شر شيطان؛ پروژه ايرانهراسی
ديپلماسي ايراني
پس از پيروزي انقلاب اسلامي در ايران در سال 1979 و رويگرداني يک متحد و دوست از متحد (آمريکا) و دوست (اسرائيل) سابق خود، آرامآرام پروژهاي در غرب کليد خورد که ميتوان آن را پروژه «ايرانهراسي» ناميد. در اين پروژه که سررشته آن در اغلب موارد، در دستان عناصر تندرو در آمريکا و اسرائيل و گاهي به تدريج در برخي کشورهاي اروپايي قرار ميگرفت، استفاده شديد از ظرفيتهاي رسانهاي براي القاي خطر ايران براي صلح و ثبات منطقه و از سال 2003 به بعد، ثبات و آرامش بينالمللي بسيار پررنگ است. در حقيقت تلاش ميشود اينگونه القا شود که مهمترين عامل برهمزننده نظم و ثبات جهان کاملا آرام و پر از صلح و دوستي کنوني! جمهوري اسلامي ايران است.در اين ميان، 1) ايران بهشکل بسيار مضحکي، عامل کليدي ممانعت از به سرانجام رسيدن صلح در خاورميانه نشان داده ميشود و در مقابل به سادگي از کنار احساس نفرت و بياعتمادي عميق فلسطينيان به اسرائيل، کشتار و سرکوب بيوقفه و استفاده نامتناسب از نيروي نظامي توسط اسرائيل، سرخوردگي افکار عمومي و در بسياري مواقع حکومتهاي عرب از رفتارهاي اسرائيل، کمک سنگين آمريکا به اسرائيل، مصر و ساير همپيمانان منطقهاي آمريکا که هرلحظه شيب نظاميگري در منطقه را افزايش ميدهد و ... گذشته ميشود. ظاهرا اينگونه است که اگر ايران نباشد، فلسطينيان از فرداروزي به سرعت دست اسرائيليان را ميفشارند و شاد و سرحال در تکهاي ناچيز از سرزمين اجدادي خود زندگي ميکنند!2) ايران عامل اصلي نقض حقوق بشر شمرده ميشود و در کنار آن به آرامي از «خطاهاي» حکومتهايي که حتي حضور يک مجلس از نمايندگان هم در ساختار سياسي کشور، ثقيل و سخت است، چشمپوشي ميشود.3) ترکيب روحيه تهاجمي و جنگجويانه اسرائيل، احساس ترس هميشگي آن از گرفتار بودن در ميان همسايگاني دشمن يا دلخور، با زرادخانهاي نزديک به 200 کلاهک آماده هستهاي؛ به سادگي مورد بخشش قرار ميگيرد، و در مقابل تلاش ايران براي کسب دانش هستهاي و بوميسازي آن به عنوان زنگ خطري براي تمامي کشورهاي منطقه و جهان معرفي ميشود. نکته جالب آن است که عملکرد فضاي رسانهاي در تکرار اين موضوع که ايران در حال دنبال کردن برنامه نظامي هستهاي است و اگر اوضاع به همين منوال پيش رود، ايران به بمب اتمي دست خواهد يافت تقريبا توانسته ذهنيت بخش قابل توجه از مخاطبان رسانهها را شکل دهد. مرحله ظاهرا منطقي بعدي آنست که بدون کوچکترين توجه و با بياهميت و نادرست دانستن تمامي ديدگاهها و اظهارنظرهاي مقامات و ملت ايران که عنوان ميدارند به دنبال سلاح هستهاي نيستند پيشبيني شود ايران در صورت دارا بودن بمب اتم قرار است با اين بمب چه کند؟ پاسخ نيز از قبل آماده است: قرار است اين تسليحات به دست گروههاي تندرو و تروريست داده شود تا از آن در جهت محو تمدن آمريکا، اروپا و يا اسرائيل استفاده شود.در اين نقطه آمريکا وارد عمل شده، از يکسو طرح سنگين يک سپر دفاع موشکي در اروپا را ميريزد تا نشان دهد در برابر تلاش ايران براي محو و يا صدمه رساندن به تمدن و ملتهاي اروپايي و آمريکايي، کاملا جديت دارد و از سويي ديگر براي سرپوش نهادن بر گرفتاريهاي خود در افغانستان، خود با طالبان به مذاکره مينشيند تا شايد سريعتر بتواند از باتلاق افغانستان خارج شود. جالب آنست که طالبان هماناني هستند که عنوان ميشود از نفرات نخست در صف دريافت تسليحات هستهاي از ايران خواهند بود! اينگونه تبليغات و تحليلها آنقدر تکرار ميشود که خواننده و يا حتي بسياري از کارشناسان بدون اينکه تامل کرده و يا يکبار کل موضوع را نزد خود مرور کنند، تحليلها و اظهارنظرهاي خود را به جاي آنکه از اين سوال که «آيا اصالتا ايران توانمندي يا خواست دستيابي به تسليحات هستهاي را دارد يا خير؟» آغاز نمايند، ارزيابيهاي خويش را از آنجا آغاز ميکنند که حال بايد ايران را با جنگ متوقف کرد يا با تحريمهايي شديدتر؟!آيا واقعا نميبايست به آفريننده اين فضاي ديدني و خيالي آفرين گفت؟! جالبتر از همه آن است که در اين ميان بسياري سعي ميکنند نوع برخورد معترضان به نتايج انتخابات سال گذشته ايران را با موضوعات حمله نظامي به ايران يا گسترش روز به روز تحريمها پيشبيني کرده، آن را تحليل کنند؛ برخي تلاش ميکنند واکنش افکار عمومي ايرانيان به حمله آمريکا يا اسرائيل را حدس بزنند؛ برخي سعي ميکنند نشان دهند همسايگان ايران يا افکار عمومي مسلمانان جهان در هنگام درگيري ايران با آمريکا يا اسرائيل چه خواهند کرد؟ برخي تخمينهاي دقيقي از تاثير حملات حتمي حزبالله و حماس و شيعيان عراق به منافع آمريکا و اسرائيل ارائه ميکنند؛ برخي تاثير متغير افزايش قيمت نفت بر زندگي مردمان عادي آمريکا و اروپا را ميسنجند و اين داستان متاسفانه به همين شکل ادامه دارد. شايد لازم نباشد اشاره کنم که عبارت بهتر براي جايگزيني تمامي عبارات «جالب است» ذکر شده در اين نوشته، کلمات « باعث تاسف است» و «دردناک است» ميباشد.دردناک است که فضاي کنوني هر روز به سمت پيچيدگي و ابهام بيشتر سوق پيدا ميکند؛ دردناک است که با وجود تمامي پيشرفتهاي انسان امروز، هنوز يافتن حقيقت و واقعيت يک موضوع ساده، تا به اين اندازه سخت مينماياند؛ دردناک است که کلمه جنگ و حمله نظامي آنقدر تکرار شده که ديگر همانند حتي يکسال گذشته، فکر يک درگيري مجدد در منطقه خاورميانه باعث اعتراض شديد کارشناسان سياسي و حتي نظامي نميشود؛ دردناک است که آرامآرام قطر واژهنامههاي ادبيات نظامي بر واژهنامههاي ديپلماسي و مذاکره پيشي ميگيرد و باعث تاسف است که بهنظر ميرسد باز تاريخ در حال تکرار است.جمله «شيطان شر ميانديشد و خير ميآفريند»، جمله مشهور گوته در تراژدي فاوست است. در همان صحنه اول نمايشنامه، فاوست، ابرقهرمان گوته از مفيستو (شيطان)، که ميخواهد با او قراردادي ببندد، که در ازاي آنکه فاوست روح خود را به او بفروشد، به مدت بيست و چهار سال همه آرزوهاي فاوست را برآورد، ميپرسد: «خب، اکنون بگو ببينم تو کيستي؟» و مفيستو در پاسخ ميگويد: «يک بخش از نيرويي که هميشه بدي ميخواهد و هميشه خوبي ميآفريند». اين جمله گوته، يکي از مشهورترين جملات در سراسر ادبيات آلماني است و تراژدي فاوست شايد ميتواند نشان دهد که گاهي هر پديده و رويدادي ميتواند نتايجي ببار آورد که با انگيزهها و اهداف و نيات دروني آغازين آن نه تنها متفاوت، بلکه حتي متضاد باشد. و شايد اين وجه محتمل ديگري از داستان افزايش فشارهاي بينالمللي عليه ايران باشد.اين روزها «مردم» ايران هرچند ميدانند با وجود اجرايي شدن تحريمها، روزهاي سختي را پيش رو خواهند داشت و ميدانند که لفاظيهاي مقامات آمريکايي، روسي، انگليسي، فرانسوي، چيني و بسياري ديگر مبني بر آنکه تحريمها ميبايست هوشمند بوده، بر مردم ايران فشاري وارد نسازند، را ميبايست تنها در حد نوعي رفع عذاب وجدان آنان بهحساب آورند! اما زندگي خود را ميکنند؛ تفسيرهاي خود را از وقايع داخلي کشورشان دارند؛ َلَلهاي مقامات کشور خود با مقامات آمريکا و اروپا را نظاره ميکنند؛ انتقادهاي هميشگي خويش از وضع اقتصاديشان را ادامه ميدهند؛ با پيشرفتهاي جوانانشان در عرصههاي هستهاي، تکنولوژيک، علمي و ورزشي باد به غبغب مياندازند؛ و در کل زندگي ميکنند. گاهي آرام، گاهي متلاطم و گاهي هم سخت. اما ميدانند گاهي شيطان نيز در حال آفرينش خير است، حتي اگر خود نخواهد.