جذابیتهای شهرری برای دولت!
استقلال شهرری دلایل سیاسی دارد و به مسایل قومی و محلهای باز میگردد. استقلال این منطقه را جدا از آثار واقعی اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی میتوان یک حرکت تبلیغاتی برای ایجاد همسویی سیاسی با جریانهای سیاسی حامی دولت ارزیابی کرد.
شهرری، یکی از قدیمیترین شهرهای ایران است که بر اساس برخی روایتها 6 هزار سال قدمت را برای آن برآورد کردهاند و همواره این منطقه با توجه به ویژگیهای مختلف اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی و حتی سیاسی مورد توجه دولتها و حکمرانان بوده است. به گزارش خبرنگار اجتماعی «فردا»، شهرری با جمعیتی حدود 300 هزار نفر، منطقه بیستم شهرداری تهران محسوب شده اما به دلیل برخی ملاحظات و سوابق هنوز دارای فرمانداری مستقل است. منطقه 20 شهر تهران، علیرغم قدمت و سابقه طولانی از محرومیتهای متعددی رنج میبرد که فرسودگی بافت شهری، مشکلات فرهنگی و اجتماعی، میزان بالای جمعیت مهاجر، وجود صنایع آلوده کننده و ... از جمله آنها است. محرومیت در این منطقه موجب شده است تا شهرداری تهران برای جبران درآمد محدود 35 میلیارد تومانی آن بیش از 220 میلیارد تومان بودجه سالانه را از اعتبار شهر تهران جهت جبران عقب ماندگیهای شهرری اختصاص دهد. با این همه با روی کار آمدن دولت دهم، طرح جداسازی شهرری از منطق 22 گانه شهری پایتخت و استقلال آن در دستور کار دستگاههای دولتی قرار گرفت که با واکنش گسترده کارشناسان، اعضای شورای شهر و مدیریت شهری روبرو شد. فارغ از آنکه دستگاههای دولتی نظیر استانداری تهران، فرمانداری و حتی وزارت کشور هیچگاه دلالیل کارشناسی و تخصصی را جهت اجرای این طرح اعلام نکردهاند، بسیاری از صاحبنظران و اعضای شورای شهر اهداف پنهان سیاسی را انگیزه اصلی طرح جدا سازی شهر ری از پایتخت عنوان کردهاند. در همین راستا نگاه رقیب پندار دولت به شهردار و مجموعه مدیریت شهری تهران، بستر سازی تبلیغاتی برای انتخاباتهای آتی، کاهش سطح نفوذ و کارایی مدیریت شهری و همچنین امتیاز دهی به برخی چهرهها و جریانهای سیاسی از جمله مهمترین عوامل ایجاد این انگیزه سیاسی بر شمرده میشود.
جدا سازی یک منطقه از مجموعه 22 گانه مناطق شهری پایتخت، نقطه آغاز برنامهای است که دولت با نادیده گرفتن نهادهای منتخب مردم نظیر شورای شهر و شورایاریهای مناطق، تجزیه پایتخت را در دستور کار خود قرار داده است. در مرحله بعدی و در امتداد برنامه دولت، ایجاد 12 فرمانداری جدید در شهر تهران طرحی است که استاندار تهران و سایر مسئولین دولتی مرتبط از آن سخن گفتهاند که قرار است دایره خدمات دولت را در پایتخت گسترش بخشند. دایره انتقادات از این برنامه دولت تا حدی است که مهدی چمران ،رئیس شورای شهر تهران و شورای عالی استانها و از مشاوران سابق رئیس جمهور که همواره از حامیان وی نیز محسوب میشود خاطرنشان کرده است: با اجرای این طرح تجزیهطلبی استانی اوایل انقلاب دوباره از سر گرفته میشود. وی افزوده است : منفک کردن یک شهر تبعات زیادی دارد و اگر دلیل این جدایی شهرستان ری از تهران داشتن فرمانداری مستقل در آن است، میتوان فرمانداری شهرستان ری را منحل کرد. احمد مسجد جامعی، عضو کمیسیون فرهنگی شورا نیز یادآور شده، به نظر میرسد دستهایی برای خارج کردن شورای شهر تهران از عرصه کار و سیاست وجود دارد. در واقع پشت این اتفاقات و جدایی شهرستان ری از تهران و در نظر گرفتن 12 فرمانداری برای تهران حاکی از اتفاقهایی در پشت پرده است. امتیاز و سهم دهی برای انتخابات های آتی شهر ری، همواره یکی از نقاط و مناطق مهم شهر تهران به لحاظ سیاسی و اجتماعی بوده است که خواستگاه بسیاری از چهرهها و جریانهای سیاسی کشور است و از این رو استقلال شهرری و افزایش اختیارات این منطقه را جدا از آثار واقعی اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی میتوان یک حرکت تبلیغاتی برای ایجاد همسویی سیاسی با جریانهای سیاسی حامی دولت ارزیابی کرد. حمزه شکیب، رئیس کمیسیون عمران شورای شهر تهران در این خصوص تأکید کرده است: مطرح کردن این قضیه نیز دلایل سیاسی دارد. جداسازی ری از تهران منجر به بروز ناهماهنگی میشود چراکه روش تفکیک مدیریت در دنیای امروز روشی کهنه است. وی افزوده است: مطرح کردن این مسئله دلایل سیاسی دارد و به مسایل قومی و محلهای باز میگردد. محمدعلی نجفی، عضو کمیسیون برنامه و بودجه شورای شهر نیز تصریح کرده است: ممکن است گروههای مختلف اهداف متفاوتی از مطرح کردن این موضوع داشته باشند، گروههای سیاسی فعال در شهر ری بیشتر انگیزههای غیر از مسائل شهری و اجتماعی را دنبال میکنند و فکر میکنند اگر شورای شهر مستقلی داشته باشند میتوانند در انتخاب اعضای شورای شهر و بعدها در تصمیمگیریهای شورا نفوذ بیشتری داشته باشند. این نماینده مردم تأکید کرده است: هزینههایی که برای اداره ری صرف میشود چندین برابر درآمدهای آن است. بنابراین به نظر میرسد انگیزه گروههای سیاسی برای جداسازی ری خدمت به مردم نیست.
وجود پالایشگاه تهران و چندین کارخانه در شهر ری و همچنین فعالیتهای اقتصادی این منطقه از شهر تهران موجب شده است تا برخی از حامیان طرح مدعی شوند پول مردم شهر ری و عوارض پرداختی در این منطقه وضعیت مشخصی نداشته و باید در خود شهر ری خرج شود! پروین احمدینژاد، خواهر رئیس جمهور از مدفعان این طرح مدعی است باید درآمدهای شهر ری برای این شهر خرج شود و اگر تاکنون پول شهر ری در این شهر خرج شده بود، شهر ری این شرایط را نداشت. وی بدون ارائه آمار و دلایل مشخص در این خصوص خاطرنشان کرد: نباید مرتب درآمد و هزینه این منطقه را به عنوان عامل نگرانی مطرح کنیم، چرا که بخش عظیمی از کارخانههای شهر تهران که پرسود و درآمد هستند، در حاشیه شهر ری قرار دارند و عوارضهای میلیاردی خود را به شهرداری پرداخت میکنند... در این بین چمران، پاسخ اظهارات احمدینژاد را اینگونه داده است: برخی میگویند شهر ری پالایشگاه و پول دارد اما پول آن برای این شهر خرج نمیشود حال آنکه اگر قرار بود کارخانههای حاشیه شهر ری پولی داشته باشند تا کنون مشخص میشد. وی تصریح کرده است: بعد از این تفکیک حتماً مناطقی همچون "مهرآباد" و "شمیرانات" و یا "دولاب" به دنبال جدایی از تهران میروند. قطعاً چنین تصمیمی بر خلاف اصول شهرسازی و مدیریت شهر است و در نهایت مردم شهرری آسیب میبینند. به گفته محمد علی نجفی نیز محاسبات درآمدها و هزینههای شهر ری چندان پیچیده نیست و حساب مالی مناطق به تفکیک در طول سالهای اخیر مشخص است و به خوبی نشان میدهد درآمدهای میلیاردی و خرج آنها در سایر مناطق تا چه حد صحت دارد؟! شواهد و قرائن حاکی از عزم جدی دولت برای اجرای طرح استقلال شهر ری و تجزیه پایتخت است و هرچه زمان میگذرد انگیزهها و اهداف پنهان آن بیشتر نمایان میشود و این در حالی است که مانند همه طرحهای ضربتی بدون پشتوانه مطالعاتی، آینده مبهمی را پیش روی شهری قرار میدهد که معلوم نیست پس از جدایی از شهرداری تهران، خدمات شهری، اتوبوسرانی و تاکسیرانی، فضاهای فرهنگی و اجتماعی و ... آن چه سرنوشتی خواهند داشت؟!