علامه فضل الله مرجع تقلید شیعیان لبنان درگذشت

علامه سید محمد حسین فضل الله مرجع عالي شيعيان در لبنان در اثر خونريزي شديد معده، امروز دار فاني را وداع گفت.

کد خبر : 114803

علامه سید محمد حسین فضل الله مرجع عالي شيعيان در لبنان در اثر خونريزي شديد معده، امروز دار فاني را وداع گفت. به گزارش سرویس سیاسی «فردا» محمد عمرو، مسئول اطلاع رساني علامه فضل‌الله مرجع تقليد شيعيان،‌ اظهار داشت كه علامه فضل الله فوت كرده است. وي از چند روز پيش به دليل خونريزي شديد معده در بيمارستان بستري بود. در همین ارتباط خبرگزاری فارس گزارشس منتشر کرده از زندگی ، شخصیت و آثار به جایمانده این مرجع تقلید شیعیان در لبنانکه در بخشی از آن آمده است: علامه فضل‌الله در سال 1935م (1354ق) در نجف اشرف در خانواده روحانى ديده به جهان گشود. "سيد محمد حسين فضل الله " مرجع عالي شيعيان در لبنان، تحت اشراف پدرش سيد عبدالروف فضل الله -از مراجع مذهبى شيعه- مراحل تربيت و تعليم را به شيوه‌اى كه در آن زمان مرسوم بود گذراند. سيد محمد حسين دروس مرسوم حوزوى از صرف و نحو و معانى و بيان تامنطق و اصول فقه را نزد پدر خود فراگرفت و در اين مرحله استادى غير از پدرش نداشت. تا اين كه براى فراگير جلد دوم كتاب كفاية‍ الاصول به محضر يكى از اساتيد ايرانى‌اش به نام شيخ مجتبى لنكرانى مى شتابد. با اتمام كتاب كفاية الاصول به درس خارج مراجع أن دوره مانند سيد ابوالقاسم خويى،‌‌‌‌‌ سيد محسن حكيم، سيد محمود شاهرودى و شيخ حسين حلى راه يافت و در كنار دروس خارج اصول فقه و فقه، بخشى از كتاب (الاسفار الارهم) معروف به (حكمت متعاليه) ملاصدرا شيرازى را نزد ملاصدرا بادكوبه‌اى فرا گرفت و مدت پنج سال نيز اين درس را از سيد محمد باقر صدر فراگرفت. استادش سيد ابوالقاسم خويى به او توصيه كرده بود تا اين درس را به طور جدى پيگيرى كند. فضل الله در سال 1952م در سن هفده سالگى براى نخستين بار به قصد ديد و بازديد خانوادگى به لبنان رفت و در اين سفر كه هم زمان با اربعين درگذشت سيد محسن امين عاملى بود قصيده‌اى در رثاى او سرود و در آيين يادبود او قرائت كرد. وى در اين قصيده بسيارى از مسايل سياسى روز و از جمله مساله وحدت و بيدارى اسلامى و مهاجرت جوانان را مطرح و استعمار فرانسه را تقبيح كرد. روزنامه‌هاى آن روز لبنان اين قصيده را تحريك كننده و احساس برانگيز توصيف كردند. در سال 1966م جمعى از موسسان انجمن مذهبى "اسرة‌‌‌‌‌‌‌‌‌ التآخى " منطقه نبعه در حاشيه شرقى بيروت از فضل الله دعوت كردند تا در آن منطقه رحل اقامت افكند. وى اين دعوت را پذيرفت و در همين سال به قصد اقامت دائم به وطن اصلى خويش بازگشت. پويش فرهنگى و علمى سيد محمد حسين فضل الله از سال‌هاى نخست نوجوانى، در كنار استمرار تحصيلات حوزوى مطالعات و فعاليت‌هايى را پى گرفت كه در محيط بسته حوزه علميه نجف چندان پذيرفته نبود. وى با تعميق و تداوم مطالعات ادبى و قرائت مجلاتى چون مجله الكاتب طه حسين اندك اندك به وجود قريحه شعر در نهاد خويش پى برد و شروع به سرودن شعر كرد. بعدها اين قريحه چندان در او شكفت كه حاصل آن در قالب سه ديوان شعر منتشر شد. در سال (1380ق) "جماعة العلما "ى نجف مجله‌اى فرهنگى - اسلامى را راه‌اندازى كردند كه سيد محمد حسين فضل الله در كنار سيد محمد باقر صدر و شيخ محمد مهدى شمس‌الدين