ذهنیت ایرانیان نسبت به روس‌ها تیره است

مسکو در حال قالب‌ریزی مجدد سیاست خارجی خود در جهت یکپارچگی با غرب و رها کردن مسائل ایدئولوژیک است.

کد خبر : 111930

دکتر محمد مهدی مظاهری استاد دانشگاه و کارشناس مسائل سیاست خارجی معتقد است که ذهنیت ایرانی تحت تأثیر اقدامات روسها همواره تیره و تار بوده است و روسیه با وجود برخی اشتراکات با ایران، هیچ گاه متحد استراتژیک تهران نبوده است. به گزارش سرویس سیاسی «فردا» مواضع اخیر روسیه در قبال پرونده هسته‌ای ایران منجر به آن شد که رئیس جمهور در جمع مردم کرمان نسبت به این مواضع هشدار بدهد. روابط تهران - مسکو در مرحله جدید قرار گرفته است و بسیاری از کارشناسان و نمایندگان مجلس بر این نکته تاکید دارند که روسیه روز به روز با آمریکا همراه می‌شود و لذا نمی‌توان روی حمایت آنها حساب کرد. در همین ارتباط گفتگو کرده‌ایم با دکتر محمد مهدی مظاهری کارشناس مسایل خارجی. آقای دکتر مظاهری ایران و روسیه در طول سال‌های گذشته روابط نسبتاً حسنه‌ای با هم داشته‌اند. ارزیابی شما از اشتراکات بین تهران - مسکو چیست؟ باید در نظر داشت روسیه فعلی، و میراث‌دار اصلی شوروی سابق، 45 سال تقابل با غرب را در شناسنامه خود دارد. و ایران نیز پس از وقوع انقلاب اسلامی به دلیل تضاد منافع و اولویت‌های منطقه‌ای در سی سال گذشته در مقابل غرب به رهبری آمریکا قرار گرفته است. هر دو کشور همواره به نوعی مورد تهدید غرب قرار گرفته‌اند. ورود ناتو به حیات خلوت روس‌ها یکی از این موارد است. همچنین استقرار سپر موشکی در شرق اروپا همواره برای روسیه تهدیدزا بوده است. ایران نیز از حضور آمریکا در افغانستان و عراق و آسیای مرکزی و قفقاز و حتی کشورهای حوزه خلیج فارس و ایجاد پایگاه‌های استراتژیکی ناراضی و معترض است. در هر صورت مداخله همه جانبه آمریکا در منطقه دو کشور را به نوعی همگرایی ناخواسته کشانده است. با وجود این اشتراکات چرا دو کشور هیچ گاه در حد متحد استراتژیک هم نبوده‌اند؟ به رغم برخی اشتراکات، و وجود همکاری‌های تهران ـ مسکو در طول دهه اخیر عوامل منفی و اختلاف نظرهای فیمابین، همواره مانع از شکل‌گیری روابط استراتژیک گردیده است. ذهنیت ایرانی تحت تأثیر اقدامات روسها همواره تیره و تار است. عملکرد روسها در جنگ تحمیلی و حمایت رژیم بعثی صدام و نیز بی‌اعتنایی به قراردادهای منعقده (تأخیر در تحویل موشک‌های اس 300 و راه‌اندازی نیروگاه اتمی بوشهر) و نیز تلاش برای کاهش سهم ایران در دریای خزر، نشانگر بی‌صداقتی روسهاست. به نظر می‌رسد پس از نشست سه جانبه تهران و تأکید کشورمان بر آمادگی در مبادله سوخت هسته‌ای، لحن مقامات کرملین تغییر محسوس پیدا کرده است. چرا که بار دیگر روس‌ها تلاش دارند ضمن مصالحه با غرب از کارت ایران برای پیشبرد اهداف خویش بهره‌ گیرند. به نظر شما در روابط ایران، روسیه و غرب چه سناریوهایی قابل پیش بینی است؟ سناریوهای مختلفی در این حوزه مطرح است. از جمله اگر غرب و روسیه روابط نزدیک با هم داشته باشند. بر روی ایران معامله می‌کنند. در تبین دقیق موضوع باید گفت اخیراً مسکو در حال قالب‌ریزی مجدد سیاست خارجی خود در جهت یکپارچگی با غرب و رها کردن مسائل ایدئولوژیکی در عرصه بین‌المللی است لذا با محوریت یافتن اقتصاد و همکاری‌های بین‌المللی در این عرصه شاهد نوعی دگردیسی در سیاست خارجی روس‌ها هستیم به نظر می‌رسد ادغام در نهادهای بین‌المللی و تحرک بیشتر در گروه جی هشت مقامات کرملین را بر آن داشته که در راستای همگرایی و همگامی بیشتر با غرب حرکت کنند. لذا بعید نیست که روسها برغم دریافت امتیازات متعدد گاهاً یک سویه از داشتن روابط با ایران، برای نشان دادن خویش به عنوان کشور تأثیرگذار در عرصه بین‌المللی، تلاش نمایند که با غرب بر سر ایران به ویژه در مسائل هسته‌ای به یک توافق نهایی برسند، شاهد این مدعا عملکرد اخیر روسیه و تلاش و همسویی آنان با غرب برای گسترش تحریم‌های بین‌المللی علیه ایران است. آقای دکتر مظاهری ایران برای تامین منافع ملی خود در شرایط فعلی چه راهکارهایی را باید تدوین کند؟ اصل اساسی در سیاست خارجی هر کشور منافع ملی است. رخدادهای اخیر نشان می‌دهد که ایران برای پیگیری منافع ملی خویش نباید متکی صرف به قدرت خارجی باشد. در این میان، عملکرد و رفتار متناقض روسها در پرونده هسته‌ای ایران نشان می‌دهد که مصالحه غرب و روسیه در این موضوع حیاتی، منافع راهبردی کشورمان را با خطر جدی مواجه خواهد ساخت. لذا جا دارد دکترین سیاست خارجی خود را مدام اصلاح و به روز نماید چرا که دنیا در حال تغییر است لذا باید درک روشنی از مسائل داشته باشیم و ساز و کار مناسبی را برای برقراری روابط دوجانبه با دیگر کشورها تدوین نمائیم.

لینک کوتاه :

با دوستان خود به اشتراک بگذارید: