شكست دوباره استراتژيهاي آمريكا
باراك اوباما رئيسجمهور جنجالي و پرمدعاي آمريكا پس از 16 ماه استقرار در كاخ سفيد و در ادامه شعارهاي دهان پركن تغييراتش، استراتژي جديد امنيت ملي اين كشور را ارائه كرد و اعلام داشت كه زمان جنگ عليه تروريسم، ديگر سپري شده و بايد براساس ديپلماسي چندجانبه فعاليت كرد. اوباما، درحالي با دكترين معروف بوش، موسوم به جنگ عليه تروريسم مخالفت ميكند كه خود در عمل همچنان به اين استراتژي پايبند است و آنرا در سياست داخلي و بينالمللي دنبال مينمايد. اوباما، در اين سند 52 صفحهاي كه نخستين دگرگوني و تغيير ظاهري در استراتژي امنيت ملي آمريكا در دهه اخير بشمار ميرود، از برخي كشورها همچنان به عنوان دشمن آمريكا نام برده و به آنها به خاطر عدم پذيرش سياستهاي واشنگتن و تسليم نشدن در برابر فشارهاي سياسي و هستهاي شديدا هشدار داده است. اوباما در استراتژي جديد امنيت ملي آمريكا بار ديگر ادعاهاي كاخ سفيد درباره برنامه هستهاي ايران را تكرار كرده و سعي نموده تا با مطرح كردن تهديدهايي عليه ايران، دشمنان فرضي براي سياست خارجي آمريكا تصوير كند. وي در دو بخش جداگانه در گزارش خود به طور صريح به رويكرد آمريكا در قبال جمهوري اسلامي ايران پرداخته و تحت عنوان "تحقق ايران پاسخگو"، مدعي شده ايران همچنان برخلاف مقررات بينالمللي عمل كرده و به حمايت از تروريسم و ا نكار صلح جهاني ميپردازد. اين راهبرد جديد هر چند در بخشهايي به ظاهر، به معناي فاصله گرفتن از دكترين خشونتآميز و زنگ زده جرج بوش رئيسجمهور مفلوك آمريكاست كه بر گسترش سلطه نظامي آمريكا در جهان به بهانه مبارزه با تروريسم و جنگ پيشگيرانه عليه تهديدهاي دشمنان فرضي تاكيد ميكرد ولي در حقيقت همچنان به معناي ادامه شكست راهكارهاي واشنگتن در دهه گذشته است. شايد توجه به نكات زير در واكاوي اين شكست كه اكنون در پوشش استراتژي جديد ارائه ميشود، موثر باشد. 1 - آقاي اوباما درحالي اقدام به ارائه استراتژي جديد امنيت ملي آمريكا و عقبنشيني از برخي مواضع جنگافروزانه كرده كه همچنان بر طبل خود ساخته مبارزه با تروريسم ميكوبد و ادامه حضور اشغالگرانه نظاميان آمريكايي در عراق، افغانستان و ساير مناطق حساس و استراتژيك جهان را با همين عنوان توجيه ميكند. وي هر چند سياستهاي دولت بوش را تاييد نميكند و در سند راهبرد ا منيت ملي خود با دكترين "جنگ پيشگيرانه"مخالفت مينمايد، اما در عين حال برخي كشورها را از اين موضوع مستثني نموده و تصريح ميكند: "آمريكا بايد از حق اقدام يكجانبه برخوردار باشد، گرچه اين اقدام بايد براساس استانداردهايي باشد، كه حاكم بر استفاده از زور است!" او در اين سند راهبردي با بازي كردن با كلمات، همان دكترين سابق بوش را كه متكي بر ادامه "قدرت" و "نفوذ" بلامنازع آمريكاست، ادامه ميدهد و تنها تفاوت عمده رويكرد اين دو رئيس جمهور، در برآورد ميزان قدرت آمريكا و دامنه پاسخگويي آنست به طوري كه ميگويد: "هيچ كشوري، هرقدر هم قدرتمند باشد، نميتواند به تنهايي پاسخگوي چالشهاي جهاني باشد." 2 - هر چند در راهبرد اوباما، به ظاهر نشاني از تفكر نومحافظهكاران مبني بر گسترش دمكراسي با توسل به زور وجود ندارد و او در رويكرد خود، ضرورت دفاع از ارزشهاي بينالمللي را برسميت ميشناسد و مدعي است كه "آمريكا هيچ نظام دولتي را بر كشور ديگري تحميل نميكند" لكن بر "افزايش توازن قدرتي"تاكيد دارد كه بتواند به "افزايش آزادي ملتهاي مخالف با سياستهاي آمريكا" بيانجامد. او در سند راهبردي خود در اقدامي تناقضآميز با رياكاري هرچه تمام از ايران و كره شمالي به عنوان تهديدات بينالمللي نام ميبرد كه امنيت جهاني را به خطر انداخته و دكترين پيشگيرانه و حق اقدام يكجانبه در مورد آنها همچنان قابل اجراست! 