از مديران آن بود و سرمقاله‌هاى سال دوم اين مجله را با عنوان (كلمتنا) (سخن ما) به رشته تحرير درآورد. سرمقاله نخست انتشار اين مجله را سيد محمد باقر با عنوان (رسالتنا) (رسالت ما) نگاشته است. فضل الله به مدت 6 سال به نگارش مقاله و تاليف كتاب ادامه داد و در كنار سيد محمد باقر صدر در تشكيل جنبشى شيعى در عراق نقش ايفا كرد. حاصل رايزنى‌ها و هم‌فكرى‌هاى فضل الله و صدر، پيدايى نخستين جنبش اسلامى شيعى در عراق با نام حزب‌ الدعوة الاسلاميه بود. تا آن زمان جامعه سنى عراق از چند حزب و جنبش -مانند اخوان المسلمين و حزب التحرير الاسلامى- برخوردار بود. فضل الله كتاب‌هاى (قضايانا على ضوء الاسلام) و (اسلوب الدعوة فى القرآن) را در چنين مرحله‌اى نگاشته است. وى پس از بازگشت به لبنان در سال 1966م فعاليت‌هاى علمى، فرهنگى و اجتماعى گسترده‌اى را در لبنان به راه انداخت كه امروزه پس از 45 سال از آغاز اين فعاليت‌ها كارنامه پربارى از آن در ابعاد مختلف مشهود است.وى با برگزارى جلسات تفسير و وعظ دينى و اخلاقى و برنامه‌هاى پاسخ به پرسش‌ها-‌ كه هنوز هم به صورت منظم تداوم دارد-‌ توانست تحول عظيمى در چندين نسل پديد آورد و چنان كه خود مى‌گويد: افتخار تربيت غالب نيروهاى مبارز و فعالان مذهبى شيعه را از آن خود نمايد. تأسيس حوزه علوم دينى به نام "المعهد الشرعى الاسلامى " به هدف پرورش طلاب علوم دينى بخش ديگرى از فعاليت‌هاى فرهنگى و علمى سيد محمد حسين فضل‌الله است. وى در اين مدرسه تدريس درس خارج اصول وفقه را برعهده دارد. بسيارى از شخصيت‌هاى جنبش مقاومت اسلامى لبنان تربيت شده اين مدرسه هستند. شهيد شيخ راغب حرب از نخستين طلاب اين مدرسه بود.وى علاوه بر "المعهد الشرعى " كه در شهر بيروت واقع است، حوزه علميه ويژه زنان را نيز در بيروت و حوزه‌اى نيز در صور و حوزه المرتضى در دمشق (سيده زينب) را تا‌سيس كرده است. شكل گيرى حركت مقاومت اسلامى لبنان چنان كه پيش‌تر گذشت، سيد محمد حسين فضل الله در سال‌هاى حضور در نجف در صف بنيادگذاران نخستين حركت‌هاى شيعى در عراق قرار داشت و از همراهان نزديك سيد محمد باقر صدر در مسايل سياسى و تشكيلاتى بود. فضل الله پس از بازگشت به وطن پدرى خويش (لبنان) درپى طرح صبغه سياسى اسلام در جامعه مسلمانان لبنان برآمد، به گونه‌اى كه اسلام‌گرايى سياسى و مردم‌گرايى از وجوه بارز شخصيت او به شمار مى آيد. زمانى كه كشور لبنان مورد تهاجم رژيم صهيونيست واقع شد، جوانانى كه غالباً تحت تاثير انديشه و حركت فضل الله بودند و گويا از پيش براى چنين دوره‌اى تربيت شده بودند، حركت نامنظم و غير تشكيلاتى مقاومت اسلامى را كه برخوردار از بدنه‌اى مردمى و مستحكم بود، به راه انداختند. اين حركت كه امروزه (حزب‌الله) لبنان شكل سازمان يافته و اصلى‌ترين شاخه آن است، همواره از فضل الله تغذيه فكرى و سياسى شده و مى‌شود. وسايل ارتباط جمعى جهان هميشه از فضل الله به عنوان (رهبر معنوى حزب‌الله) ياد مى كنند‌- اما وى انتساب تشكيلاتى و سازمانى خود را به هر گروه سياسى‌اى رد مى كند و مى‌گويد: (اين نامگذارى ناشى از اين است كه اغلب اين برادران مبارز و مومن در نمازهاى جمعه و جماعت كه به امامت من تشكيل مى‌شود و يا در درس‌ها و سخنرانى‌هاى من حاضر مى‌شوند كه اين را تداعى مى‌كند كه من سمت رهبرى آنان را به عهده دارم.)

