منهول چیست؟
کاربردها و محل نصب
شروع مقاله بهتر است با تعریف منهول باشد. منهول ها محیط های بازرسی زیرزمینی هستند که دسترسی به تاسیسات زیرزمینی مانند سیستم فاضلاب را فراهم می کنند. در تعریفی دیگر منهولها، به عملیات و امورات انجامی توسط پرسنل تاسیسات این امکان را می دهد که به یک خط لوله دسترسی لازم جهت انجام عملیاتی مانند بازرسی، اصلاح، تمیز کردن و نگهداری را داشته باشند.
در دسته بندی های متفاوت می توان این منهول را قرار داده و برای هر دسته نامی نهاد. فلذا انواع منهول ها بر اساس عمق و عملکرد متفاوت است. بر اساس عمق، می تواند منهول کم عمق، معمولی و یا عمیق نام بگیرد. بر اساس عملکرد نیز می تواند منهول بازرسی، منهول جمع آوری آشغال و یا فقط یک محفظه اتصال باشد. علاوه بر این دسته بندی ها می توان دسته بندی نوع جنس سازنده مانند منهول پلی اتیلن و یا منهول چدنی انجام داد.
بررسی کاربرد اولیه منهول
در ابتدا، منهول ها برای دسترسی انسان به لوله ها و سایر تاسیسات زیرزمینی ساخته شدند. در حال حاضر، استفاده مدرنی از آن صورت گرفته به طوری که از تجهیزاتی مانند دوربین های بازرسی در منهول برای بررسی فیلم های دوربین مدار بسته برای بازدید تمیز کاری و نگهداری است. البته این ویژگی ها و تجهیزات فقط به درخواست مشتری و درصورتی که سیستم پایش تصویری از سمت خریدار درخواست گردد نصب می شوند. اما در کل این تمامی خریداران این ویژگی را برای خود انتخاب نمی کنند.
وظایف اصلی منهول عبارتند از:
- ایجاد دسترسی برای بازرسی فاضلاب یا سیستم های جمع آوری و انتقال آب باران
- تمیز کردن و نگهداری خط فاضلاب شهری و یا روستایی و همچنین خطوط مخابراتی
- کمک به تهویه سیستم فاضلاب با خروج گازها
- تسهیل اتصال به سیستم های فاضلاب یا طوفان، تغییر جهت، تغییر تراز سیستم فاضلاب
- اطمینان از اینکه خط فاضلاب یا خطوط دیگر زیرزمینی در ارتفاع مناسب نصب شده باشد
قطعات و کار در منهول
با مطالعه مطلب زیر می توان اجزای یک منهول پلی و یا فلزی را شناخته و حتی به درک اشکال آن پرداخت. توضیح زیر سطح مقطع منهول پیش ساخته را شرح می دهد.
پوشش: پوشش یک منهول دسترسی از سطح زمین به منهول را فراهم و کنترل می کند. روکش منهول می تواند از فلز یا چدن ساخته شود و گاهی از بتن پیش ساخته، پلاستیک تقویت شده با شیشه یا مواد کامپوزیت ساخته می شود.
قاب: قاب از روکش منهول پشتیبانی می کند و پوشش محصور منهول را تشکیل می دهد. به عبارتی بدنه اصلی منهول را تشکیل می دهد. این بخش یا از آجر و یا بتن پیش ساخته، پلاستیک یا فایبرگلاس ساخته شده است.
دودکش (تنه اصلی): دودکش قطعه ای است که قاب را به مخروط زیرین موجود در چاله متصل می کند. از آجر، بتن یا مواد پلیمری ساخته می شود.
بخش مخروطی: مخروط یک بخش اصلی و مهم از منهول است. بین قطر کوچکتر دودکش و قطر بیشتر دیوار برای تعیین عمق معینی از منهول نصب می شود.
دیواره منهول: این بخش عمودی منهول از مخروط تا پایین محصول را شامل می شود که در زمان مشخص نمودن ارتفاع باید از بالای بالا تا پایین ترین نقطه آن محاسبات را انجام داد.
اگر تا اینجای مطلب را به صورت کامل مطالعه کرده باشید می دانید که در سیستمهای فاضلاب برای این که همه قسمتهای فاضلاب به هم متصل شوند و در نهایت نیز به یک مسیر وارد شوند از منهول فاضلاب استفاده میشود و در بین خطوط انتقال فاضلاب محصولی با نام منهول پلی اتیلن (یا از مواد اولیه دیگری) نصب میشود و کاربردهای بسیار زیادی دارد. از جمله کاربردهای منهول میتوان به دسترسی سریع و لایروبی سریع تر با دستگاه مکنده (ساکشن) اشاره کرد. فلذا در ادامه بیشتر درباره کاربردهای منهول و انواع منهول بحث خواهیم کرد.
مکان های نصب:
- در مکان هایی استفاده میشود که میخواهیم یکی از لولهها را به یکی دیگر از لولههای اصلی سیستم فاضلاب متصل کنیم.
- زمانی که لوله مستقیمی که طول آن بیشتر از 22 متر است، در محلی وجود دارد از منهول استفاده میشود.
- زمانی که لازم باشد تا جهت لوله تخلیه بیشتر از سی درجه به صورت افقی تغییر پیدا کند.
انواع مواد اولیه برای ساخت :
آجر
از اولین و ابتداییترین منهولها که برای چاه های آب و میله چاه های قنات بودند و میتوان به منهولهای آجری اشاره کرد. آجری را جز منهولهای سنتی برمیشمارند. دراین نمونه ابتدا با آجر یک اتاقک در این مسیر ساخته میشود و در نهایت نیز روی آن دری قرار می دهند. هزینه ساخت این نوع آجری بسیار کم است و البته معایب بسیار زیادی را هم داراست. از خطرات و عیب هایی که این نوع از منهول ها دارند میتوان به آسیب پذیر بودن آنها دربرابر فشار و یا ضربه اشاره کرد. هم چنین امکان دارد در طولانی مدت احتمال نشست آن نیز وجود بیاید به همین دلیل نیز استفاده از آنها توصیه نمیشود.
بتنی
بعداز این که معایب منهول آجری آشکار شد، منهول بتنی جای آجری را گرفتند. بتنی معایب کمتری نسبت به آجری دارند . برخی از این معایب عبارتنداز: هزینه بالای آن نسبت به نوع آجری، ساخت طولانی، وزن بسیار بالای آن و مقاومت بالای آن اشاره کرد.
منهول پلی اتیلنی
آخرین منهول ساخته شده در سالهای اخیر با نام منهول پلیاتیلنی شناخته میشود. کارایی این نوع بسیار بالا است و میتوان از آن به عنوان بهترین و کارآمدترین نوع ساخته شده تا به امروز اشاره کرد.در کشورهای توسعه یافته سایر منهول ها ساخته نمیشوند و تنها از منهولهای جدید استفاده میشود.
"منهول پلی اتیلن را می توان به عنوان سپتیک نیز استفاده کرد"
مزایای منهولهای پلی اتیلنی
در سالهای اخیر مهمترین تغییری که در ساخت منهول ها به وجودآمده است ساخت آنها با مواد پلیمری بوده است و این که میتواند به کلی از نفوذ آب فاضلاب به زمین و ورود به آب های زیرزمینی و تخریب محیط زیست جلوگیری میکند. این نوع از منهولها امروزه مورد استقبال زیادی قرارگرفته است و مزایای بسیار زیادی دارد که در ادامه برخی از این مزایا را مورد بررسی قرار میدهیم :
دسترسی به کانالهای فاضلاب بسیار راحت از قبل خواهد بود.
با کمک این نوع از منهولها میتوان چندین لوله فاضلاب را به هم متصل کرد و به این ترتیب در هزینهها صرفهجویی میشود.
در مسیر، اتاقکهای بسیار زیادی قرار میگیرد که با کمک آنها میتوان مسیر بین خطوط را به راحتی بازرسی و تمیز کرد.
