راهها جدا ميشود
محمدعلي وکيلي
دير زماني است، مبناي موافقت و مخالفت ما ايرانيان سلبي و نه ايجابي است. سالهاست موافقت و مخالفت سياسيون،نه بر اساس برنامههاي مشترک اثباتي که بر مبناي مخالفين مشترک شکل ميگيرد. بنابراين رقابتها به شکل گيري،طيفهاي سياسي در سپهر سياست ايران منتهي ميشود. اين وضع رفتار سياسي مردم را نيز متاثر کرده است.مشارکت مردم بر اساس فرهنگ «نه گفتن « صورت ميپذيرد. انگيزه مردم در رقابتهاي سياسي،بيش از آنکه پاسخ مثبت به اهداف حزب سياسي دلخواه باشد «نه بزرگ»به رقيب ميباشد. دوم خرداد 76 در حقيقت «نه»به رقيب بود. به همين دليل هم شاهد شکل گيري طيف گسترده و متنوع، شامل ملي مذهبها و خط اماميها بوديم . احمدي نژاد 84 محصول، نه به هاشمي بود. در 84 احمدي نژاد تنها در قالب مخالفت با هاشمي شناخته شد و به مرور طيفي از اصولگرايان نا همگون را با خود همراه ساخت احمدي نژاد 88 اگر چه داراي راي اثباتي بيشتري در مقياس انتخابات نهم بود، اما همچنان دشمني مشترک با اصلاح طلبان، اصولگرايان منتقد وي را در زير يک سقف جمع کرد .بنابراين طيف اصولگرايان در رقابت با طيف اصلاح طلبان سر برآورد.دوم خرداديها بعد از تصرف سکوهاي قدرت و جا خوش کردن در مصادر مهم قدرت و احساس امنيت نسبت به رقيب مشترک، ناگهان چشم باز کردند و ديدند که هيچ نسبت اثباتي مشترکي و هيچگونه خويشاوندي فکري با همديگر ندارند. هرکس به ظن خود، اقدام به تفسير و تعريف اصلاح طلبي کرد . تعريفها آنچنان متضاد و متناقض بود که شيخوخيت بردار نبود و راهها جدا شد. هرکس بر اساس مبناي خود، ساز جدايي نواخت. کروبي به راهي رفت، تکنوکراتها راه ديگري رفتند، مشارکت و مجاهدن نيز راهي متفاوت انتخاب کردند، خاتمي ماند که با اين تفرقه و تشتت چه کند. او طرف هرکه را ميگرفت، هزينه سرسام آوري ميبايست بپردازد. اما وسط ماندنش هم چاره کار نبود.طوفان جدالهاي درون گفتماني،سقف اصلاح طلبان را شکافت و باعث فرو ريختن آن شد در يک چشم بهم زدن،نه از اصلاحات و نه از اصلاح طلبان اثري در ساحت سياست ايران باقي نماند . اکنون نوبت اصولگرايان رسيده است آنان نيز بدون نقشه ايجابي راه، وارد مسير مشترک شدند .در طول پنج سال حاکميت آنان،گاه گاه، زمزمه انتقادي از درون اردوگاه به گوش ميرسيد اما هر بار به بهانه دشمن مشترک فروکش ميکرد و با فضاسازي رسانهاي و البته فرهنگ مصلحت انديشي، به فراموشي سپرده ميشد و همه چيز به حال اول برمي گشت،تا اينکه انتخابات دهم از راه رسيد و دکتر احمدي نژاد اين بار نيز بر فراز گروههاي اصولگرا پيروز قاطع ميدان شد. امروز که رقيب مشترک(اصلاح طلبان) به کما رفته است، اصولگرايان خود اقدام به تعريف اصولگرايي بر مبناي گمانه خود دارند بر اساس تعريفهاي جديد، تعريف از احمدي نژاد نيز متفاوت شده است. آقاي رحيم مشايي نزديکترين يار احمدي نژاد ميدان دار، تعريف احمدي نژادي از اصولگرايي ميباشد او در اين مدت،نشان داده است که نگاهي متفاوت با مباني فکري متمايز با ديگر اصولگرايان دارد .به تعبير ديگر همواره گفته ميشد که طيف احمدي نژاد از آقا تهراني تا مشايي را شامل ميشود . در دور اول رياست جمهوري آقاي احمدي نژاد، تمام تلاش اردوگاه اصولگرايان اين بود که نشان دهند، احمدي نژاد به قرائت آقا تهراني، صحيح ميباشد. با اين شاخص کساني چون دکتر الهام، صفار هرندي و بخش مهم روحانيت حامي دکتر احمدي نژاد، همراه تر و نزديک تر از ديگران بودند. اما اقدامات دکتر احمدي نژاد در پس انتخابات دهم، نشان داد که او بيش از همه به قرائت مشايي نزديک تر است. احمدي نژاد بر خلاف خاتمي،تصميم دارد که وسط نه ايستد. خاتمي آن روز که راهها جدا شد، تصميم گرفت وسط بايستد و البته آن استراتژي ناجي فروپاشي اصلاح طلبان نشد.بلکه اجماع مرکب عليه خود او شکل گرفت. بخش تند روي اصلاح طلبان، ابتدا شعار عبور از خاتمي سر دادند، آنگاه نوبت به اعلام جنگ کروبي عليه خاتمي رسيد. هر دو گروه به نوعي سعي کردند خاتمي را مقصر تمام شکستها قلمداد نمايند .شايد دکتر احمدي نژاد با استفاده از اين تجربه، تصميم گرفته است که پاي يکي از اين قرائتها امضاء دهد و حاضر شود،هزينه آن را بپردازد. شوک آراي آقاي مشايي و سرآسيمگي بزرگان اصولگرا،تاکنون نتوانسته است در جهت گيري آقاي احمدي نژاد،تاثير گذار بيفتد و او محکم تر از هميشه در حمايت از آقاي مشايي، مقابل منتقدينش ايستاده است. در نتيجه بايد گفت اکنون نوبت اصولگرايان است که راههايشان را جدا سازند و البته متناسب با تعريفهاي امروز، ريزشها و رويشهاي جديد،آرايش سياسي جديدي در انتظار اردوگاه اصولگرايي است .