بن بست ديپلماسي!

حسام الدين برومند

کد خبر : 116447

سرمقاله کیهان: طي چند روز اخير رسانه هاي غربي اخباري را درباره آمريكا منتشر و بازتاب دادند كه گويي به يكباره سياست هاي باج خواهانه و چپاولگرانه واشنگتن به يك ديپلماسي معطوف به اخلاق و انسانيت چرخش استراتژيك و اساسي داشته است! سه، چهار روز پيش بود كه كمك مالي آمريكا به پاكستان در صدر اخبار رسانه هاي غربي قرار گرفت و با آب و تاب فراوان به اين مسئله پرداخته شد كه در جريان سفر هيلاري كلينتون وزير امور خارجه آمريكا به پاكستان، واشنگتن 500ميليون دلار به اسلام آباد كمك مالي كرده است. در جزييات اين خبر، خبرگزاري آلمان اين كمك مالي را بخشي از بسته 5/7ميليارد دلاري دانست كه سال گذشته توسط كنگره آمريكا به تصويب رسيد. مقامات آمريكايي هم هدف از اين كمك مالي را «مبارزه با تروريسم» ادعا كردند! از سوي ديگر؛ دو روز قبل نيز خبري در حمايت آمريكا از افغانستان منتشر شد. شبكه خبري بي بي سي با اعلام اين خبر كه واشنگتن بدهي دولت هاي پيشين افغانستان به آمريكا را بخشيده است نوشت كه كابل از پرداخت 108ميليون دلار به واشنگتن معاف گرديده است. «كارل آيكنبري» سفير آمريكا در كابل هم هدف از اين به اصطلاح بخشش مالي واشنگتن به كابل را در راستاي حمايت از افغانستان براي مبارزه با فقر ارزيابي و توصيف كرد! اگر چه ارقام 500 و 108ميليون دلار در مقايسه با هزينه هاي هنگفت آمريكا در خاورميانه، رقم درخور توجهي نيست ولي پرسش آن است كه چرا اين به اصطلاح ولخرجي را كابوهاي وحشي آمريكايي با اهدافي نظير مبارزه با تروريسم و يا مبارزه با فقر توجيه كرده اند! البته اين تعجب و شگفتي به اين خاطر نيست كه آمريكايي ها براي اغراض جاه طلبانه و نيات شوم و افزون طلبانه خود به گفتمان هايي نظير مبارزه با تروريسم يا مبارزه با فقر متوسل شده اند چون اين همواره مشي و مرام آمريكايي ها بخصوص طي سال هاي اخير بوده است. از باب نمونه و تنها نمونه- مي توان به ريشه و عقبه گفتمان مبارزه با تروريسم آمريكايي ها اشاره كرد. همگان به ياد دارند كه آمريكايي ها پس از حادثه 11 سپتامبر 2001- 20شهريور 1380- جنگ با افغانستان را به بهانه نابودي تروريست ها يعني طالبان و القاعده كليد زدند و امروز پس از 9 سال اشغالگري در اين كشور هيچ اتفاقي رخ نداده است و كماكان روند فعاليت هاي تروريستي ادامه دارد. بنابراين تعجب و شگفتي به اين علت است كه چرا در شرايط و اوضاع و احوالي كه افكار عمومي دنيا به سياست هاي مغرضانه و چپاولگرانه واشنگتن پي برده است مقامات آمريكايي با ژست ديپلماسي بار ديگر سخن از مبارزه با تروريسم به ميان آورده اند؟! براي درك اين نكته كه چرا واشنگتن بار ديگر در شرايط كنوني جامه دلسوزي و كمك بر تن ديپلماسي پرمكر و فريب خود كرده است بايد نيم نگاهي به شرايط سياسي آمريكا در داخل اين كشور و در منطقه داشت. 1- علي رغم آنكه 18 ماه از زمامداري باراك اوباما بر آمريكا مي گذرد كماكان او و دولتش نتوانسته اند به وعده هاي خود در بهبود اوضاع اين كشور در حوزه هاي مختلف سياسي، اقتصادي، اجتماعي، دفاعي و... جامه عمل بپوشانند. تيم دموكرات ها با شعار «تغيير» روي كار آمدند و با طرح «ديپلماسي هوشمند» - تركيبي از قدرت سخت و نرم- مدعي بودند افتضاحات به بار آمده دولت بوش را در صحنه اقتصادي، سياسي و ديپلماسي جبران خواهند كرد. اما امروز پس از گذشت 18 ماه از روي كار آمدن اوباما، تحليلگران و رسانه ها به صراحت بر