شب‌خونین حقوق‌بشر

شاید جهانیان لحظه‌ای خود را جای پزشکان غزه بگذارند که با دست‌های خالی شاهد مرگ بیمارانشان هستند...

کد خبر : 111940

هر چند تاریخ هفتاد سال اخیر خاور میانه سرشار از جلوه های توحش غیر قابل باور رژیم صهیونیستی علیه بشریت بوده و فجایعی چون دیر یاسین ، صبرا ، شتیلا ، قانا و جنگ اخیر غزه تردیدی در سبوعیت بی حد و مرز ارتش این رژیم باقی نگذاشته است ، اما شاید زمانی که فعالین حقوق بشر قبرسی که کمپین کمک به غزه را با مشارکت گروههای اروپایی سامان می دادند و نیز موسسه غیر دولتی ترکیه ای که با شوق امداد رساندن به بزرگ ترین گروه انسانی به گروگان گرفته شده ، یعنی ساکنین غزه ، کاروان آزادی را به راه انداختند در بدترین حالت نیز گمان نمی بردند با دد منشانه ترین شکل واکنش ، توسط یک ارتش منظم و در عملیاتی طرح ریزی شده مورد هجوم قرار گرفته و شاهد کشته و زخمی شدن هم راهان خویش باشند . شش کشتی حامل ده هزار تن کمک های اولیه مانند غذا و دارو و ششصد فعال حقوق بشر از بیست کشور مختلف در حالی که در آب های بین المللی و در فاصله نود مایلی ( یکصد و پنجاه کیلومتر) ساحل غزه قرار داشتند توسط هلیکوپترها و قایق های تندرو آن چنان مورد هجوم قرار گرفتند که به گفته منابع خبری قریب به هفتاد کشته و زخمی بر جای گذاشته اند و مطابق معمول جلسه فوق العاده شورای امنیت برای بررسی این مسئله با وتوی ایالات متحده نسبت به قطعنامه تصویبی بی اثر ماند. سوای اینکه محاصره غزه به بهانه جلوگیری از دست رسی گروههای فلسطینی به سلاح و در نتیجه آن وقوع نسل کشی آرام و بی صدای ناشی از کمبود دارو و غذا ، خود عملی خلاف حقوق بین الملل بوده و شایسته واکنش جهانی دولت های مسئول است اما در نوشتار حاضر کوشیده می شود صرفاً واقعه اخیر را مورد مداقه قرار داده و مسئولیت مرتکبین آن را بررسی نماییم . حقوق بشر دوستانه هر چند در ابتدای تشکیل سازمان ملل متحد و در منشور آن مورد تصریح قرار نگرفته است اما تحولات حقوق بین الملل عمومی ، پس از ورود به دهه نود میلادی با تاکیدات فراوان بر اهمیت این موضوع همراه بوده است . شورای امنیت به عنوان یکی از مهم ترین ارکان صلاحیت دار سازمان ملل ، در قطعنامه های متعدد از جمله 788 در مورد لیبریا یا 1270 در خصوص سیرالئون به این موضوع اشاره نموده و در قطعنامه 1483 در خصوص عراق ، صراحتاً بر نقش حیاتی سازمان ملل در مورد حقوق بشر دوستانه تاکید می نماید . شورای امنیت همچنین در قطعنامه 1564 در رابطه با دارفور ، ممانعت از کمک های انسان دوستانه در منازعات مسلحانه را نقض حقوق بشر دوستانه معرفی می کند و در مواردی دیگر که قطعنامه اخیر نیز در آن زمره قرار می گیرد ، نقض این حقوق را تهدیدی علیه صلح و امنیت بین المللی می خواند . شورای امنیت هم چنین در مواردی از دولت ها خواسته است تا ناقضین حقوق بشر دوستانه را محاکمه نمایند. در دادگاه های ویژه رسیدگی به جرایم جنگی در یوگسلاوی سابق ، سیرالئون و همچنین محاکمه صدام حسین و شرکایش ، یکی از مورد رسیدگی ، نقض حقوق بشر دوستانه بوده و شورا در قطعنامه 1593 به علت استنکاف دولت سودان از محاکمه و تعقیب کیفری مرتکبین نقض حقوق بشر دوستانه ، پرونده را به دیوان کیفری بین المللی ارجاع نمود و بالنتیجه خواستار محاکمه رییس جمهور سودان گردید. امری که تحولی فوق العاده به شمار رفته و می توان آن را فصل جدیدی از کتاب قطور تحولات حقوق بین الملل خواند. حال با وحدت ملاک از قطعنامه ها و موارد فوق الاشاره اگر عمل ارتش اسراییل ، ممانعت از ارسال کمک های بشر دوستانه و نقض فاحش این حقوق نیست ، چه نام دیگری را می توان بر آن نهاد ؟ عمل سازمان دهی شده و با سبق تصمیم یک ارتش منظم ، دارای سلسله مراتب فرماندهی که در نهایت به مقامات رسمی دولت و شخص نخست وزیر ختم می شود ، در حمله به یک کاروان غیر نظامی ، غیر مسلح و حامل کمک های بشر دوستانه ، اگر نقض این حقوق نیست ، پس کدام عمل را می توان شایسته مداخله شورای امنیت و درخواست تعقیب کیفری مرتکبین و عنداللزوم ارجاع پرونده به دیوان کیفری بین المللی دانست ؟ حال از زاویه دیگری به اتفاق تلخ حمله به کاروان آزادی می پردازیم و آن ارتکاب جرم بین المللی راهزنی دریایی است .راهزنی دریایی از مسایل مبتلا به در تجارت دریایی بوده و از سالیان دور تا به امروز ، همواره این تهدید علیه کشتی ها وجود داشته است . در سال های اخیر نیز به ویژه در آب های خلیج عدن و سواحل شرق دور به کرات شاهد اقدام دزدان دریایی برای ربایش کشتی ها و محموله های شان بوده ایم ، اهمیت حفظ امنیت دریانوردی تا به آن جا بوده که شورای امنیت در قطعنامه 1897 به کشورهای متعهد برای مبارزه با راهزنی دریایی در آب های سومالی ، مجوز ورود کشتی های نظامی و اقدام به عملیات در آب های این کشور را داد. در حال حاضر دو تعریف از راهزنی دریایی در دست داریم که اولین آن مستخرج از کنوانسیون حقوق دریاها 1982 مونته گوبی است . این کنوانسیون ، راهزنی دریایی را چنین تعریف می نماید : الف) هريك از اعمال غيرقانوني خشونت يا توقيف، يا هر عمل غارت، كه براي اهداف شخصي بوسيه ي خدمه كشتي يا مسافران كشتي خصوصي يا هواپيمايي خصوصي ارتكاب مي يابد، و معطوف مي شود به : ۱) در درياهاي پهناور، عليه كشتي يا هواپيماي ديگر، يا عليه اشخاص يا اموال موجود در اين كشتي يا هواپيما ۲) عليه كشتي، هواپيما، اشخاص يا اموال در محلي خارج از صلاحيت هر كشور ب) هرگونه مشاركت داوطلبانه در عمليات يك كشتي يا هواپيما با علم به اینکه آن كشتي يا هواپيما، کشتی یا هواپیمای راهزنی دریایی است؛ ج) هرگونه تحريك يا تسهيل عمدي اعمال مذكور در قسمتهاي الف و ب.(ماده۱۰۱کنوانسیون ۱۹۸۲حقوق دریاها) منطوق تعریف فوق ، انحصار ارتکاب آن در گروههای غیر دولتی و نیز در آب های بین المللی است اما در تعریف دیگر که توسط دیوان بین المللی حقوق دریاها صورت گرفته ، تعریف زیر را از راهزنی دریایی به دست می دهد : عمل وارد شدن به عرشه ي كشتي يا شروع به سوار شدن به هر كشتي، با قصد آشكار ارتكاب سرقت يا هر جرم ديگر و با قصد آشكار يا بكارگيري زور در پيشبرد آن عمل در مقام مقایسه ، تعریف اخیر بسیار موسع بوده و هر نوع حمله یا شروع به حمله غیر قانونی به یک کشتی را در هر محدوده دریایی ، مصداق راهزنی می داند و هر چند در معاهدات حقوق بین الملل اشاره صریحی به عمل یک دولت در ارتکاب راهزنی دریایی وجود ندارد اما می توان گفت آن چنان که دولت های دخیل در تجارت مواد مخدر یا ناقض حقوق بشر دارای مسئولیت بین المللی هستند ، اقدام به راهزنی دریایی به معنای ورود غیر قانونی به عرشه کشتی ، آن هم در آب های بین المللی ، کشتن مسافرین آن و اعمال زور برای جلوگیری از حرکت آن به سوی مقصد به صورت غیر مشروع می تواند مصداق راهزنی دریایی توسط یک دولت باشد و در واقعه اخیر قرار گرفتن این موارد در کنار جلوگیری آشکار از ارسال کمک های بشر دوستانه موجب مسئولیت مضاعف رژیم صهیونیستی است . ورای همه این بحث های حقوقی ، بی تفاوتی یا بی تاثیری نهادهای حافظ صلح و امنیت بین المللی و در راس آن شورای امنیت واقعیت آزار دهنده ای را به پیش چشم می آورد که ضرورت عزم جهانی و انسانی برای اصلاح این رویه آزار دهنده را بیش از پیش می سازد. شاید در میانه خشم و بهت جهانی از این دد منشی جدید ، مردم جهان به یاد بیاورند در روزجهانی کودک ، کودکان بسیاری در غزه ، گرسنه و محروم از خدمات درمانی هستند و معصومانه چشم به ساحل دوخته اند تا شاید کشتی ای برسد و در آن لقمه نانی یا عروسکی یا مرهمی بر زخم های ناشی از بمباران ، استفاده از بمبهای فسفری و محاصره بی رحمانه یافت شود ، امیدی که با خبر حمله به کشتی ها نا امید می شود. شاید جهانیان لحظه ای خود را به جای پزشکان غزه بگذارند که با دست های خالی شاهد مرگ بیماران شان هستند و آنها نیز به امید کشتی ها نشسته اند ، کشتی هایی که این روزها به خون فعالان حقوق بشر ، این پاسداران شجاع انسانیت و کرامت انسانی در جهان بی رحم جدید شسته می شوند و به مقصد نرسیده ، بربرانه مورد هجوم قرار می گیرند. و هزار شاید دیگر ، اما در میانه همه این شایدها یک اطمینان هست و آن وعده الهی است : « و سیعلم الذین ظلموا ای منقلبٍ ینقلبون» آرمان خورسند

لینک کوتاه :

با دوستان خود به اشتراک بگذارید: