ميگويند سينما نميخواهيم
حسين معززينيا/ آقاي سلحشور ميگويد دهها كشور در دنيا سينما ندارند و اتفاق خاصي هم برايشان نيفتاده اما ...
به نظر ميرسد افت كيفيت فيلمهاي روي پرده و كمرونقي سينماي امروز ما تأثيري روي حجم و نوع اظهارنظرهاي افراد و مجامع مختلف دربارهي سينما ندارد و چه بسا هر چه از تأثيرگذاري سينمايمان كاسته شود، بر شدت اظهارنظرهاي داغ و جنجالي افزوده ميشود! در ماههاي اخير بعضي افراد و جريانات به پاي ثابت گفتوگوهاي رسانهاي دربارهي سينماي ايران تبديل شدهاند و به شكل دورهاي، هر دو سه هفته يك بار نظراتي ميدهند و نسخههايي براي سينماي ايران ميپيچند. در ميان حرف و حديثهاي اخير، تحليلهاي آقاي حسن عباسي جلب نظر ميكند كه معتقد است يك جريان قوي ليبرال در سينماي ما فعال است كه قصد «حيازدايي» دارد و يكي از مصاديق بارز اين جريان را فيلم دربارهي الي... دانسته. ايشان با توسل به نوع منحصر به فردي از نشانهشناسي سينمايي و تحليل فيلم، به اين نتيجه رسيده كه روند داستان و سير تحول شخصيتها در فيلم اصغر فرهادي به نحوي است كه ليبراليسم و فمينيسم تبليغ شود و از مخاطب «ايمانزدايي» به عمل آيد. تعابيري مشابه، اخيراً در بيانيهي صادرشده از سوي جمعي از طلاب مدرسهي فيضيه نيز به چشم ميخورد كه در حمايت از فيلم ملك سليمان به «برخي جريانات صاحب رسانه» اعتراض كردهاند و آنها را متهم كردهاند كه به «بايكوت اين فيلم سينماي ديني» پرداختهاند و در عوض به حمايت از «فيلمهايي از جنس سينماي ليبراليسم» مشغولند. در آن سو، آقاي فرجالله سلحشور هم در ادامهي سلسله مصاحبههاي ماههاي اخيرش، آب پاكي را روي دست همه ريخته: «والله نبود اين سينما بهتر است. كما اين كه دهها كشور در دنيا سينما ندارند و هيچ اتفاق خاصي هم براي آنان نيفتاده... سينمايي كه نه ايمان مردم را بالا ميبرد و نه فساد را مقابله ميكند و در آن خيري نيست، همان بهتر كه نباشد.» محور مشترك اظهارنظرهايي از اين دست در چند ماههي اخير كه گاه به بهانهي حمله به فيلم طلا و مس، و گاه به بهانهي حمايت از فيلم ملك سليمان بيان ميشود اين است كه سينماي ايران هيچ دستاورد قابل قبولي براي فرهنگ كشور نداشته و ندارد، جريانات خطرناك فكري در آن نفوذ كردهاند و قصد ترويج اباحهگري دارند و تعطيلياش به صلاح است و بهتر است برچيده شود. اين كه چنين حملههاي بيسابقهاي در ايامي صورت بگيرد كه سينماي كشور چهار سال تحت نظارت حسين صفار هرندي فعاليت كرده و در حال حاضر هم مديري با سوابق جواد شمقدري ادارهاش ميكند، جداً شگفتآور و قابل تأمل است. وضعيت فعلي به وضوح نشاندهندهي بياعتمادي عميق بخش مؤثري از جامعهي مذهبي ماست كه هنوز هم سينماگر ايراني را صاحب صلاحيت نميداند و ترجيح ميدهد فاصلهي خودش را با جامعهي سينمايي حفظ كند. در اين مختصر قصد ورود به جزئيات اين بحث و نفي يا اثبات نقلقولهاي بالا را ندارم. شايد دوستان درست ميگويند. شايد رسانههاي ما به قدر كافي از ملك سليمان حمايت نكردهاند. فعلاً بگذريم؛ بحث اصلي اين است كه در همهي اين تحليلها چند نكته فراموش ميشود: چه بپسنديم و چه نپسنديم پديدهاي به نام سينما در جهان وجود دارد. توليد فيلم در جهان انجام ميشود. مردم ميدانند چيزي به نام فيلم سينمايي وجود دارد و ميخواهند آن را تماشا كنند. اگر ما سينمايي را كه دستاورد سي و چند سال مديريت فرهنگي در نظام جمهوري اسلامي است، صاحب چنين ويژگيهايي ميدانيم، با سينماي جهان ميخواهيم چه كنيم؟ اگر در سينماي ما ليبراليسم رخنه كرده، سينماي جهان كه اصلاً خود ليبراليسم است. با بركناري سينماگر ايراني، چه كسي را ميخواهيم جايگزين كنيم؟ اگر دربارهي الي... را هم براي تماشاگر ايراني مناسب نميدانيم، پيشنهادمان چيست؟ گيريم سينماي ايران را تعطيل كرديم؛ نفس وجود سينما را كه نميتوانيم تعطيل كنيم. ميل تماشاگر به سينما را كه نميتوانيم تعطيل كنيم. در غياب فيلم ايراني، چه داريم كه به او عرضه كنيم؟ نتيجهي مستقيم اين پيشنهادها، واگذاري كامل عرصه به رقيب خارجي است. ترجيحمان اين است؟ تكرار اين حملهها و عميقتر كردن بياعتمادي جامعهي مذهبي به سينما، چه نفعي به فرهنگ ديني و ملي كشور ميرساند؟ آقاي سلحشور ميگويد دهها كشور در دنيا سينما ندارند و اتفاق خاصي هم برايشان نيفتاده؛ اتفاق خاص همين است كه مردم اين كشورها به جاي توليدات خودشان فيلم هاليوودي تماشا ميكنند. اين واقعاً اتفاق خاصي نيست؟! حسين معززينيا منبع: ماهنامه 24 / شماره يازدهم