روان کننده بتن
پرمصرف ترین افزودنی بتن در دنیا گروه روان کننده است. دلیل این موضوع قوام نسبی مخلوط بتنی تازه است. البته در کنار روانی بتن تازه خواص مکانیکی بتن خشک شده نیز بهبود پیدا میکند. از ساخت اولین نوع روان کننده بتن حدود صد سال میگذرد. روند تکاملی و پیشرفت این مواد تا امروز ادامه دارد. در این مقاله هم توضیحات کلی در مورد اولین نسل روان کننده بتن مطرح میشود.
استفاده از روان کننده بتن برای افزایش کیفیت بتن ریزی
هر چقدر درصد سالید یا مواد جامد یک روان کننده بیشتر باشد قیمت آن نیز بیشتر خواهد بود. معمولا درصد مواد جامد یک افزودنی بین 20 تا 25 درصد است. توجه کنید که هر ماده خشک زیادی نشانه خوبی روان کننده نیست.
روان کننده بتن چیست؟
روان کننده بتن یک ماده شیمیایی بوده که جایگزین آب اضافی در بتن برای روان ساختن آن میباشد. ترکیبات لیگنوسولفونات این محصولات سبب ایجاد فاصله بین ذرات سیمان میشود. وقتی از دید میکروسکوپی به بتن نگاه کنید متوجه موضوع خواهید شد. آب در بین ذرات سیمان بهتر جریان پیدا کرده و با مقدار کمتری از آب همه سیمان در واکنش هیدراسیون شرکت میکند.
افزایش اسلامپ بتن در اثر استفاده از روان کننده بتن
پس روان کننده بتن یک محصول برای کاهش مصرف آب در بتن است. کاهش نسبت آب به سیمان در بتن در نهایت منجر به تولید و ساخت بتنی قوی میشود. هنگام مصرف روان کننده طبق دستورالعمل و استانداردهای لازم اقدام فرمایید. استفاده بیشا ز حد روان کننده سبب نابودی بتن میشود. یعنی حالتی کاملا غیرپایدار برای بتن ایجاد شده و تمامی دانه بتن جدا شده که پس از خشک شدن هیچ آثاری از یک ماده منسجم وجود نخواهد داشت. البته عوامل بسیاری روی مقدار مصرف روان کننده بتن موثر هستند. مثلا اندازه ذرات سیمان در مقدار مصرف موثر بوده و سیمان ریزدانه مقدار بیشتری روان کننده نیاز دارد.
استفاده از روان کننده هم مثل بقیه افزودنیهای بتن اصول خود را دارد. برای افزودن این محصول میتوان در محل پروژه به کامیون حمل بتن روان کننده اضافه کرد و خوب مخلوط کرد. روش دیگر افزودن روان کننده با مصالح خشک در محل کارخانه ساخت است. ولی کارشناسان توصیه به مصرف ترکیبی از دو روش یاد شده دارند.
کاربرد روان کننده بتن
- هر گاه نیاز به افزایش اسلامپ بتن باشد استفاده از روان کننده بهترین گزینه ممکن است. اسلامپ بتن جزو بهترین آزمایشهای تعیین سریع روانی بتن است. برخی افراد خبره با چشم مقدار حدودی اسلامپ بتن را نیز تخمین میزنند.
- این افزودنی سبب کاهش مصرف آب در بتن میشود. آب در بتن برای شروع واکنش هیدراسیون و روان کردن بتن به کار میرود. آبی که مصرف روان کردن میشود در نهایت سبب افت کیفیت بتن شده چون تبخیر شده و هیچ اثری از خود بر جای نمیگذارد.
- عیار سیمان بتن حاوی روان کننده از بتن معمولی کمتر است.
- مقاومت فشاری نمونه بتن دارای روان کننده بتن بیشتر از حالت عادی است. ساخت بتن پرمقاومت فقط با تغییر طرح اختلاط امکان پذیر نبوده و نیاز به یک ماده جدید مثل روان کننده در بتن وجود دارد.
- این افزودنی برای سنگدانه نامناسب و واکنش پذیر بسیار مناسب است. سنگدانه نامناسب با تولید مواد شیمیایی مضر کیفیت بتن را شدیدا تحت تاثیر قرار میدهند. ولی روان کننده از افت کیفی بتن جلوگیری میکند.
- در مقاطع تنگ و قالب کوچک روان کننده بسیار مفید خواهد بود. در مقاطع تنگ بتن دارای قوام بوده و در یک ناحیه گیر کرده و سبب پر نشدن مقطعی شده که در نهایت مقاومت سازه را تحت تاثیر قرار میدهد.
- پمپاژ بتن حاوی روان کننده بسیار راحت و بدون گیر افتادن بتن ادامه پیدا خواهد کرد.
- در مقاطعی که میلگرد زیاد بوده و شبکه ساخته شده توسط میلگرد کوچک شود باید روان کننده به بتن اضافه شود تا بتن به راحتی قالب را پر کند.
بتن ریزی در مقاطع پرمیلگرد با استفاده از روان کننده بتن
انواع روان کننده بتن
اگر قصد خرید روان کننده بتن دارید، در جریان باشید که بر اساس نسل به سه دسته و از لحاظ فیزیکی به دو صورت پودری و مایع تولید میشوند.
روان کننده بتن بر اساس زمان گیرش به سه دسته تقسیم میشود. هر کدام از این محصولات در یک مکان و پروژه خاص بهترین حالت خود را دارند. مثلا در هوای سرد در یک پروژه کوچک با یک بتن ریزی در هوای گرم با حجم زیاد بتن در بدنه یک سد نوع متفاوتی از روان کننده بتن را نیاز دارد. مشخصات کامل و نحوه دسته بندی به همراه ترکیبات این محصولات در استاندارد ASTM C494 وجود دارد.
در استاندارد ملی ایران اگر یک افزودنی بتن بیش از یک خاصیت برای بتن داشته باشد افزودنی چند منظوره بتن نامگذاری میشود. افزایش مقاومت ناشی از مصرف روان کننده بتن به دلیل کاهش خاصیت قلیایی است. پس سیمانی که مقدار C3A کمتری داشته باشد مثل سیمان پوزولانی در نهایت مقاومت بیشتری خواهد داشت.
روان کننده بتن دیر گیر D
در افزودنی بتن کلمه دیرگیر به معنی عقب انداختن گیرش سیمان در بتن است. یعنی تولید اترینگایت در بتن به تاخیر افتاده و سفت شدن بتن دیرتر از حالت عادی رخ میدهد. خود روان کننده اندکی زمان گیرش را به عقب میاندازد. و این محصول برای زمانی که نیاز به روانی و تاخیر گیرش داریم به کار میرود.
در هوای گرم و وجود شرایط تشدید کننده بحران مثل وزش باد سفتی بتن بسیار سریع رخ میدهد. در این حالت باید افزودنی روان کننده دیر گیر به بتن اضافه شود.
دلیل اصلی ایجاد تاخیر در این نوع روان کننده وجود ترکیباتی چون اسیدهای لیگنوسولفونات و اسیدهای کربوکسیلیک و نمکهای آن است. به همین علت باید هوازایی بتن به دقت مورد بررسی قرار گیرد.
مقدار توصیه شده برای اضافه کردن روان کننده در بتن بین 0.5 تا 1.5 درصد وزنی سیمان است. در پروژههای سلختمانی معمولی استفاده از روان کننده معمولی بسیار مناسب است.
روان کننده بتن معمولی A
روان کننده معمولی بتن برای افزایش روانی بتن بدون اضافه کردن آب به کار میرود. روان کننده معمولی با خاصیت کاهش نیاز آبی بتن شناخته شده است. استفاده از این روان کننده برای کاهش مشکلاتی مثل آب انداختگی و افت و خزش بتن بسیار مناسب است.
مقررات ملی ساختمان برای افزودنی بتن مقادیر حداکثری مصرف تعیین کرده است. در مورد روان کننده بتن این مقدار 5% وزن سیمان است.
روان کننده بتن زودگیر E
از این روان کننده برای تسریع در گیرش بتن استفاده میشود. مقاومت بتن در سنین اولیه توسط روان کننده زودگیر افزایش مییابد. حفظ اسلامپ در این روان کننده از دو نوع دیگر کمتر است. چون علاوه بر روانی هدف گیرش سریع بتن نیز هست.
یکی از مشکلاتی که در هوای سرد وجود دارد یخ زدن آب است. آب اضافی در بتن پس از یخ زدن مقاومت بتن را به شدت کم میکند. اگر این برودت هوا زیاد بوده و پایدار هم باشد کلا فرآیند هیدراسیون متوقف شده و آب یخ زده منجر به ترکیدن بتن میکند. به همین دلیل اکثرا در دمای زیر 5 درجه سلسیوس افراد به دنبال مصرف سریع آب اضافی در بتن هستند. این آب توسط افزودنی زودگیر سریع مصرف شده و از یخ زدن بتن جلوگیری میکند.
اگر در مکانی نیاز به قالب برداری پیش از موعد باشد. باید به این نکته توجه داشت که بتن به حداقل مقاومت خود رسیده باشد.
با توجه به توضیحات گفته شده بهتر است که برای اطلاع از قیمت روان کننده بتن و یک خرید مناسب برای پروژه ابتدا انتخاب و سپس مصرف شود. برای گرفتن توضیحات تکمیلی و بیشتر با کارشناسان رامکا Ramka.com در ارتباط باشید.