اين مسئله تأكيد دارند كه ترديد درباره اقدامات اصلاحي اوباما افزايش يافته و موج دلسردي افكار عمومي از دولت وي ادامه دارد. از ميان حجم انبوه و تعداد كثير نوشته ها و گفته هاي ناظران و تحليلگران سياسي و تحليل هاي پرشمار رسانه هاي غربي مي توان به مطلب تحليلي روزنامه آلماني «تاگس اشپيگل» اشاره كرد كه سه روز پيش با تاكيد بر ناكارآمدي دولت اوباما نوشت؛ «اصلاح بخش هاي اقتصادي در اين كشور هيچ تغييري ايجاد نكرده است؛ بدهي هاي روزافزون دولتي نيز ترس از آينده را در بين مردم ايجاد كرده است، بحران لكه نفتي در خليج مكزيك و اينكه آمريكا سه ماه و نيم پس از وقوع اين حادثه با تمام امكانات خود هنوز نتوانسته است آن را مهار كند فشار بيشتري بر حكومت اوباما وارد مي كند.» جالب است كه در همين راستا به آخرين نظرسنجي درباره باراك اوباما اشاره اي داشته باشيم. اين نظرسنجي كه از سوي يك دانشگاه آمريكايي انجام شده نشان مي دهد كه روند نزولي حمايت هاي افكار عمومي از رئيس جمهور آمريكا به كمتر از نصف يعني 44 درصد كاهش يافته است. «راديو سواي آمريكا» در گزارش خود علت اين كاهش محبوبيت دولت اوباما را وضعيت اقتصادي مردم آمريكا، سياست خارجي ناموفق اوباما بخصوص در افغانستان، بحران لكه نفتي در خليج مكزيك و مهاجرت غيرقانوني برشمرده است. بنابراين امروز به گواهي و شهادت آنچه كه رسانه ها و تحليلگران غربي و آمريكايي اعتراف دارند هر روز به لشگر دهها ميليوني ناراضيان در آمريكا افزوده مي شود و همين باعث شده تا فشار افكار عمومي در تصميم گيري هاي مقامات آمريكايي در صحنه منطقه اي و بين المللي نيز تاثير بگذارد. 2- آمريكايي ها در سطح منطقه اي افقي چون «خاورميانه جديد» را براي خود نشانه رفته بودند. از همين رهگذر در دهه اخير در پوشش مبارزه با تروريسم در سال 2001 جنگ با افغانستان را به راه انداختند، به بهانه كشف تسليحات كشتار جمعي در سال 2003 به عراق حمله ور شدند، به پشتيباني و حمايت لجستيكي تروريست ها در پاكستان روي آوردند و در قضيه فلسطين همواره از جنايت هاي ددمنشانه و سبعانه صهيونيست ها حمايت كردند. طرح صلح اوباما نيز در تمامي ماه هاي گذشته نشان داد كه هرچند در ظاهر بر مقوله تشكيل دولت مستقل فلسطيني در اراضي 1967 پافشاري مي شود اما لايه و محور اصلي اين طرح چيزي جز وجه المصالحه قرار دادن حقوق حقه فلسطيني ها در برابر زياده خواهي ها و غارتگري هاي صهيونيست ها نيست. اما آنچه آمريكايي ها را در تمام اهداف ياد شده فوق ناكام گذاشته و اجازه نداده است واشنگتن به همراه تل آويو در اجرايي و عملياتي كردن خاورميانه جديد با مختصات كاملا آمريكايي و صهيونيستي به موفقيتي نائل شود برخورد با سدي پولادين و مستحكم به نام اقتدار و نفوذ «جمهوري اسلامي ايران» است كه همواره مانعي براي دست اندازي هاي كاخ سفيد بوده است. توانمندي و اقتدار ايران اسلامي در ناكام گذاشتن آمريكايي ها در رسيدن به اهداف منطقه اي شان و عدم توفيق آنها در شكل گيري خاورميانه اي با مختصات آمريكايي و صهيونيستي نه شعار است و نه بيانيه اي كه يك نهاد يا حزب داخل جمهوري اسلامي صادر كرده باشد؛ واقعيتي است كه تحليلگران مستقل غربي بر آن تاكيد مي ورزند. همين چند روز پيش بود كه «پاسكال بونيفاس» تحليلگر برجسته فرانسوي كه خالق بيش از 40 كتاب در زمينه مسائل راهبردي و سياست خارجي است در گفت وگو با مركز مطالعات الجزيره بيان داشت كه هنوز به تحليل خود در اينكه قدرت و هوش ايراني ها