نگاهی به رويکرد فرهنگی دکتر احمدینژاد
محمدعلی وکيلی
سرمقاله ابتکار: محمود احمدی نژاد رئيس جمهور در گفتگوي زنده تلويزيوني که از شبکه اول سيما پخش شد در پاسخ به مجري برنامه در موضوعاتي نظيرحجاب و عفاف، زنان متهم اول هستند و اکنون شاهد گشت نسبت هستيم،اظهار داشت:اين موارد هيچ ربطي به دولت ندارد و دولت در آنها هيچ دخالتي ندارد و اين موارد را توهين ميدانيم و در همين ارتباط ضمن تشريح نگاه فرهنگي دولت به غلط بودن برخوردهاي فيزيکي اشاره داشتند و طرح توقيف خودروهاي مردم و نصب تابلوي مزاحمين نواميس را مصداق اقدام بدون حکم قاضي دانستند و گفتند که اين نوع اقدامات تاثير تخريبي دارد و با مباني فرهنگ اسلامي در تضاد ميباشد .اين اولين باري نيست که آقاي احمدي نژاد مخالفت خود را با اين نوع اقدامات به صراحت اعلام ميدارد ايشان در سال86 آن هنگام که طرح امنيت اجتماعي توسط نيروي انتظامي به مرحله اجراء گذاشته شد نيز مخالفت خويش را از طريق نامهاي خطاب به وزير کشور وقت اعلام داشت . يکي از بزنگاههاي اصلي تفاوت احمدي نژاد با ديگر رهبران اصولگرا در همين نوع نگاه ايشان نهفته است بطوريکه آن زمان که ايشان اقدام نيروي انتظامي را برنتافتند توسط بسياري از اصولگرايان مورد ملامت قرار گرفت و برايشان شوريدند و خورده گرفتند که اين نوع نگاه ايشان با رويکرد فرهنگي اصلاح طلبان تفاوت ندارد.علي مطهري از جمله نيروهاي شاخص اصولگرا بود که تحليل رئيس جمهور از فرهنگ و نوع نگاه ايشان به مسئله حجاب را ليبرالي برشمردند و اکنون هم موضع اخيرشان موجب واکنش گروهي چند از ديگر اصولگرايان گرديده است. خوانندگان به ياد دارند که يکي از ميهمانان برنامه «ديروز، امروز، فرداي» سيماي جمهوري اسلامي ايران با جديت هر چه تمامتر برنامه هدفمندسازي يارانهها که مهمترين اقدام دولت آقاي احمدي نژاد بحساب ميآيدرا يکسره مذموم دانست و پشت صحنه آن را ليبرالها برشمرد .با اين توصيف جاي اين پرسش وجود دارد که پس آقاي احمدي نژاد اصولگرا نيست يا مدعيان اصولگرايي به غير از اصول ميانديشند؟ با برداشتي که نگارنده از آموزههاي ديني دارد و آشنايي نسبي به روانشناسي اجتماعي و همچنين تجربه تاريخي به نظر ميرسد تحليل فرهنگي دکتر احمدي نژاد به واقعيتها و صواب نزديکتر است . اخلاقي کردن روابط و رفتار اجتماعي و سياسي جامعه براساس باورها و ارزش ها،عمده ترين کار ويژه حکومت ميباشد.جامعه ايران داراي قدمت فرهنگي و ارزشهاي انساني و اسلامي ميباشد و همين فرهنگ هم موجب تفاخر تاريخي ما شده است اما نگاه به رفتار آحاد جامعه،دل نگرانيهايي را ايجاد ميکند و همين دل نگراني هاست که هراز گاه موجب ارائه طرحي در قالب طرح ارتقاء امنيت اجتماعي ميشود و برغم زحماتي که کشيده ميشود اما بازده لازم به دست نميآيد چرا؟ براي پاسخ به اين چرا مقدمهاي لازم است. براي اينکه مردم زندگي بر اساس بايدها داشته باشند سه دسته نيرو ميبايست وظايف خود را متناسب با استاندارد انجام دهند: 1- نيروي باوراننده 2- نيروي انگيزاننده 3 - نيروي باز دارنده ترتيب عمل نيروها بر اساس رتبه بندي فوق ميباشد اگر اين رعايت نشود نقض غرض پيش ميآيد نيروهاي باوراننده يعني نهادهاي فرهنگي و نيروهايي که وظيفه متقاعد سازي مردم را عهده دار ميباشند نيرويي که تنها با استدلال سر و کار دارد تلويزيون، مطبوعات، حوزه علميه و...جزو اين دسته ميباشد. وقتي اين نيرو کار ويژه خود را به درستي انجام داد قشر عظيمي از مردم متقاعد ميشوند با اين حال ممکن است عدهاي همچنان تمرد نمايد در اين صورت بايد به نيروي انگيزاننده روي آورد اين نيرو با نظام پاداش و کيفر سعي ميکند انگيزه انجام فعل براي مردم ايجاد نمايد.اگر کساني باشند که برغم انجام وظايف دونيروي ذکر شده همچنان بناي نافرماني داشته باشند آنگاه نوبت نيروي بازدارنده که شامل نيروي انتظامي و قضايي است ميرسد پس اين نيرو از نظر موقيت عمل ميبايست در آخر باشد . يکي از مشکلات امروز جامعه ايران اين است که درست عکس اين ترتيب عمل ميشود و انتظار هم داريم که تاثيرگذار بيفتد در حالي که تا آن هنگام که دونيروي اول و دوم وظايف خود را به نيکي به انجام نرسانند تمام زحمات نيروي سوم بي نتيجه و يا نتيجه عکس دارد.بنابراين آقاي رئيس جمهور به درستي کاستيهاي برخورد دستگاههاي اجرايي با مسايل اجتماعي را متوجه شده اند و آسيب شناسي ايشان با واقعيتها سازگار است منظر نگاه شان صحيح ميباشد موضوعات فرهنگي بايد در بستر و متن فرهنگي، انساني ديده و تحليل شوند.