شپش سر از کجا میاد ؟ تاثیر بهداشت فردی روی شپش سر
شپش سر یکی از مشکلات نسبتا رایج در بین افراد به خصوص در کودکان است که میتواند پیامدهای روحی و روانی زیادی داشته باشد. اما دلیل ابتلای به شپش سر یکی از دغدغههای فکری همه والدین و افراد است که باید به خوبی به آن پرداخته شود.
ابتلا به شپش سر هرچند ساده به نظر میرسد؛ اما گاهی ممکن است این یک چالش مهم باشد. پاسخ به این سؤال که منشا شپش کجاست یا آنکه شپش سر از کجا میآید کمی نیاز به دقت دارد.
شاید برای شما جای سؤال باشد آیا شپش سر به دلیل وجود حیوانات وحشی و حیوانات خانگی است یا خیر؟. اخیراً به روستایی مسافرت کردهاید یا مسافرتی بهجای نامشخص داشتید که بعد از آن به شپش سر مبتلا شدید. همینجا باید بگوییم که احتمالاً در این مسافرت با فردی برخورد نزدیک داشتید که او مبتلا به شپش سر بوده.
مهمانی یا دورهمی خانوادگی رفتهاید که در آن کودکان در فضای امنی با همبازی کرده اند.شپش از یک کودک مبتلا به شپش سر به فرزند شما منتقل شده.
ابتلای به شپش در زمانی رخ میدهد که یک فرد سالم با یک فرد مبتلا به شپش سر برخورد داشته باشد. به همین صورت معمولا شپش سر به کل اعضای خانواده نیز منتقل میشود. در صورتی که درمان شپش سر کامل نباشد ، قطعا این مهمان ناخوانده دوباره مهمان خواهد شد.
پس در جواب سوال این که شپش سر از کجا آمده باید بگوییم که شپش سر احتمالا به شما خیلی نزدیک است. در ادامه به نقل از داروخانه داروچی با توضیح مفصی در رابطه با نحوه ابتلا به شپش سر ،با ما همراه باشید.
شپش سر چیست؟
شپش سر یک بیماری انگلی مختص انسان است. در بیماریهای انگلی میزبان واسطه و میزبان اصلی عامل اصلی گسترش بیماری هستند. در مورد شپش سر میزبان واسطه وجود ندارد در واقع انسان میزبان اصلی است.
قاعده بیماریهای انگلی بدینگونه است که انگلها مانند شپش به میزبان اصلی خود آسیب جدی وارد نمیکنند. درگذشته شپش ناقل بیماری تیفوس بود؛ اما امروزه این بیماری ریشهکن شده. در بیماری شپش سر بیشتر ابعاد آزاردهنده بیماری مهم است.
بااینحال قبل از شیوع کرونا میزان شیوع شپش بسیار بالابود. این شیوع در آمریکا اروپا آسیا روبهرشد و فزاینده بود. با ورود کرونا میزان ابتلای به شپش کاهش پیدا کرد؛ زیرا سیاستهای قرنطینه برای کرونا به طور موازی روی شپش سر نیز تأثیر گذاشت.
به دلیل اینکه در طول دوره زیادی بیماری شپش همراه انسان بوده قدرت سرایتپذیری آن برای انسان بسیار بالاست. به طوری که شپش را بهنوعی مشابه سرماخوردگی توصیف میکنند.
دستهای این حشره برای گرفتن موهای انسان تغییر یافته به طوری که از آنها نمیتوانند برای بالارفتن از موی سایر پستانداران استفاده کنند.
بیماری شپش سر بیشتر مختص کودکان است؛ اما از طریق اعضای خانواده یعنی کودکان در خانواده خود یا از طریق بزرگسالان هم سرایت پیدا میکند. ابتلای شپش سر در کودکان بیشتر است. همچنین در خانمها بیشتر از آقایان است.
علل ابتلا به شپش سر
همانطور که قبلاً هم اشاره کردیم ازآنجاییکه شپش سر یک بیماری مسری است. ابتلا به آن مستلزم ارتباط نزدیک با فرد آلوده هست. در بین کودکان ارتباطات نزدیک بسیار شایع است. درنتیجه یکی از دلایل ابتلا به شپش سر در کودکان بازی با همسالان است.
از طرف دیگر کودکان در مراکز آموزشی مانند کودکستان و مدرسه مشغول فعالیت هستند. فعالیتهای از جمله بازیهای دستهجمعی میتواند زمینه انتقال شپش از فردی به فرد سالم را فراهم کند.
در مورد گروههای خونی مختلف و نژادهای مختلف تفاوت معنیداری برای ابتلا به شپش سر وجود ندارد. ابتلا به شپش سر در فصول گرمتر سال از جمله بهار و تابستان بیشتر است. یکی از دلایل آن میتواند دمای مناسب هوا برای رشد بهتر شپش باشد. از طرف دیگر کودکان در فصول بهار و تابستان زمان بیشتری را در فضای بیرون از خانه سپری میکنند.
راههای ابتلا به شپش سر
تماس مستقیم سر با سر در بازه زمانی حتی بسیار کوتاه میتواند راه اصلی انتقال شپش و ابتلا به آن باشد. در دوران همهگیری شپش مخصوصاً در کودکان از فعالیتهای دستهجمعی که ممکن است کودکان در آن تماس سر پیدا کنند باید پرهیز نمود. این امر کار بسیار مشکل و سختی است.
یکی از چیزهایی که میتواند در این شرایط کمک کند استفاده از ترکیباتی مانند شامپو ضد شپش یا اسپری دافع شپش سر مثل اسپری لایس استاپ نلا است.
همچنین شما میتوانید از ترکیبات حاوی دیت استفاده کنید که به فرم اسپری مانند اسپری دافع حشرات درمین یا به فرم بالم؛ مانند قلم دافع حشرات میتوانند خاطر شما را آسوده کنند. که کنترل کودکان مخصوصاً در سنین پایین بسیار مشکل است.
هرچند در مورد انتقال شپش با استفاده از وسایل شخصی مدارک و مستندات دقیق وجود ندارد. ترجیحا بهتر است از کلاه و شانه شال روسری مقنعه و مانتو شخصی استفاده کنید. استفاده از حوله مشترک هم مخصوصاً در کنار ساحل یا در استخر توصیه نمی شود. پس نتیجه میگیریم راههای ابتلا به شپش سر همگی به یک فرد آلوده میرسد که دیگران را مبتلا میکند.
یکی از معضلات شپش سر علامت مخفی ابتلا به آن است. بیشترین میزان انتقال زمانی اتفاق میافتد که فرد مبتلا خودش هم از آلودگی به شپش سر اطلاعی ندارد.
آیا بهداشت فردی باعث شپش سر خواهد شد
باتوجهبه مطالبی که بر اساس همهگیرشناسی بیماری شپش امروزه به دست ما رسیده است. بهداشت فردی یا شرایط اقتصادی اجتماعی نقش خاصی در ابتلا یا عدم ابتلا به شپش ندارد. این تصور که شما موهای خود را بیشتر بشویید کمتر به شپش مبتلا میشوید یک تصور ساده انگارانه است. ناشی از عدم اطلاع شما نسبت به پیچیده بودن قدرت زیست شپش سر است.
همانطور که گفتیم شپش سر هزاران سال همراه انسان تکاملیافته و شاید هم اجداد ما در ابتدا با شستشو میتوانستند از شرش خلاص شوند؛ اما تنازع بقا سبب باقیماندن گونههای بسیار قدرتمند و مقاوم شپش برای انسان امروزی شده.
از زمانی که تمدن را تشکیل دادهایم مزیتهای زیادی شامل حال ما شده است. یکی از معایب بزرگ تمدن افزایش تراکم جمعیت، افزایش شیوع بیماریهای واگیردار است. چیزی که امروزه حتی با بروز یک اسهال مسافرتی هم میتواند خودش را نشان دهد.
جمع ما انسانها نسبت به بیماریهای واگیردار بسیار حساس هستیم یکی از نمونههای وحشتناک آن بیماری کرونا بود. رعایت بهداشت فردی نمیتواند نقش خاصی در پیشگیری از ابتلا به شپش داشته باشد
روشهای پیشگیری از ابتلا به شپش سر
اولین روش کمکردن فعالیتهایی است که نیاز به نزدیکی سر به همدیگر دارد. در گذشته با کوتاه کردن موهای بالای گوشها و پس سر مشکل ابتلا به شپش تا حد زیادی کنترل میشد.
هنوز هم گاهی افراد برای پیشگیری مطمئن مخصوصاً در کودکان سر آنها را میتراشد. اگر برای شما مهم است که به ترکیب موهای خود دست نزنید بهتر است از دیگران فاصله را حفظ کنید. از آنجایی که ممکن است این موضوع را فراموش کنید توصیه داروچی به شما استفاده از فراوردههای دافع حشرات است.
حتی اگر تازگی به شپش مبتلا شده اید احتمالاً در یک همهگیری قرار دارید و خطر ابتلای مجدد شما وجود دارد و در چه شرایطی بهتر است از روشهای پیشگیری با استفاده از فرآوردههای دافع حشرات استفاده کنید
آیا حمام نرفتن باعث ابتلا به شپش سر خواهد شد؟
در گذشته شپش بدن هم وجود داشت. در واقع عامل اصلی انتقال تیفوس بود. رعایت بهداشت فردی از جمله زدن موهای زائد سبب کمک به ریشه کن کردن این بیماری شد. امروز شاید اطلاعات شما در مورد شپش سر با شپش بدن اشتباه شده و محتوای این دو بیماری را یکی انگاشته اید.
بااینحال حمام نرفتن یا استحمام زیاد نقش خاصی در درمان شپش یا افزایش خطر ابتلا به آن ندارد. توجه داشته باشید که شستشو به طور مرتب میتواند از عفونی شدن زخمهایی که بر اثر خاراندن هنگام ابتلا به شپش به وجود میآید جلوگیری کند. اما بر روی ابتدا یا پیشگیری ازشپش نقشی ندارد.
آیا موهای چرب باعث شپش سر خواهد شد؟
توجه داشته باشید برخی از انواع روغنها امروزه برای درمان شپش سر استفاده می شود. اما این چربیها منشأ گیاهی دارند به نظر میرسد چربیهای با منشأ انسانی یا حیوانی نقش چندانی در پیشگیری یا درمان شپش سر نداشته باشد.
هر چند ممکن است نقش پیشگیری آنها مشخص باشد؛ اما نقش خاصی در ابتلا به شپش ندارند. یعنی اینکه فردی به دلیل نشستن زیاد موها دچار چربی مو و این چربی مو جذابیتی برای شپشها ایجاد کند و سبب ابتلا به شپش سر شود. چنین فرضی کاملاً غلط است.
البته موهای چرب ممکن است برای روش درمان با شامپوی ضد شپش مناسب نباشند. برای این مدل موها استفاده از اسپری ضد شپش بونزیل محلول ضد شپش نولایس و لوسیون ضد شپش دایلیس توصیه می شود. برای خرید آنها میتوانید به دسته محصولات ضد شپش مراجعه کنید.