میتوان به راحتی به کمک دریچه فاضلاب به داخل آن دسترسی داشت.
اتصالات موجود با کمک این منهول بسیارکم است به همین دلیل نیز هزینهها کمتر میشود.
برای فاضلاب خانگی میتوانید از منهول خانگی و کوچکتری در این زمینه استفاده کنید.
عملیات نصب نوع پلاستیکی آن بسیار کم است و میتوانید در کمترین زمان ممکن آن را نصب کنید.
بررسی ویژگیهای مدل پلاستیکی
این مدل به صورتی ساخته شده است که در برابر مواد شیمیایی مقاومت بسیار زیادی دارد. به همین دلیل هنگام برخورد با مواد اسیدی و فاضلاب دچار خوردگی نخواهد شد. این ویژگیهای در مورد منهول بتنی و آجری صدق نمیکند. پوسیده شدن منهول پلی در محیط شیمیایی دچار آسیب نمیشوند به همین دلیل هنگام استفاده از آن مشکلی نخواهید داشت و میتوانید سالهای بسیار زیادی از آن استفاده کنید. همچنین نصب این منهول بسیار راحت است زیرا وزن بسیار کمی دارد و میتواند به سرعت به محل منتقل شده و نصب شود.
این نوع به صورت پیش ساخته به محل منتقل میشود و همین نیز سرعت نصب را بیشتر میکند. بعلاوه اینکه این نوع از منهولها خاصیت انعطاف پذیری بسیار زیادی دارند به همین دلیل نیز احتمال شکستگی در آن بسیار کم است و به این راحتیها دچار آسیب نخواهند شد. طول عمر این نوع از منهولها حدود پنجاه سال است و به دلیل مقاومت بالای آنها دچار ضربه و شکستگی نخواهند شد.
از مزیت ها و کاربردهای خاص منهول پلی اتیلن نیز میتوان موارد زیر را اعلام کرد:
- می توان در مناطق شهری و زیر پیاده روها استفاده کرد. استفاده از این منهول ها برای سیستم گرانشی و فشار زیرزمینی بسیار مناسب است.
- برای نصب منهول در مکان های سخت و زمین های سفت استفاده از این منهول پیشنهاد می شود.
- برای تعمیر، بازرسی و یا تخلیه لوله های فاضلاب از این منهول استفاده کرد.
- برای دسترسی به مسیر کانال مخابراتی می توان از این منهول استفاده کرد.
- انتخاب آن دسته از منهول هایی که چگالی زیادی دارند، برای استفاده و کاربردهای دریایی مناسب می باشد.
استانداردهای لازم برای انتخاب منهول فاضلاب نیز نکته بسیار مهمی است که باید در حین خرید توسط کارشناسان و یا خود شما بررسی شوند اما نگران فراموشی آن ها نباشید زیرا کارشناسان شرکت ناب زیست تمامی موارد را مورد بحث قرار خواهند داد.
- منهول فاضلاب باید در عین سبک بودن، مقاومت فیزیکی بسیاربالایی را داشته باشد.
- لایه داخلی منهول باید روشن و صیقلی باشد.
- جنس منهول باید مقاومت بسیار زیادی را در برابر اسید و باز داشته باشد تا در هنگام مواجهه شدن با این موارد دچار خوردگی نشود.
- خاصیت نفوذ ناپذیری منهول فاضلاب باید به حداقل میزان باشد .
- جنس منهول باید به صورتی باشد که از واردشدن فاضلاب به داخل آبهای زیرزمینی جلوگیری کند.
- دریچه فاضلاب باید به صورتی باشد که در برابر زلزله و مواردی نظیر این موارد مقاومت بالایی داشته باشند.
همان طور که تا به حال بیان شد، انتخاب منهول فاضلاب پلی اتیلنی میتواند بهترین انتخاب بنا به شرایط موجود باشد. البته دراین مطلب به بررسی همه ویژگیهای منهول فاضلاب پرداختیم و شما میتوانید با مطالعه این مطلب اطلاعات خوبی را در این زمینه کسب کنید.