فرید زکریا تحلیل گر مسایل سیاسی- اقتصادی و سردبیر مجله هفتگی نیوزویک آمریکا در گفتگویی با سی. ان ان به روابط اقتصادی چین و آمریکا پرداخته است.
به گزارش سرویس بینالملل «فردا» ذکریا در این گفتگو به ارزش پائین پول چین اشاره کرده که از نظر برخی تصمیم گیرندگان و کارشناسان آمریکایی، نوعی ارزش تصنعی است که از ناحیه آن منافع زیادی به این کشور سر ریز می شود. با این حال زکریا بر این اعتقاد است که آمریکایی ها هم از این موضوع و رابطه اقتصادی با چین منتفع می شوند. او در این گفتگو تاکید کرده که پرداختن بیش از حد
آمریکایی ها به موضوع پول چین ناشی از شرایط نامطلوب اقتصادی آمریکاست. متن ترجمه شده مصاحبه فرید زکریا با سی. ان ان را در ادامه بخوانید. از دیدگاه اقتصادی، نظر شما راجع به روابط فعلی چین و آمریکا چیست ؟ به نظر من آمریکاییها بیش از حد به موضوع پول چین پرداخته اند و دلیل عمده آن هم شرایط نامطلوب اقتصادی در آمریکا است، که بواسطه اهرم های اندک آمریکا در برابر چین، تشدید شده است. به همین دلیل شایعات فراوانی در خصوص پول چین به گوش میرسد و اخیرا نیز مجلس قانونی را به تصویب رسانده تا به این وسیله چینیها را که به طور غیر واقعی نرخ پولشان را پایین نگاه داشته اند،
تنبیه کند. در پاسخ به این اقدام آمریکایی ها، بانک مرکزی چین نیز، ارزش پول خود را بیشتر از قبل کاهش داده است. بواقع دولت اوباما با این اقدام ، بیشتر در پی اهداف انتخاباتی خود( انتخابات آتی مجلس) بود. ولی از دیدگاه کلان، اساسا چنین تنش هایی میان دو قدرت برتر اقتصادی جهان چندان وجهه خوبی ندارد، و این دو کشور بایستی تا آنجا که میتوانند تلاش کنند تا از شروع یک جنگ تجاری جلوگیری به عمل آورند. به خاطر داشته باشیم که بسیاری از شرکت هایی که در حال حاضر از چین به آمریکا صادرات دارند، شرکت های آمریکایی فعال در چین هستند هستند. مقامات چین دروازه های اقتصادی کشورشان را
برروی تعداد زیادی از شرکت های آمریکایی گشودهاند، در نتیجه این امر، در حال حاضر وابستگی متقابل میان اقتصاد این دو کشور بیشتر شده و در عرصه اقتصاد نیز هیچ کشوری به کشور دیگر بذل و بخشش نمیکند. تاثیر این نرخ غیر واقعی پول چین بر اقتصاد آمریکا چیست ؟ مطمئنا به نفع چینیها است. از سوی دیگر ما نیز از اجناس ارزان قیمت چین منتفع میشویم. این اتهام اخیر آمریکا به چین در خصوص غیر واقعی بودن نرخ پول این کشور که از سوی مجلس و دولت آمریکا اعلام شد، این طور در افکار عمومی مطرح شد که چین به طور تصنعی نرخ پول خود را پایین نگه داشته است در نتیجه این به نفع تولید کننده های
چینی است، و آنها را از این امتیاز برخوردار میکند که اجناس خود را به قیمت پایین تر به آمریکا بفروشند. این کاملا صحیح است. اما هنگام بررسی این تحلیل بایستی به این نکات نیز توجه کنیم که : اولا، بسیاری از تولید کنندگان چینی به واقع شرکت های آمریکایی هستند که در چین مشغول فعالیت میباشند و در ثانی، این اجناس ارزان قیمت در حال حاضر توسط آمریکاییان خریداری میشوند و آمریکاییها نیز از این امر بسیار منتفع میگردند. به این دلیل است که در حال حاضر تقریبا تورمی در آمریکا وجود ندارد، زیرا آمریکاییها از این اجناس ارزان قیمت چینیها استفاده میکنند. والبته به همین
دلیل نیز بانک فدرال نرخ بهرهها رادر سطح پایینی حفظ کرده است، چرا که این اجناس ارزان قیمت مانند اهرمی در جهت پایین نگه داشتن نرخ تورم عمل میکنند و نرخ بهره بانکها را در سطح پایین حفظ میدارند. و باز به همین دلیل، وام هایی که آمریکاییان دریافت میکنند، بهره چندانی در بازپرداخت به آنها تعلق نمی گیرد. بواقع برخی از اقتصاد دانان نیز معتقدند که آمریکاییها بایستی از چینیها به خاطر این عملشان نیز تشکر کنند. اینها همه نشان میدهند که این عمل چینیها به ضرر آمریکاییها نیست. به نظرشما آیا بایستی این رابطه ادامه پیدا کند یا اینکه تغییر یابد؟ بواقع این یک
مشکل ساختاری است. زیرا که در جهان، آمریکا به عنوان یک ابر قدرت و چین به عنوان یک قدرت در حال خیزش، شناخته میشوند. این گونه رویاروییها و روابط در گذشته نیز وجود داشته که اغلب با پایان تلخی همراه بوده است. به طور مثال خیزش ژاپن در دهه 1930، خیزش آلمان در دهه های 1890، و 1920، و همچنین خیزش اتحاد جماهیر شوروی بعد از اکتبر 1917. اما در شرایط امروز جهان با توجه به وابستگی های متقابل کشورها، حرکت هایی از نوع گذشته به فاجعه منتهی خواهند شد. این گونه تنشها همیشه وجود خواهند داشت و به عبارتی اجتناب ناپذیر هستند. و مسئله اساسی اینجاست که آیا آمریکا میتواند این گونه تنشها
را که در روابط کشورهای قدرتمند بواسطه انتقال قدرت ایجاد میگردد برای مدت زمان مشخصی (15- 10 سال) کنترل کند؟ تغییر اساسی که در حال حاضر رخ داده این است که چینیها قدرتمند تر از گذشته و مطمئن تر از هر زمان دیگری در عرصه روابط بین الملل حضور دارند. مقامات چینی چگونه از این قدرت خود استفاده کرده اند؟ به حاثه ای که اخیرا بین ژاپن و چین رخ داد، توجه کنید. ژاپنیها یکی از کشتی های ماهی گیری چین را به سبب حضور در دریای سرزمینی خودشان توقیف کردند. مقامات چین از ژاپنیها خواستند که این کشتی را آزاد کند، اما ژاپنیها در ابتدا مخالفت کردند. اما سرانجام ژاپنیها خواسته های
دولت چین را اجابت کردند. چرا؟ زیراکه آنها متوجه شدند روابط قدرت تغییریافته است. چند هفته قبل از این رخداد بود که خبری مبنی بر پیشی گرفتن اقتصاد چین از اقتصاد ژاپن در سطح جهان منتشر شد و مشخص شد که چین به دومین قدرت برتر اقتصادی جهان مبدل گشته است. نرخ رشد اقتصادی چین را - که دوباره به 9% بازگشته است - با کشورهای غربی مقایسه کنید، و آنگاه در خواهید یافت که چرا عملکرد چینیها تا به این اندازه جسورانه گشته است. با توجه به اینکه این رابطه در کوتاه مدت برای آمریکا مفید است، آیا در بلند مدت به زیان زیر ساختها ی تولید و به طور کلی اقتصاد آمریکا نیست ؟ به نظر میرسد که
آمریکا جایگزین های دیگری جهت رویارویی با چین داشته باشد. در حال حاضر اقتصاد آزاد درسر تا سر جهان وجود دارد. این فقط چین نیست که تولید کننده کالا است بلکه ویتنام، هند، برزیل، اندونزی و تقریبا بیشتر کشورهای جهان میباشند که در این بازار چهانی به تولید کالا و رقابت با یکدیگر میپردازند. به نظر من در حال حاضر چین، آمریکا را با چالشی مواجه کرده. بهترین راه برای خروج از این چالش ایجاد هماهنگی در واکنش های آمریکاست. تنها تهدید حال حاضر چین، نرخ غیر واقعی پول این کشور نیست. بلکه اقتصاد رقابتی این کشور، مسئله اصلی آمریکاست. زیراکه این اقتصاد به چین اجازه میدهد
اجناس تولید شده را با قیمتی پایین تر از قیمت تولید شده در آمریکا عرضه کند و سوال اصلی اینجاست که آمریکا جهت رقابت با این اقتصاد بایستی به چه تمهیداتی بیاندیشد. در حالی که به نظر میرسد آمریکا در زمینه های دیگر عملکرد موفقیت آمیزی داشته باشد، اما در زمینه تولید توانایی خود را از دست داده است. آمریکا توانایی بازسازی این بخش را نیز دارد. برای مثال به اقتصاد آلمان توجه کنید. این اقتصاد نیز مانند اقتصاد آمریکا دستمزدهای بالایی به کارمندان خود میپردازد، اما ظرفیت تولیدی خویش را از دست نداده و آنها همچنان در سطح دنیا به رقابت با کشور های دیگر میپردازند. نکته
مهم اینجاست که آلمانها به هماهنگی لازم دست یافته اند. آنها توانسته اند همزمان، به کارمندان بخش صنعت خود آموزش بهتری دهند و صنایع تولیدی خود را نسبت به گذشته پیچیده تر کنند. این امر آنها را قادر ساخته است به رقابت با دنیا ادامه دهند. به طور مثال به تنوع خودروهای BMW دقت کنید. مهندسی پیچیده این خودروها، مهارت بالا در تولید این خودروها و استفاده از بهترین کالاها و.... به این شرکت اجازه میدهد خودروهای خود را با قیمت های بالا، در سطح جهان به فروش برساند و به طور همزمان دستمزدهای بالاتری نیز به کارکنان خود بدهد. اما در مقابل آمریکا چندان به صنایع خود توجهی نداشته و
بیشتر در جهت فرسایش آنها اقدام کرده است. به عبارتی این مشکل چین نیست که همه اجناس را به پایین ترین قیمت تولید میکند، مشکل دیگر کشورهاست که نرخ تمام شده اجناس تولیدی آنها بالاست. آیا اوباما رهیافت مناسبی را جهت رویارویی با چین اتخاذ کرده است ؟ فکر کنم دولت اوباما در این خصوص دقت نظر خاصی داشته اند. آنها از همان ابتدا نیز به چین به عنوان یک شریک استراتژیک نظر کرده اند. البته برخی اشتباهات نیز رخ داده است، که تنها تقصیر دولت او نبوده است. از سوی دیگر بایستی توجه کنیم که چینی ها، و خصوصا دولت چین غیر قابل پیش بینی است. این رفتارهای مقامات چین همیشه به نفع آنها نیز
نبوده است. ولی به طور کلی، این امر ناشی از افزایش قدرت آنها ست. چه عواملی باعث این رفتار غیر قابل پیش بینی آنها می شود؟ آنها روز به روز جسورانه تر از گذشته اقدام میکنند که طبیعتا به واسطه قدرت در حال تزاید آنهاست. اما من فکر نمی کنم آنها تهدید آفرین باشند. به نظر من آنها هنوز مشخص نکرده اند که منافع ملی آنها چیست و یا اینکه چه نوع ابر قدرتی در سطح جهان میخواهند باشند. آنها هنوز دیدگاهشان را در مورد منع گسترش سلاح های اتمی ،یا اهداف شان در خاور میانه را مشخص نکرده اند. فکر نمی کنم که این موارد را به دقت بررسی کرده باشند. 20 سال پیش آنها یک کشور جهان سوم بودند که
هرگز به اندیشه در این امور خطر نمی کردند. اما در حال حاضر آنها بایستی به تمام این موارد فکر کنند و قدم در این را خطیر بگذارند.