هرچند ارتباطى بين فضل الله و حزب‌الله وجود ندارد اما وجود تربيت‌شدگان فضل‌الله در سطوح رهبرى اين جنبش _كه به رجال فضل ا‌‌لله معروفند‌- حضور غير مستقيم وى را در اين جنبش تامين مى كند.در جريان انفجار مقر فرماندهى نيروهاى آمريكايى و فرانسوى، رسانه‌هاى غربى انگشت اتهام را به طرف فضل الله گرفتند و او را مسئول اين انفجارها معرفى كردند. وقوع اين حوادث سبب مطرح شدن وى به عنوان طراح و هدايت كننده اصلى يكى از بزرگ‌ترين حركت‌هاى مقاومت اسلامى در سطح وسايل ارتباط جمعى جهان شد. فضل الله در سال 1367ش در گفت‌وگو با مجله حوزه (قم) تصرح كرد: من از اين تهمتى كه تبليغات استعمارى جهان به من مى‌زنند و مرا مسئول انفجار مقر فرماندهى نيروهاى امريكايى در لبنان (مارنيز) و يا فرانسوى‌ها و ديگران مى‌دانند استفاده كردم و از فرصتى كه پيش آمد و تمام وسايل ارتباط جمعى جهان اعم از امريكايى، انگليسى، فرانسوى، روسى، ژاپنى، چينى يا كشورهاى اروپاى شرقى را بر روى من باز كرد. غالباً خبرنگاران آنها براى روزنامه و يا تلويزيون‌هاى خود با ممن مصاحبه كردند و درباره جمهورى اسلامى ايران و سياست‌ اسلامى و مذهب شيعه مطالبى پرسيدند و من از اين فرصت استفاده مهمى كردم. در عين حال كه آنان سعى در وارونه جلوه دادن مسايل و آلوده كردن چهره مرا داشتند، توانستم نداى اسلام را به تمام جهان برسانم.جايگاه و نقش رهبرانه فضل الله در جنبش مقاومت اسلامى لبنان سبب شد تا يك بار ربوده و چهار بار ترور شود. تأليفات از سيد محمد حسين فضل الله تاكنون بيش از هفتاد عنوان كتاب -‌كه درمجموع به بيش از يكصد جلد مى رسد‌- منتشر شده است. برخى از كتاب‌هاى ايشان مجموعه سخنرانى‌ها و برخى ديگر تقريرات درس‌هاى خارج اصول و فقه ايشان است كه به وسيله شاگردانشان تنظيم شده است. الف) پژوهش‌هاى قرآنى 1. من وحى القرآن (تفسير قرآن در 24 جلد) 2. الحوار فى القرآن 3. اسلوب الدعوه فى القرآن 4. من عرفان القرآن 5. حركة النبوة فى مواجهه الانحراف 6. دراسات و بحوث قرآنية ب) كتاب‌هاى فقهى 7. المسائل الفقهيه 8. الفتاوى الواضحه 9. فقه الحيا‌ة 10. كتاب الجهاد 11. كتاب النكاح 12. القرعة و الاستخارة 13. اليمين و العهد و النذر 14. الاجارة 15. رسالة فى الرضاع 16. فقه الشريعة (رساله‍‍ى علميه) 17. الصيد و الذباحة 18. دليل المناسك 19. الشركة 20. الوصية 21. المواريث ج) انديشه اسلامى 22. خطوات على طريق الاسلام 23. قضايانا على ضوء الاسلام 24. الاسلام و منطق القوة 25. الحركة الاسلامية، هموم و قضايا 26. من اجل الاسلام 27. مفاهيم اسلامية عامه (10 جلد) 28. فى آفاق الحوار الاسلامى المسيحى 29. دنيا الشباب 30. دنيا المرأة 31. تأملات اسلامية حول المرأة 32. قراءة جديدة لفقه المرأة الحقوقى 33. الوحدة الاسلامية بين الواقع و المثال 34. قضايا اسلامية معاصرة 35. اسئلة وردود من القلب 36. المرجعية و حركة الواقع 37. الاسلام و المسيحيه 38. الاسلام و فلسطين 39. الاسلاميون و التحديات المعاصرة 40. السلام و المشروع الحضارى 41. خطاب الاسلاميين و المستقبل 42. مع الحكمة فى خط الاسلام 43. الندوة (20 جلد) 44. الجمعة منبر ومحراب 45. صلاة الجمعة، الكلمة و الموقف 46. من وحى عاشورا 47. حديث عاشورا 48. على طريق كربلا 49. تأملات فى آفاق الامام موسى الكاظم(ع) 50. فى رحاب أهل البيت عليهم السلام 51. آفاق اسلاميه 52. فى رحاب الدعاء 53. الانسان و الحياة 54. حوارات فى الفكر و الاجتماع و السياسه 55. روى و مواقف (3 جلد) 56. المعالم الجديدة للمرجعية الشيعية 57. تأملات فى الفكر السياسى الاسلامى 58. صراع الارادات 59. المقاومة الاسلامية 60. شرح خطبة الزهراء (سلام الله عليها) 61. الفقيه و الامة 63. اراد‌ة القوه 64. بينات 65. الهجرة و الاغتراب 66. الزهراء القدوة 67. مطارحات فى قضايا قرآنية 68. تحديات المهجر 69. آفاق الروح (شرح صحيفه سجاديه در 3 جلد) 70. مجموعه هاى شعرى 71. يا ظلال الاسلام (رباعيات) 72. قصائد من اجل الاسلام و الحياة 73. على شاطى الوجدان

لینک کوتاه :

با دوستان خود به اشتراک بگذارید: