افزایش مالیات سیگار به سود کیست؟

طبق آخرین گزارش‌ها، برآورد مصرف سیگار در کشور طی سه سال اخیر 65 میلیارد نخ در هر سال بوده است. همچنین میزان تولید سیگار در کشور از 29 میلیارد نخ در سال 1393 به 58 میلیارد نخ در سال 99 و 62.5 میلیارد نخ در سال 1400 رسیده است.

کد خبر : 1223759

اضافه شدن یک مالیات اضافه (علاوه بر مالیات بر ارزش افزوده) بر هر پاکت سیگار در قانون بودجه 1402 قطعا واکنش‌های اجتماعی را در بر خواهد داشت. آیا سیاست‌گذاران تمام جوانب مثبت و منفی این موضوع را سنجیده‌اند؟ مرکز پژوهش‌های مجلس در گزارشی به بررسی این موضوع پرداخته است.

به گزارش اکوایران، در قانون بودجه سال 1402 مالیات دیگری در کنار مالیات بر ارزش افزوده سیگار و دخانیات بر هر پاکت سیگار و هر بسته تنباکو وضع شده است. بازوی پژوهشی مجلس در گزارشی به بررسی نرخ مالیات سیگار در سایر کشورها و مقایسه آن با ایران و همچنین اثرات این سیاستگذاری در مولفه‌‌هایی مثل قاچاق و مصرف دخانیات پرداخته و پیشنهادهایی در این راستا ارائه کرده است.

مالیات بر سیگار در قانون بودجه 1402

مالیات بر سیگار و دخانیات از جمله مالیات‌های غیرمستقیم است که به نوعی مالیات بر مصرف محسوب می‌شود. اهمیت بررسی این موضوع از این حیث حائز اهمیت است که میزان این مالیات و تاثیر آن بر مولفه‌هایی نظیر سلامت و بهداشت جامعه، کاهش مصرف سیگار و میزان قاچاق مواد دخانی، جامعه را با چالش‌هایی مواجه می‌کند.

نرخ مالیات بر سیگار داخلی در قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب سال 1400 به میزان 25 درصد تعیین شد که هر سال 5 درصد به آن اضافه می‌شود.

اما در سال جاری مالیات دیگری نیز اضافه شده، بطوریکه از ابتدای سال ۱۴۰۲ به قیمت خرده‌فروشی هر نخ سیگار تولید داخل با نشان ایرانی مبلغ 50 تومان، تولید داخل با نشان (برند) بین‌المللی 100 تومان و هر بسته 50 گرمی تنباکوی قلیان داخلی 20 هزار تومان ‌به عنوان مالیات اضافه و از هر نخ سیگار وارداتی مبلغ 800 تومان و هر بسته 50 گرمی تنباکوی قلیان وارداتی 35 هزار تومان ‌به‌عنوان حقوق ورودی دریافت می‌شود که در نهایت این درآمد مالیاتی در جهت بخش سلامت با اولویت احداث و تجهیز مراکز ناباروری و زایشگاه‌های دولتی، ورزش همگانی و ورزش بانوان هزینه می‌شود.

بررسی قاچاق و واردات سیگار در ایران

طبق آخرین گزارش‌ها، برآورد مصرف سیگار در کشور طی سه سال اخیر 65 میلیارد نخ در هر سال بوده است. همچنین میزان تولید سیگار در کشور از 29 میلیارد نخ در سال 1393 به 58 میلیارد نخ در سال 99 و 62.5 میلیارد نخ در سال 1400 رسیده است.

تفاوت میزان تولید سیگار در کشور و میزان مصرف آن، نشان‌دهنده قاچاق این کالا است. براساس آخرین آمار، قاچاق سیگار در سال‌های اخیر کاهنده بوده بطوریکه از حدود 7 میلیارد نخ در سال 99 به 3.1 میلیارد نخ در سال 1400 کاهش یافته است.

داده‌های واردات روایتگر این موضوع است که حجم واردات سیگار در چهار سال اخیر نزدیک صفر بوده که این گزاره تحت تاثیر افزایش تولید سیگار و قوانین گمرک و تعرفه بالای واردات رخ داده است.

مقایسه قیمت سیگار و درآمد سرانه و نرخ مالیات سیگار در کشورهای منتخب و ایران

طبق بررسی و محاسبات صورت گرفته، مشاهده می‌شود که قیمت سیگار در اسپانیا و پرتغال یکسان است اما درآمد سرانه متفاوت است. همچنین درآمد سرانه در هند و لبنان پایین‌تر از ایران است ولی قیمت سیگار در این کشورها بالاتر از ایران است.

بنابراین وضع مالیات و تنظیم قیمت سیگار بیش از آنکه به درآمد سرانه بستگی داشته باشد تحت تاثیر شرایط ساختاری، نحوه مدیریت قاچاق، شاخص سلامت، ذائقه مردم و نیاز آن کشور به درآمد مالیاتی بستگی دارد.

در کشورهای اروپایی، مالیات غیرمستقیم بر کالاهایی مثل سیگار، قابل ملاحظه است اما در کشورهای آمریکایی تاکید بر مالیات بر درآمد و مالیات مستقیم است. بنابراین آنچه بر نرخ مالیات و قیمت سیگار در یک کشور تاثیر می‌گذارد، به تصمیم سیاستگذار و توانایی دستگاه اجرایی در تامین بودجه کشور از درآمدهای مالیاتی بستگی دارد.

بررسی نرخ مالیات بر سیگار (نسبت مالیات به قیمت سیگار) در ایران و سایر کشورهای منتخب حاکی از آن است که بیشترین نرخ مالیات بر سیگار در انگلستان 91.6 درصد و کمترین نرخ نیز در کشور غنا 16.1 درصد ثبت شده است. در ایران این نرخ برای سیگارهای تولید داخل 32 درصد و برای سیگارهای تولید داخل با برند بین‌المللی 47 درصد است.

 

 

لینک کوتاه :

با دوستان خود به اشتراک بگذارید: