اين زمينه چند سليقه را ميشود تعريف كرد كه البته تعريف و تقسيمي كه من ارائه ميكنم به لحاظ نظريهپردازي كردن اختلاف نيست، بلكه به لحاظ واقعبيني است كه با وجود اين اختلاف سليقه، ما بايد پايبند به اصولگرايي باشيم. همه اين صحبتهاي من درخصوص جريانهاي سياسي است نه افراد، چرا كه ما به تعداد افراد، نظرات مختلفي داريم و الان حرف من درخصوص افراد نيست. در دستهبندي كه بنده انجام داده ام، برخي اصولگرايان خودشان را واقعگرا تعريف ميكنند. مثلا آقاي باهنر كه مورد احترام است خودش را يك اصولگراي واقعگرا ميداند و عدهاي كه به لحاظ فكري با ايشان و آقاي لاريجاني همراهند، اصولگراي واقعگرا هستند. جريان واقعگرا كساني هستند كه وقتي يك واقعيت اجتماعي را مشاهده ميكنند، پذيراي آن هستند. عدهاي ديگر، خودشان را اصولگراي آرمانگرا ميدانند و به دنبال آرمانها هستند. شايد بتوان دوستاني که خود را حامي مطلق دولت مي دانند از اين دسته نام برد و از جمله آنها ميتوان به برخي دوستان اشاره كرد كه موسوم به «رايحه خوشخدمت» هستند. البته در ميان آنها هم سلايق مختلف است، اما فضاي غالب در ميان آنها ، آرمانگرايي است. عدهاي ديگر از اصولگرايان در عين آرمانگرايي، واقعبين هم هستند (البته نه واقعگرا). ميان واقعگرايي و واقعبيني تفاوت است؛ واقعبينان معتقدند بايد واقعيت را ديد، اما نبايد تابع آن شد، بلكه بايد به سمت آرمان حركت كرد. جمعيت ايثارگران و جمعيت رهپويان انقلاب اسلامي و دوستاني كه با ما با عنوان «اصولگرايان تحولخواه» همراهي و همكاري ميكنند بيشتر چنين مذاقي دارند. عدهاي ديگر از اصولگرايان هم عملگرا هستند كه البته خودشان به 2 طيف تقسيم ميشوند. يک طيف دوستان دولتي است که روحيه آرمان گرايي دارند، طيف ديگر همراهان آقاي قاليباف هستند که روحيه واقعگرايي دارند البته اين دو طيف تفاوتهايي دارند ولي به لحاظ عملگرايي مشترکند. همه اين طيف ها را در ذيل اصولگرايي تعريف ميكنم كه بايستي در جهت وحدت اصولگرايان در جهت تحقق آرمانهاي امام(ره) و رهبر معظم انقلاب حركت كنند. علاوه بر تقسيمبندي شما، من فكر ميكنم بحث حمايت يا انتقاد از دولت نيز به يكي از عوامل اصلي متمايز كننده اصولگرايان از يكديگر تبديل شده است. با توجه به جميع اين اختلاف سليقهها آيا به نظر شما، اصولگرايان در آينده و به عنوان مثال در انتخابات آتي شوراي شهر و روستا به اجماع ميرسند؟ بايد عرض كنم كه دولت دهم و مجلس هشتم، ميوه و دستاورد تلاش مجموعه اصولگرايان است. تمام كساني كه نصيحت و نقدي را مطرح ميكنند و سوالي دارند، اگر در اردوگاه اصولگرايي قرار داشته باشند بايد سوال و نقدشان در جهت تقويت گفتمان انقلاب اسلامي باشد و اصل اين گفتمان را دنبال كنند.اما اگر سوال و نقد آنها در جهت نفي و تضعيف دولت باشد، ما آن را نميپذيريم و نميپسنديم و درست هم نميدانيم. شما تضعيف دولت را چگونه معنا ميكنيد. ممكن است فردي يا گروهي از اصولگرايان، تصميم دولت در يك حوزه را صحيح نداند و به هر شكل قانوني ممكن درصدد جلوگيري از اجرايي شدن اين تصميم دولت برآيند؟ آيا چنين فرآيندي هم در مقوله تضعيف دولت قرار ميگيرد؟ براي همه ما احتمال اشتباه وجود دارد و هيچيك از ما مصون از خطا، اشتباه و نقد نيستيم؛ همانطور كه رئيسجمهور اكنون در معرض بيشترين هجمه و نقد قرار دارد رئيس مجلس نيز در بسياري عرصهها مصون از خطا نيست كه كمتر مطرح مي شود. ولي در هر صورت، نقد خيرخواهانه، منصفانه و نقدي كه به دولت و مجلس كمك كند، عقلاني و قابل پذيرش است. در مقابل، نقدي كه تضعيف و تخريب كند، در هيچ صورتي قابل پذيرش نيست و اين بايد يك شاخص و بحث كلي قابل قبول در ميان همه اصولگرايان باشد. البته اگر بحث از طرح اشکالات و انتقادات باشد مقام معظم رهبري در راس کساني است که نقد دارند منتها انگيزه نقد، نحوه طرح نقد و هدف از نقد تماما در راستاي اصلاح و پيشرفت و اعتدال و ايجاد اعتماد عمومي و آرامش است بر رئيس جمهور هم نقد دارند و همه منصفان نقد دارند ممكن است كسي در مقام نقد به صورت نقطهاي، اشتباهي بكند و درصدد تضعيف و تخريب دولت برآيد؛ اما اگر اينگونه انتقادها به صورت خطي درآيد و مستمر دولت را تضعيف و تخريب كند، به هيچ وجه پذيرفته نيست و البته هرنقد کارآمد و مثبت بايستي بر اساس شاخص و معيار باشد و عدول ازمعيار و شاخص را مورد ارزيابي و بررسي قرار دهد. با وجود تمام اين صحبتها فكر ميكنيد آيا در آينده احتمال اجماع مجدد اصولگرايان وجود داشته باشد؟ پاسخ اين پرسش روشن است زيرا اجماع اصولگرايان تابعي است از اقتضائات، شرايط و زمان. به اين معنا كه اگر جريان فتنه بخواهد خود را بازسازي كند و بار ديگر حضور و ظهور يابد، مجموعه اصولگرايي كه خط قرمز خود را جريان فتنه ميداند، طبعا وحدت خواهند كرد و نخواهند گذاشت جريان فتنه به عرصه بيايد و پيشرفتي داشته باشد؛ اما اگر فضاي رقابت ميان همين جريانات حاضر در اردوگاه اصولگرايي رقم بخورد، طبعا آرايش ديگري شكل ميگيرد و نتايج ديگري را هم به دنبال خواهد داشت. اگر قرار باشد اصولگرايان را به 2 دسته منتقدان و حاميان دولت تقسيم كنيم، جمعيت ايثارگران انقلاب اسلامي در كدام دسته قرار ميگيرد؟ ما اصلا اين دستهبندي را قبول نداريم و زماني كه مبنا و شاخصي را قبول نداريم، اصلا به دنبال آن نميرويم. چون معتقديم هر كسي كه دولت را نقد ميكند، به معني مقابله با دولت نيست و هر كسي هم كه دولت را حمايت ميكند، به معني آن نيست كه او حامي چشم و گوشبسته دولت است، يعني هر كسي كه به صورت نقطهاي از بعضي سياستهاي دولت حمايت ميكند، نميتوانيم نتيجه بگيريم كه او حامي مستمر دولت است و هر كسي كه به صورت نقطهاي، يكي از مواضع دولت را نقد كند، نميتوانيم نتيجه بگيريم كه او مخالف دولت است و لذا دركل ما چنين دستهبندي را قبول نداريم. به هر حال الان در ميان اصولگرايان، بعضيها همچون احمد توكلي، منتقد جدي دولتند و در مقابل، عدهاي چون حميد رسايي و مهدي كوچكزاده حاميان دولتند. شما بهكدام دسته نزديكتريد؟ خير اين طور نيست. آقاي رسايي و ديگر دوستان هم انتقادهايي به دولت دارند آقاي توکلي هم بسياري از رويکردهاي دولت را قبول دارد و اين كه من ميگويم چنين دستهبندي را قبول نداريم، به همين دليل است. در عين حال ما به برخي دوستانمان كه دارند نقدهايشان را پررنگ ميكنند و ممکن است اين سوال مطرح شود که به آستانه تخريب ميرسد، آرامآرام در حال تذكر دادن هستيم و به آنها ميگوييم كه شما زيادهروي ميكنيد و مراقب باشيد كه انتقادهاي شما به صورت خطي درنيايد كه در آن صورت، شكل ديگري به خود خواهد گرفت. شما به عنوان يكي از اعضاي فراكسيون اصولگرايان مجلس شوراي اسلامي، عملكرد اين فراكسيون را چگونه ارزيابي ميكنيد؟ آيا توانستهايد در اين مجموعه كه اكثريت نمايندگان هشتمين دوره مجلس شوراي اسلامي را شامل ميشود، به اهداف مورد نظر خود دست يابيد؟ ما از ابتدا نسبت به مديريت فراكسيون اصولگرايان انتقاد داشته و داريم و مديريت فراكسيون را كارآمد نميدانيم که يکي از دلايل آن رئيس مجلس يا رئيس فراکسيون است. همچنين معتقديم در روزهاي اوليه شكلگيري فراكسيون، بعضي از مرزهاي پذيرفته شده به وسيله برخي دوستان به هم خورد. مثلا بعضي دوستان در ابتداي شكلگيري فراكسيون، با ارائه تحليلي اعلام كردند ما با رگههايي از جريان دوم خرداد که مواضع افراطي ندارند مشكل اساسي نداريم و ميتوانيم با آن كار كنيم اين در ادامه تحليل سامان دادن به پروژه "دولتوحدتملي" بود، در حالي كه ما از همان ابتدا اين تحليل را قبول نداشتيم و الان هم قبول نداريم و با توجه به حوادثي كه پس از انتخابات 22 خرداد سال 88 و ماجراي فتنه اتفاق افتاد، معلوم شد تحليل ما درست بود. شكلگيري اين نوع تحليلها در ميان اصولگرايان، به اعتقاد ما از درون اصولگرايان نبود و تحليلي بيروني و تحميلي بود، اما به هر حال اثراتي را داشت و سنگ بناي خوبي در شكلگيري فراكسيون گذاشته نشد و متاسفانه فراكسيون به علت اين نوع مديريت، الان از كارآمدي لازم برخوردار نيست و با اين كه اصولگرايان، اكثريت مجلس را دارند، ولي كارآمدي لازم را براي تحقق آرمانها، برنامهها و اهداف اصولگرايي ندارند، پس اين گونه نگاهها، تحليلها و مديريتها در آرايش اصولگرايان مقداري اثرات منفي داشته است. اما با وجود اين انتقادات، مديريت فراكسيون اصولگرايان تقريبا در اين مدت ثابت بوده است. آيا اين مساله نشاندهنده اين نيست كه اكثريت اصولگرايان هنوز به همين كادر مديريتي اقبال دارند؟ بله، اما روز به روز كه گذشته است، بسياري از نمايندگان متوجه شده و ملاحظاتي هم داشتهاند و الان هم در تلاشند تا بتوانند اصلاحاتي را به وجود بياورند. خيلي شفاف هم در اين زمينهها با مديريت فراكسيون، صحبت شده است. اين نكته را هم نبايد از نظر دور داشت كه اگر رياست فراكسيون در ابتدا با اجماع انجام شد، اما در انتخابات اخير، تعداد آرا، از ميان 40 راي به بيشتر از 24 راي نرسيد و اين يك ريزش راي به صورت جدي را نشان ميدهد. جريان اصلاحات، جرياني است كه در ادبيات سياسي كشورمان به عنوان رقيب جريان اصولگرا تعريف شده و رقابت با اين جريان بوده كه در سالهاي اخير باعث شده است اصولگرايان با وجود بسياري از اختلافات داخلي، در مواقع حساس با يكديگر اجماع كنند. اما برخلاف جريان اصولگرا، اصلاحطلبان در گذشته آن چنان خود را ملزم به اين گونه اجماع اجباري نديدهاند. با توجه به اين كه بسياري از فعالان و گروههاي حاضر در اين جريان، به دنبال انتخابات رياست جمهوري دهم و حوادث بعد از آن، با مشكلاتي در ادامه فعاليت مواجه شدهاند، شما آينده اين جريان را چگونه پيشبيني ميكنيد؟ اصلاحطلبي به معناي جريان مشاركت، مجاهدين انقلاب، كارگزاران و گروههاي اينچنيني كه همراه و همسو با عوامل فتنه بودند، بيشتر شعار بود و دوران آن تمام شد زيرا دعوت به ارتجاع مي کرد و حال آن که انقلاب اين مسير را پشتسر گذاشته است. به اعتقاد من اصلاحطلبي به آن معني كه ما در گذشته داشتيم، در كشور ما مرده و دوران آن به پايان رسيده است. اما نفس موضوع اصلاحطلبي (منهاي جريانهايي كه ادعاي اصلاحطلبي داشتند)، جزو ذات اصولگرايي است. يعني كسي نميتواند اصولگرا باشد و اصلاحطلب نباشد. ما اصلاحطلبي را جداي از اصولگرايي نميدانيم و نميشود كسي خود را اصولگرا بداند ولي اصلاحطلب نباشد. دليل آن هم اين است كه اصولگرا به امر به معروف و نهي از منكر اعتقاد دارد و اين فريضه ديني به معني اصلاح است. يك اصولگرا به مبارزه با فقر و فساد و تبعيض اعتقاد دارد و اين به معني اصلاح است. اصولگرايي به پيشرفت و آباداني اعتقاد دارد و اين يعني اصلاح. اگر تعريف ما از اصولگرايي و اصلاحطلبي اينچنين باشد، اين دو مفهوم از يكديگر جداييناپذيرند. اما اگر تعريف ما از اين دو مفهوم به معني جريانهاي سياسي گذشته است، عمر اصلاحطلبي ارتجاعي، آمريکايي و يلتسيني تمام شده است. در حال حاضر برخي نمايندگان مجلس شوراي اسلامي كه به لحاظ متعارف، اصلاحطلب محسوب ميشوند، تا زماني كه جريان فتنه را نفي و طرد ميكنند و آنها را همسو با نظام سلطه و ضد انقلاب ميدانند، قابل قبول هستند ولي متاسفانه از برخي از آنها رفتارهاي متناقضي هم شاهديم. ممکن است به تعداد انگشتان يک دست هم نرسد. مثلا وقتي عدهاي از آنها با آقاي ميرحسين موسوي ديدار ميكنند، اين رفتارشان غيرقابل پذيرش است. چون آقاي موسوي جزو سردمداراني است كه ظلم بزرگي به اين نظام كرد و جرم او مشخص است. حال اگر يك جريان سياسي بخواهد در مقام تطهير يا بازسازي يك چنين شخصيتي برآيد قابل قبول نيست. باتوجه به اين كه قوه قضاييه تاكنون عليه او اعلام جرمي نكرده است، آيا انجام چنين ملاقاتهايي مشكل دارد؟ بله اينگونه ملاقاتها محكوم است، چون مطالبه عمومي ملت اين است كه تكليف اين افراد مشخص شود. به لحاظ حقوقي و قضايي حرف شما صحيح است اما به لحاظ سياسي و افكار عمومي اينها مجرم هستند و صحبتهاي من هم در مصاحبه با شما درخصوص مسائل سياسي است و من از اين نگاه پاسخ ميدهم. بنابر اين جريانهاي سياسي كه تاكنون فتنه و ضدانقلاب را محكوم كردهاند اما در حالحاضر به سمت بازسازي يا عاديسازي تعامل با جريان فتنه در حركتند ، از نظر ما محكومند. آيا شما احتمال ميدهيد در آينده شاهد جرياني متشكل از اصلاحطلبان معتدل و اصولگراياني كه مواضع نزديكتري به اصلاحطلبان دارند باشيم؟ اگر همه به اصول پايبند باشند، سپس هر جريان سياسي، تعامل خودشان را با هم تنظيم كنند ما مشكلي نداريم. در دايرهاي كه ما ترسيم كردهايم خط قرمز جريان فتنه است، حال در داخل اين دايره، گروههاي مختلف ممكن است به يكديگر نزديك شوند يا از يكديگر دور شوند، ائتلاف كنند يا در رقابت با يكديگر قرار گيرند، به نظر من احتمال هر چيزي وجود دارد و من به لحاظ واقعبيني احتمال چنين قضيهاي را نفي نميكنم. در عين حال تاكيد مي كنم كه اصلاح طلباني را معتدل مي دانيم كه از سران فتنه داخلي و خارجي اعلام برائت کرده و خواستار محاکمه سران فتنه شوند و روي اصول ايستادگي کنند. شما اصلاحطلبي را به معناي متعارف سياسي آن، جرياني مرده خوانديد. اين درحالي است كه اين جريان در مقاطع مختلف، طرفداران خاص خود را داشته و عده آنها كم هم نبوده است. آيا حذف چنين جرياني باعث حركت كشور به سمت تكصدايي و عدمحضور فعالان و طرفداران اين جريان در فعاليتهاي سياسي كشور نخواهد شد؟ مردم اين جريان را كنار گذاشتند و آنها خودشان از مسير اصلي انقلاب جدا شدند. ما با آنها كاري نكردهايم. مردم، نظام و رهبري تلاش بسياري كردند تا اين جريان سياسي با جريان مردم، قانون و انديشه هاي امام همراه شوند اما آنها خود اصرار دارند در كنار نظام سلطه، رژيم صهيونيستي، منافقين و.. قرار گيرند.مردم در ابتدا تصور ميكردند اينها با دشمنان انقلاب، دشمن نيستند و با آمريكا و ضد انقلاب، همموضع نيستند. مردم قبلا تصور ميكردند اينها واقعا به امام عشق ميورزند و آرمانهاي انقلاب و شهدا را قبول دارند و همراه با رهبري هستند و مساله اصلي آنها استقلال کشور، پيشرفت کشور و خدمت به مردم است و نه قدرت طلبي و هدف وسيله را توجيه کردن، به همين دليل بود كه بعضي از مردم هم با آنها همراهي كردند، اما زماني كه مردم متوجه شدند آنها همسو با نظام سلطه هستند، در 9 دي ماه و 22 بهمن سال قبل آمدند و از آنها اعلام برائت كردند. آنها خودشان، اين كار را با خودشان كردند و مردم هم آنها را كنار گذاشتند. حتي در مسايل خياباني هم شما مقايسه كنيد كه در 25 خرداد جمعيت چگونه بود. در آن تجمع چندين هزار نفر كه شاهد بوديم هم معترضين بودند و هم اغتشاشگران، اما به تدريج معترضين متوجه شدند و از سران فتنه داخلي و اغتشاشگران كنار كشيدند و در روز عاشورا، جمعيت چند صدنفره اغتشاشگران را شاهد بوديم كه فتنه گران و بسترسازان فتنه، آنها را امت خداجو! ناميدند. اما درخصوص بحث بعدي و احتمال اين كه تكصدايي به وجود بيايد، بايد بگويم كه اصلا چنين نيست. آنقدر مطلب و ديدگاههاي مختلف در ميان اصولگرايان وجود دارد كه سلايق مختلف را در كشور نمايندگي خواهد كرد و هيچ مشكلي از اين كه سلايق مختلف در كشور نمايندگي شوند وجود نخواهد داشت و رقابت پرشوري در ميان آنها شكل خواهد گرفت. عدهاي معتقدند در حالي كه تفاوت آرا در ميان اصولگرايان در حال پررنگ شدن است، جريانهاي اصلاحطلب در سكوت و به قول معروف با چراغ خاموش در حال حركت به جلو هستند، آيا اين تحليل را قبول داريد؟ زماني عدهاي در كشور سعي كردند كه آرايش سياسي كشور را در چپ و راست منحصر كنند. عمر اين تقسيمبندي به پايان رسيده است.عمر تقسيمبندي جناحهاي سياسي به اصولگرايي و اصلاحطلبي هم به پايان رسيده است. الان تمام معتقدين به نظام، انقلاب، امام و ارزشها حاضر هستند و در ميان اين افراد، سلايق مختلفي هم وجود دارد. به اعتقاد من آرايش جديدي رقم خواهد خورد و شما بايد آن آرايش گذشته را از ذهنتان خارج كنيد. در آرايش جديد، جرياناتي حضور دارند كه پايبند به اصولگرايي هستند و سلايق مختلفي هم دارند. اين جريانات با يكديگر رقابت هم ميكنند و مشكلي هم در اين زمينه نيست. بنابراين به اعتقاد شما آرايش سياسي كه در آينده خواهيم داشت منشعب از فعالان سياسي است كه در گذشته ما آنها را اصولگرا قلمداد ميكرديم؟ ممكن است عدهاي از اصلاحطلبان هم كه پايبند به اصول انقلابند و جريان فتنه را نفي ميكنند نيز در اين آرايش سياسي حضور داشته باشند. در آرايش سياسي آينده، بحث بر سر پذيرش اصول و محكمات انقلاب است. اين مساله در هيج جاي دنيا شدني نيست كه عدهاي بخواهند در كشوري به فعاليت و رقابت سياسي بپردازند اما اصول آن كشور را قبول نداشته باشند. بنابراين طبيعي است كه صحنه تغيير خواهد كرد. * روزنامه جام جم، دوم خرداد 1389