بانک ملی: ربا در بانكهای ايران مصداق ندارد
قانون بانكداري بدون ربا در شهريورماه 1362 به تصويب مجلس شوراي اسلامي و تأييد شوراي نگهبان رسيد و اجراي قانون عمليات بانكداري بدون ربا از ابتداي سال1363 به همه بانكها ابلاغ شد.
فارس: محمودرضا خاوري كه عنوان مديرعاملي بزرگترين بانك جهان اسلام را يدك ميكشد، در واكنش به شبهات متعددي كه حتي برخي مراجع تقليد درباره شبهه ربا در معاملات بانكي ايران عنوان ميكنند، با قاطعيت مي گويد، "ربا در بانكهاي ايران مصداق ندارد. " قانون بانكداري بدون ربا در شهريورماه 1362 به تصويب مجلس شوراي اسلامي و تأييد شوراي نگهبان رسيد و اجراي قانون عمليات بانكداري بدون ربا از ابتداي سال1363 به همه بانكها ابلاغ شد. شبهه ربوي بودن نرخ سودهاي بالا، در شرايطي كه بازدهي اقتصاد كشور به قدر سود بانكي نيست و جريمه دير كرد كه مورد انتقاد برخي مراجع تقليد قرار گرفته و نيز بالا بودن نرخ خدمات(تسهيلات) بانكي با وجود بانكهاب متعدد خصوصي از جمله پرسشهايي بود كه از محمودرضا خاوري مديرعامل كنوني بانك ملي ايران و مديرعامل قبلي بانك سپه كه مدرس درس حقوق بانكي و مولف كتابي به اين نام است، پرسيده و پاسخهاي وي آورده شده است. * فارس: با اجراي قانون هدفمندي يارانهها نرخ سود بانكي چگونه تعيين ميشود؟ * خاوري: هدفمند كردن را فقط از آقاي فرزين بپرسيد. * فارس: نرخ سود بانكي را ميگويم، بالاخره چه اتفاقي ميافتد، آيا قرار است نرخ سود بانكي تعيين شود؟ * خاوري: نه بايد منتظر مصوبه شوراي پول و اعتبار باشيم. * فارس: آيا تا كنون بحث خاصي نشده است؟ * خاوري: بحث خاصي نشده است، ولي به هر حال آن چه مسلم است، با توجه به كليه عوامل مؤثر در توسعه اقتصادي كشور و تعيين منابع مالي براي واحدهاي اقتصادي، اتخاذ تصميم خواهد شد. * فارس: چه زماني نظر شوراي پول و اعتبار اعلام ميشود؟ * خاوري: انشاالله بستگي به تصميم شوراي پول و اعتبار دارد، اميدواريم هرچه زودتر (نرخ سود) را ابلاغ كنند كه برنامههاي سال آتي را بتوانيم بر مبناي بسته سياستي نظارتي سال آينده برنامه را ببنديم. * فارس: طراحي كه نمايندگان مجلس مصوب كردند كه رئيس كل بانك مركزي با رأي نمايندگان انتخاب شود، به نظر شما چگونه است؟ * خاوري: بهتر اين است كه بگذاريم، تكليف قانون روشن شود. * فارس: نظر كارشناسي شما چيست؟ * خاوري: الان چون از مرحله كارشناسي گذشته، مجلس هم نظرش را داده، بايد منتظر تصويب قانون باشيم. * فارس: مردم ميگويند، اين همه بانك خصوصي درست شد، فلسفه بانك خصوصي يعني اين كه قيمت خدمات (تسهيلات) پايين بياييد، آيا اين محقق شد؟ * خاوري: فلسفه حضور بانكهاي خصوصي، تنوع در خدمترساني و ارائه خدمات پولي و بانكي است، در يك قسمتهايي بانكهاي خصوصي خيلي خوب موفق بودند، تعيين نرخ سود هم بستگي دارد به بازار و عوامل متعددي كه در آن مؤثر هستند. قطعاً بانكهاي خصوصي هم از مصوبات شوراي پول و اعتبار تبعيت ميكنند. * فارس: آيا بانكهاي خصوصي در كاهش قيمت خدمات (تسهيلات) مؤثر بودهاند؟ * خاوري: شما فقط بحث كاهش قيمت را نبينيد، بحث كل نظام بانكي را بايد ديد و با هم سنجيد، عرض كردم كه بانكهاي خصوصي هم از همين مصوبات شوراي پول و اعتبار تبعيت ميكنند. * فارس: در تبليغات بانك ملي اعلام ميشود كه بزرگترين بانك جهان اسلام، اين ادعا به چه اعتباري طرح ميشود؟ آيا از بانك توسعه اسلامي هم بزرگتر است؟ *خاوري: از لحاظ داراييها ميگوييم. * فارس: دارايي بانك ملي چقدر است؟ *خاوري: داراييهاي بانك ملي بالاي 650 هزار ميليارد تومان است كه الان بزرگترين بانك جهان اسلام برشمرده ميشود. * فارس: يعني بانك ملي از بانك توسعه اسلامي هم بزرگتر است؟ * خاوري: از همه بانكهاي جهان اسلام بالاتر است. * فارس:وقتي گفته ميشود بانك جهان اسلام، انتظار اين است كه نرخ سود پايين باشد. مقررات عقود اسلامي در آن رعايت شود؟ * خاوري: هر بانك متناسب ظرفيتهاي اقتصادي كشور خودش عمل ميكند. در مجموع ارزيابيهايي هم صورت ميگيرد كه براساس آن ارزيابيها، بانك ملي ايران از نظر دارائيها بزرگترين بانك جهان اسلام است. * فارس: از نظر مؤلفههاي اسلامي، سود واقعي در عقود اسلامي چه؟ * خاوري: ما تنها كشوري هستيم كه براساس عقود اسلامي كار ميكند. * فارس: اجراي عقود اسلامي صوري يا واقعي؟ * خاوري: نه واقعي است، اگر شما پرتفوي و تركيب تسهيلات بانك ملي ايران را ببينيد، بر همان اساس و مصداق كار شده است و از عقود اسلامي تبعيت كرده و عملياتش را انجام ميدهد. * فارس: الان قرضالحسنه چند درصد از تسهيلات بانك ملي را تشكيل ميدهد؟ * خاوري: در مورد قرضالحسنه هم بايد بگويم، براساس منابع قرضالحسنه اين بانك كه 2200 ميليارد تومان است، كماكان در خدمت قرضالحسنه قرار دارد. * فارس: چقدر از اين منابع قرضالحسنه بانك ملي به شكل قرضالحسنه پرداخت ميشود؟ * خاوري: همه 2200 ميليارد تومان منابع قرضالحسنه بانك ملي ايران در خدمت قرضالحسنه قرار دارد. # ربا مصداق ندارد * فارس: پس اين كه ميگويند فاكتورهاي صوري در بانكها رايج است و مراجع تقليد اين همه از بانكها انتقاد ميكنند و ربا بودن جرايم ديركرد براي چيست؟ * خاوري: من به عنوان مديرعامل بانك ملي ايران ميگويم كه (در اين بانك) ربا مصداق ندارد، براساس قواعد و قراردادهايي كه مبتني بر اصول اسلامي است، كار بانك انجام ميشود. از قانون عمليات بانكي بدون ربا كاملاً تبعيت مي شود. عمليات همكاران ما هم براساس همين مصداق است. حال اگر مورد نادري هم وجود داشته باشد كه ما به آن مورد نادر هم رسيدگي ميكنيم. النادر كالمعدوم. * فارس: ولي ميگويند قراردادهاي صوري خيلي شايع است، بحث نادر بودن نيست؟ * خاوري: نه اين گونه نيست بحث شيوع (تخلف از قانون بانكداري بدون ربا) اصلاً نيست. * فارس: آيا عقود اسلامي روي كاغذ اجرا ميشود، يا در عمل؟ * خاوري: در عمل اجرا مي شود، مجموع عمليات بانكي يا فروش اقساطي يا مشاركتها است، در فروش اقساطي هم كالايي وجود دارد، براساس يك قيمت عادله فروخته ميشود، تقسيط ميشود. قيمت نسيه و نقد هم با هم تفاوت دارد، بنابراين در آنجا مشكلي وجود ندارد، در عقود مشاركت هم براساس تراضي طرفين (رضايت دو طرف)، شركت تصفيه ميشود، مشكلي وجود ندارد، شما ميخواهيد كل(مسايل) بانكداري اسلامي را الان حل كنيد. * فارس: شبهه وجود دارد؟ * خاوري: هيچ شبههاي وجود ندارد. * فارس: شما به عنوان بانك يا سرمايهگذار در عقود مشاركتي، چقدر مشاركت واقعي داريد؟ * خاوري: تمام مشاركتهاي بانك، مشاركت واقعي است، ولي در بحث تصفيه مشاركت براساس تراضي (رضايت دو طرف) طرفين به گونهاي ميشود كه بانك به نفع مشتري گاهي صرفنظر و اغماض ميكند، به نظر من روشن است جمهوري اسلامي در بين كشورهاي اسلامي به بهترين وجهي عمل ميكند.