سبب شد كه آنها تنها پيروز جنگ آمريكا در عراق باشند پايبند هستم و تاكيد مي كند: «جهاني كه در آن آمريكايي ها و غربي ها سلطه داشتند رو به پايان است» پيش تر نيز رابرت بائر مامور شناخته شده سازمان اطلاعات مركزي آمريكا - CIA - تاكيد كرده بود: «اين تنها ايران است كه قادر به پايان دادن برتري غربي ها در خاورميانه است.» و بالاخره از ميان انواع تحليل ها بايد به مقاله تحليلي الحيات اشاره كرد كه در آستانه شكل گيري دولت اوباما نوشته بود: «خاورميانه جديد آنگونه كه ايران مي خواهد شكل گرفته است، باراك اوباما، هيلاري كلينتون و جرج ميچل به چشمان خود خواهند ديد كه خاورميانه جديدي شكل گرفته اما به دست آنها شكل نگرفته است.» 3- آمريكايي ها در شرايط سختي به سر مي برند، چالش ها و مشكلات سياست داخلي و فشار روزافزون افكارعمومي از يكسو و ناكامي هاي پي در پي آنها در سطح منطقه اي و ناتواني در تشكيل خاورميانه جديد با مختصات مدنظرشان، همگي باعث شده است تا مقامات دولت اوباما با تاكتيك هاي مقطعي اين اميد را داشته باشند كه تا حدودي شرايط را به نفع خودشان رقم بزنند. تصميماتي چون كمك مالي آمريكا به افغانستان يا پاكستان و راه اندازي پروپاگانداي رسانه اي در اين زمينه، بيانگر آن است كه دولت اوباما به حمايت افكارعمومي كشور خود و دنيا نياز دارد تا به زعم خود آب رفته را به جوي بازگرداند. گويا آمريكايي ها به اين نكته پي برده اند كه در سطح منطقه اي و حتي بين المللي نه تنها وجهه كدخدامنشانه خود را از دست داده اند بلكه بي اعتمادي افكارعمومي جهان و دولت ها و ملت هاي مستقل و آزاديخواه به سياست هاي زورگويانه، زياده خواهانه و باج خواهانه آنها به اوج خود رسيده است و از همين رهگذر به اصطلاح به خود آمده اند تا «ديپلماسي عمومي» را احيا و بازسازي نمايند. از همين روي، اخيراً موسسه بروكينگز در گزارشي كه گفته مي شود نتيجه همفكري بيش از 300 تن از نخبگان سياسي آمريكاست به موضوع ديپلماسي عمومي آمريكا پرداخته و توصيه هايي به دولت اوباما ارايه داده است. اما به نظر مي رسد آنچه كه آمريكايي ها نمي خواهند بفهمند- يا نمي فهمند كه بخواهند- اين است كه كماكان قائل به تغيير و چرخش استراتژي خودشان نيستند و اصرار دارند با ترفندها و تاكتيك هاي مختلف به استراتژي خودشان كه همانا چپاولگري و دست اندازي به منابع و ثروت هاي مناطق مختلف دنيا است ادامه دهند كه البته در منطقه خاورميانه به علت مواجه شدن با ايران اسلامي و شكل گيري بيداري اسلامي و جريان مقاومت ناكام مانده اند. بنابراين، تاكتيك هاي جديد آمريكا حتي رگه اي از «تغيير» را نيز دربر ندارد و تنها از سر استيصال و ناچاري است تا شايد فشار افكارعمومي در داخل و خارج را كاهش دهند. آنچه بيش از همه آمريكايي ها را آزار مي دهد توانمندي و عمق استراتژيك ايران اسلامي است كه پيشروي آنها را در منطقه متوقف كرده است. آمريكايي ها با استيصال در عرصه مقابله با جمهوري اسلامي ايران، اكنون به خيال خود، مهار جمهوري اسلامي را در داخل از طريق فتنه سال گذشته و در خارج از كانال تحريم كليد زده اند. در به فرجام رساندن فتنه ناكام ماندند و ايران اسلامي به سلامت و با قوت از آن عبور كرد. داستان تحريم هم نيازي به دليل ندارد تا اثبات شود كه تحريم ها ناكارآمد و بي اثر بوده اند؛ آنچه مي ماند بن بست پيش رو آمريكايي ها در مواجهه با ايران در عرصه كارزار منطقه اي است.

لینک کوتاه :

با دوستان خود به اشتراک بگذارید: