سياست و اخلاق
سرمقاله جمهوري: مبعث پيامبر گرامي اسلام مناسبت خوبي است كه ميتوان از فرصتي كه هر سال پيش ميآورد بهره برداريهائي در عرصههاي نوشتاري و گفتاري بعمل آورد. رسانههاي جديد و سنتي ميتوانند از ا ين فرصت حداكثر استفاده را براي تبيين صحيح هدف بعثت و خدمت بزرگي كه پيامبران الهي به ويژه پيامبر گرامي اسلام به بشريت كردهاند بنمايند. دنياي امروز، به دليل مشكلات اخلاقي زيادي كه گريبان گير انسان هاست، بيش از هر زمان ديگري به تعاليم انبياء الهي نيازمند است. در قرن اخير، كه قرن پيشرفت شگفت انگيز علوم و فنون بود انسانها از همهي امكانات خود براي حل مشكلات اخلاقي جامعه بشري استفاده كردند و با اينحال نه تنها نتوانستند براين مشكلات فائق آيند بلكه شاهد هستيم كه اين مشكلات هر روز بيشتر ميشود و اكنون به ميزان غيرقابل تحملي رسيده است. همين واقعيت نشان ميدهد نياز انسانها به معنويت كه فقط آنرا در تعاليم انبيا ميتوان يافت غيرقابل انكار است. اگر به وضعيت امروز نقاط مختلف جهان نگاهي بياندازيم، متأسفانه با اين واقعيت تلخ مواجه خواهيم شد كه اكثر ملتها با انواع و اقسام گرفتاريها و نابسامانيها مواجهند. علاوه بر جنگ و درگيريهاي خونين ناشي از اختلافات سياسي و قومي و گروهي و حتي مذهبي و فرقه گرائي، فقر و آلودگيها و ناهنجاريهاي اجتماعي، رمقي براي مردم باقي نگذاشته است. امروزه نسبت به گذشته، قوانين بهتر و جامع تري در اختيار كشورها قرار دارد ولي با ا ينحال شرايط اجتماعي و امنيتي در مجموع دشوارتر از هر زمان ديگري است كه محصول سلطه قدرتهاي زياده خواه است. در خاورميانه و جهان اسلام، چند كانون تشنج توسط زورگويان جهاني تأسيس شده كه هر روز از ميان مردم قرباني ميگيرد. فلسطين، يكي از اين كانون هاست كه مظهر بي عدالتي قدرتهاي مدعي حقوق بشر است. سرزمين فلسطين اكنون نزديك يك قرن است كه كانون درگيري است و مردم مظلوم آن آواره و بي خانمان و بلاتكليف هستند و هر روز عدهاي از آنها به خاك و خون كشيده ميشوند. سرزمين آباء و اجدادي اين مردم توسط زورگويان غصب شده و حكومتي بر آن مسلط است كه هيچ منطقي جز كشتار و شكنجه و قلدري ندارد. دولتهاي مدعي دموكراسي و حقوق بشر نيز از اين جنايات حمايت ميكنند و برخلاف تعاليم و سيره حضرت مسيح كه منادي صلح و عدالت بود، بيشترين ظلم را بر مردم فلسطين روا ميدارند. افغانستان و عراق، وضعيت بهتري ندارند. خاك اين دو كشور در اشغال آمريكاست و مردم در ناامني و نابساماني بسر ميبرند و هر روز با انفجارها و كشتارهاي وسيع مواجهند. در پاكستان نيز استعمارگران با ايجاد اختلاف و تفرقه مردم را به شكلهاي مختلف تحت فشار و جنگ و خون ريزي قرار ميدهند و آرامش و آسايش را از آنها سلب ميكنند. همين وضعيت در آفريقا، بخشهاي ديگر آسيا، آمريكاي لاتين و حتي در خود كشورهاي غربي وجود دارد و مردم عادي قرباني هوسهاي زياده خواهانه حاكمان مستكبر هستند. اينها همه از عوارض دور شدن سياست از اخلاق است. فلسفه بعثت، تزكيه است و به همين دليل است كه در قرآن كريم به هنگام بيان اهداف انبيا، تزكيه قبل از تعليم ذكر شده و بارها مورد تأكيد قرار گرفته است. امام خميني نيز تزكيه را شرط اصلي موفقيت بشر در اداره جامعه و انگيزه بعثت ميدانستند و در سخنرانيها و پيامهايشان به اين نكته عنايت ويژهاي نشان ميدادند. اين جملات روشن و نوراني و عميق از امام خميني است كه فرمود: - تمام اختلافاتي كه در بشر هست براي اينست كه تزكيه نشده است. غايت بعثت اينست كه تزكيه كند مردم را... و اگر تزكيه بشوند طغيان پيش نميآيد. (صحيفه امام جلد 14 صفحه 390) - انگيزه بعثت، نزول وحي است و نزول قرآن است و انگيزه تلاوت قرآن بر بشر اينست كه تزكيه پيدا بكنند و نفوس مصفا بشوند از اين ظلماتي كه در آنها موجود است. (صحيفه امام جلد 14 صفحه 388) رمز موفقيت امام خميني در به ثمر رساندن نهضت اسلامي و ريشه كن ساختن رژيم طاغوت نيز اين بود كه خود انساني تزكيه شده بود و تا آخرين لحظات عمر نيز براي ارتقاء معيار تزكيه در وجود خود تلاش ميكرد. در جايگاه حاكم اسلامي نيز از هيچ كوششي براي ترغيب مسئولان و مردم به روي آوردن به تزكيه فروگذار نكرد. اگر امروز بسياري از سران كشورها از حكومت به عنوان ابزاري براي سركوب مردم استفاده ميكنند به اين علت است كه تزكيه نشدهاند و سياست را از اخلاق محروم ساختهاند. اگر بسياري از كشورهاي اسلامي گرفتار استبداد هستند و سلطه گران خارجي نيز در آنها با دست باز جنايت ميكنند به اين علت است كه زمامداران اين كشورها تزكيه نشدهاند. اگر جهان امروز، جهان جنگ و خون ريزي و ناامني و چپاول و فقر و فساد و انواع ناهنجاري هاست به اين علت است كه ماديات بر معنويات غلبه كرده و جان انسانها از تزكيه بي بهره است. به همين دليل، حكومتها از قدرت استفاده ابزاري ميكنند، براي رسيدن به قدرت حاضرند به هر وسيلهاي متوسل شوند، از نظر آنها در همه حال "هدف وسيله را توجيه ميكند" و براي ماندن در قدرت نيز از قتل و غارت و سركوب ملتها و ايجاد فساد در جامعه باكي ندارند. پيامبران الهي براي اين مبعوث شدند كه جلوي چنين وضعيتي را بگيرند و انسانها را از اين گرفتاريها و آلودگيها نجات بدهند. در برابر پيامبران، همواره كساني قرار داشتند كه حاضر نبودند به حق خود قانع باشند و از قدرت سوءاستفاده نكنند. نمرودها، فرعون ها، ابولهبها و ابوسفيانها عناصر تزكيه نشدهاي بودند كه جامعه را به طرف فساد ميبردند و تمام زحمات پيامبران الهي اين بود كه مردم را از عوارض سوء چنين انسانهاي تزكيه شدهاي دور نگهدارند. پيامبر گرامي اسلام اگر ميفرمود "اني بعثت لاتمم مكارم الاخلاق" و در عمل نيز اخلاق و سياست را يكجا بكار ميگرفت براي اين بود كه بشريت را از آفات و شرور طاغوتها مصون نگهدارند و به سوي مدينه فاضله هدايت كند. مفهوم كلام پيامبر اكرم در مقوله پيوند بعثت با اخلاق اينست كه فاصله گرفتن قدرت و سياست از اخلاق، موجب فاسد شدن جامعه ميشود. به همين دليل، همواره بايد براي استمرار تزكيه و گسترش اخلاق تلاش بعمل آيد و هيچ حكومتي نبايد خود را از وظيفه مهم تزكيه و ترويج اخلاق معاف بداند. انقلاب اسلامي يك انقلاب ارزشي و به تعبير شهيد مظلوم آيتالله بهشتي يك انقلاب فرهنگي ا ست. نظام جمهوري اسلامي، كه بر آمده از همين انقلاب است، نيز يك نظام ارزشي است و فقط درصورتي كه ارزشي بماند و سياست و اخلاق را توأمان عرضه كند و بر همين مبنا عمل نمايد ميتواند تداوم يابد و به رسالت خود عمل كند. جهان امروز، به اخلاق بيش از هر چيز ديگري نياز دارد. قدرتها و حكومتهاي محروم از اخلاق اكنون بر جهان مسلط هستند و همه جا را به تباهي كشاندهاند. اين مشكل بشريت امروز را فقط تعاليم الهي اسلام است كه ميتواند حل كند. از اين رو، نظام جمهوري اسلامي و ملت ايران وظيفه سنگيني برعهده دارند كه البته فقط درصورتي كه سياست را در خدمت اخلاق قرار دهند ميتوانند از عهده آن برآيند.