3 - خطر فريبكاري اوباما و استفاده از حربه سياست نرم و تغيير در سياستهاي خشن آمريكا، كمتر از عربدهكشيهاي بوش و نومحافظهكاران همپالگي او نيست. يك تحليلگر معروف آمريكايي با بررسي سياستهاي 16 ماه گذشته اوباما اثبات ميكند كه وي حتي يك تغيير نيز در سياستهاي جرج بوش ايجاد نكرده و هيچكس نميتواند حتي يك عمل به وعدههاي هر چند كوچك او را در پرونده رئيسجمهور جديد آمريكا به اثبات برساند. آخرين نظرسنجيها نشان ميدهد كه محبوبيت وي در افكار عمومي آمريكا به كمتر از 50 درصد رسيده است به طوريكه مردم آمريكا دوران حكومت وي را دوران مردم فريبي لقب دادهاند. كساني كه گمان ميكنند تغييراتي در سياستهاي اوباما نسبت به بوش ايجاد شده، لابد اين سياستها را با سالهاي پس از 20 شهريور سال 80 مقايسه ميكنند كه بوش در آن زمان استراتژي ضربه پيش دستانه يا جنگ پيشگيرانه را دبنال ميكرد و زير پا گذاشتن قوانين بينالمللي را در پيش گرفته بود، و اين درحالي است كه خود بوش نيز بعد از دومين دوره رياست جمهوري خود و پس از شكستهاي متعددي كه متحمل گرديد و پوزهاش به خاك ماليده شد، عملا از سياست خود عقبنشيني و به شكست دكترين خود اعتراف كرده بود. 4 - اعلام اين استراتژي جديد را بايد در راستاي مسائل داخلي و رقابتهاي موجود ميان دو حزب دمكرات و جمهوريخواه ارزيابي كرد. ضعف روزافزون آقاي اوباما در مديريت مسائل كلان در عرصه سياستهاي اقتصادي و بينالمللي آمريكا باعث شده او در تيررس انتقادات رقباي جمهوريخواه خود قرار گيرد و لازم بود كه وي براي آنكه ضربهاي به جمهوريخواهان و پيروان سياستهاي جرج بوش وارد كند، در ظاهر خط بطلاني بر ناكارآمدي و شكست سياستهاي جنگافروزانه آنان در مبارزه با تروريسم بكشد و عملكرد دهه گذشته آنان را زير سئوال ببرد. اين پديده، به خودي خود به رزمگاهي براي مبارزه سياسي و تبليغاتي دو حزب اصلي آمريكا تبديل شده كه يكي ديگري را به جنگافروزي در گذشته و قديميهاي كهنه كار، تازه به دوران رسيدهها را به بي كفايتي در حفظ منافع ملي آمريكا متهم ميكنند. 5 - اوباما با اعلام استراتژي جديد امنيت ملي آمريكا درعين حال كه نميتواند به صراحت اعتراف كند سياستهاي آمريكا در مقابله با آنچه آنرا تروريسم ميخواند، عليرغم صرف هزينههاي گزاف كه به اقتصاد اين كشور لطمه جدي وارد كرده به شكست انجاميده، اما سعي دارد با استفاده از عبارات سياسي و بازي با كلمات، همان راهبرد قديمي را با دستكاريهائي ادامه دهد. اين راهبرد جديد، در حقيقت تلاش براي انجام يك جراحي زيبايي در چهره مخدوش و منحوس آمريكاست تا شايد بتوان ظاهر قابل قبولي از ماهيت پليد واشنگتن ارائه داد، ولي سردمداران كاخ سفيد بايد بدانند هرچند آمريكا نياز به تغيير دارد ولي اين تغييرات بايد عميقا ماهوي و زيربنايي باشد كه طبعا با اين تاكتيكها و راهبردهاي رياكارانه و عوامفريبانه كه همچنان به تعقيب سياستهاي استكباري و سلطهجويانه آمريكا ادامه ميدهد، امكانپذير نيست.