بازی با حاصل جمع صفر
محمدعلي وکيلي
در خبرها آمده بود که شاه عربستان در ديدار وزير دفاع فرانسه گفته است که ايران لياقت موجوديت ندارد در اينجا بناي تحليل تاريخي در خصوص اينکه ايران لياقت موجوديت ندارد يا عربستان؟ را ندارم که بر اساس شاخصها راي هر منصفي روشن است اما به همين بهانه با مرور کانونهاي اختلاف ايران و عربستان روشن خواهد شد که کدامين لياقت بودن را دارند و کدامين محکوم به حذف از تاريخ هستند؟ ايران و عربستان درپايان سومين دهه از مناسبات خود پس از انقلاب، بار ديگر با شرايط تازهاي مواجه شده اند اکنون شرايط به گونهاي گرديده است که در بحرانهاي موجود منطقه ميتوان جبهه گيري اين دو کشور را مشاهده کرد و شرايط رقابتهاي منطقهاي بين تهران -رياض به حالت « بازي با حاصل جمع صفر»درآمده است يعني در هرجا که تهران احساس پيروزي ميکند،رياض احساس شکست ميکند.برغم وجود پتانسيل منافع مشترک اما همواره تلقيهاي متفاوت و نوع نگاه خاص دولتمردان عربستان موجب سياستهاي تقابلي گرديده است. حاکميت سلفيها و وهابيون افراطي بر اين کشور و قرائت طالباني آنان از اسلام دليل اصلي برداشتهاي متفاوت ميباشد. نقشهاي تاريخي و کارکردهاي اين دو کشور در جهان اسلام زمينه تقابل را تشديد کرده است.ايران بعد از انقلاب به مُدلي از اسلام براي الگوبرداري و صدور آن به جهان تبديل گرديده است. مدل اسلام ايراني -انقلابي با اسلام وهابيت در تضاد کامل است در طول سه دهه گذشته بارها شاهد رويارويي اين دو مدل اسلام بوده ايم. امروز هم در نتيجه تضاد در تلقيها تفاوت در کارکردهاي منطقهاي و جهاني براي اين دو کشور پيش آمده است. 1- فلسطين : ايران بعد از انقلاب اسلامي سياست خود را حمايت از جريان جهاد و بر اساس سياست سازش نا پذيري در برابر رژيم اسرائيل قرار داده است و فلسطين به خاک ريز اول در جنگ منطقهاي با اسرائيل و آمريکا تبديل شد گروه حماس به عنوان جهادي ترين گروه در فلسطين مورد حمايت ايران قرار گرفت اما سياست عربستان در فلسطين بر پايه سازش و حمايت از طرحهاي صلح در خاور ميانه منطبق بوده است ودر نتيجه جريانات سازشکار فلسطين از قبيل تشکيلات خود گردان مورد حمايت اين کشور بوده است . هر گاه جريان جهاد گر و سازش ناپذير د رفلسطين موفقيت کسب کرد به منزله پيروزي ايران بوده است. و در مقابل عربستان احساس شکست داشته است چنانچه در جنگ غزه اين موضوع به وضوح قابل مشاده بود 2 - لبنان : اين کشور يکي ديگر از عرصههاي تعارض سياست ايران و عربستان است عربستان در اين کشور همچون فلسطين خود را حامي خط سازش ميداند و ايران در نقطه مقابل حامي جريان جهادي از جمله حزب ا... ميباشد صف آرايي ايران و عربستان در لبنان باعث شد پيروزي حزب الله در جنگ 33 روزه عامل احساس حقارت عميق سعوديها گرديد و هر چه پيروزي حزب ا... باعث شيريني کام مردم منطقه بود در مقابل عامل احساس شکست ديگري از عربستان بحساب ميآمد . 3- عراق : عراق کشوري بود که بخاطر تاثير گذاري بر جهان عرب در جنگ هشت ساله عليه ايران به عنوان خاک ريز جهان عرب عليه ايران مورد حمايت عربستان بود . اما تحولات پيش آمده در اين کشور و تغيير ساختار قدرت از حاکميت سني به حکومت شيعي عرصه ديگر شکستهاي سعوديها را رقم زد . بعد از فروپاشي دولت بعثي صدام و فراهم آمدن امکان انتخاب براي مردم اين کشور،دولت سعودي بيشترين منابع مالي را به منظور جلو گيري از به قدرت رسيدن جريان شيعه به انجام رساند اما روند تحولات شکست ديگري در پرونده سياست رقابتي آن کشور با ايران را رقم زد و اکنون نوار پيروزيهاي ايران از فلسطين ولبنان تا عراق را شامل ميشود . 4- افغانستان : يکي ديگر از ميدانهاي مصاف اسلام ايراني و اسلام سعودي، افغانستان است . دولت سعودي پس از فروپاشي شوروي تلاش کرد با تربيت طالبان و صرف هزينههاي بيشمار مدل اسلام طالباني را در همسايه شرقي ايران حاکم نمايد و از اين طريق براي خود عمق استراتژيک ايجاد نمايد اما اين تير هم به سنگ خورد يازده سپتامبر باعث گرديد که تمام تلاش عربستان در افغانستان به باد رود.سقوط طالبان و تنفر از طالبانيسم در منطقه و جهان موجب محبوبيت روز افزون اسلام ايراني شد . به هر روي رقابت و خصومت عربستان با ايران اسلامي در کانونهاي مختلف به نفع ايران و به ضرر اين کشور بوده است جالب است که دولتمردان عربستان همواره خواسته اند از طريق دشمني با ايران براي خود در منطقه کسب وجهه نمايند و به اصطلاح با سياست موازنه براي خود نقش تعريف کنند ولي بررسيها نشان ميدهد که اين کشور توان هماوردي با ايران را نخواهد داشت شکستهاي پياپي اين کشور در مصاف با ايران باعث انتخاب سياست ايران هراسي شده است به گونهاي که امروز سياست مداران عربستان علمدار سياست ايران هراسي شده اند . سياستي که دکترين منطقهاي دولت آمريکا را تشکيل ميدهد اين سياست همچون ديگر سياستها محکوم به شکست است .نتيجه اينکه مطالعه پرونده روابط ايران و عربستان و نقش و جايگاه اين دو کشور در منطقه و جهان و واقعيتهاي عيني و تحولات پيش آمده حکايت از آن دارد که کشور ايران نه فقط لياقت موجوديت دارد که هر روز بر لياقت جهاني و منطقهاي او افزوده ميشود و بر اساس فرمول " بازي با حاصل جمع صفر" آن که بر لياقت موجوديتش کاسته ميشود دولت تروريسم پرور و متحجر و عقب مانده عربستان است.جالب است که دشمنان ايران و دوستان عربستان هم به اين واقعيت اذعان دارند بنابراين حرف ملک عبدا... که ايران لياقت موجوديت ندارد يک جک تاريخي است که البته زبان حال خود است.