بازدهی ۷۵ درصدی بورس از کجا آمده است؟
بررسی ارزش روز ۱۰ شرکت بزرگ بورس در سه مقطع زمانی اول سال، پایان شهریور و ۲۰ بهمن نشان میدهد این تعداد شرکت فربهتر شده و ۴۶ درصد از بازار ۱۰۳ هزار میلیارد دلار سهام ایران را در دست گرفتهاند.
دهمین رکورد شاخص بورس، روز گذشته رقم خورد تا مهمترین ابزار برای معرفی بازار سرمایه کشوررقم ۲۲ هزار واحد را در پرونده کاری خود به ثبت رساند. به گزارش «فردا» به نقل از تهران امروز، در این روز دو بانک صادرات و پارسیان با تاثیر ۵۲. ۵ واحدی شاخص کل بورس را به رقم ۲۲ هزار واحد رساندند تا این متغیر بورس در کمتر از ۱۱ روز بتواند رشد هزار واحدی را تجربه کند. دماسنج بازار سهام در حالی ۱۲ بهمن ماه به رکورد ۲۱ هزارواحدی رسیده بود که در ادامه روند روبه رشد و تداوم رونق روزهای گذشته بازار سهام، رکورد دیگری برای بازار به ثبت رسید و در غیاب شرکتهایی چون فولاد مبارکه، ایران خودرو و سایپا که با توقف نماد روبهرو هستند و همچنین در پی افول سهام شرکتهای معدنی، بانکها و تک سهمها رکورد جدیدی در بورس به ثبت رسید. به باور کارشناسان و مسئولان بازار سرمایه، افزایش تمایل سرمایه گذاران به خرید و فروش سهام، ورود سرمایه و سرمایه گذاران جدید، تشدید رکود بازارهای رقیب مانند بازار مسکن، افزایش قیمتهای جهانی، عدم عرضه سهام جدید و البته اجرای قانون هدفمند سازی یارانهها و روشن شدن آینده صنایع و این موضوع مهم از جمله دلایل اصلی رونق بیسابقه بازار سهام طی سال جاری و در طول ۷ سال اخیر هستند. با این اوصاف دماسنج بازار سهام که در ابتدای سال بر روی ۱۲ هزار و ۵۳۷ واحد قرار داشت طی ۲۱۹ روز کاری (تا به روزگذشته) در مجموع ۹ هزار و ۴۶۳ واحد افزایش یافته تا میانگین سرمایهگذاری در بورس به بیش از ۷۵ درصد برسد. اما در این میان، در حالی مسئولان خبر از بازدهی ۷۵ درصدی بازار سرمایه کشور از ابتدای سال تاکنون میدهند که این بازدهی در نتیجه رشد قیمت سهام تعداد انگشت شماری از شرکتها بوده است. شاخص فعلی بورس تهران که روند قیمت و سود نقدی شرکتها را به نمایش میگذارد، در حالی از ابتدای سال تا کنون با ۷۵ درصد رشد روبهرو شده است که تا پیش از این، یعنی تا قبل از آذر سال ۸۷ که سیستم معاملاتی هنوز تغییر نکرده بود و مسئولان بورس هنوز بهانهای برای تغییرماهیت بورس نداشتند، بازدهی بورس تهران در نتیجه میانگین بازدهی شاخصی بود که فقط نوسان قیمت سهام منحنی شاخص را بالا و پایین میبرد. اتفاقی که با تغییر ماهیت شاخص دیگر رخ نداد و از آن تاریخ به بعد سرمایه گذاران شاهد رشد شاخص بودند نه افت. حال سوال این است که آیا بازدهی ۷۵ درصدی میتواند معیار درستی برای سرمایه گذاران باشد؟ به عبارتی سادهتر بورس تهران با میانگین بازدهی ۷۵ درصدی نشان دهنده این واقعیت است که سهام شرکتهای داخلی در بدبینانهترین حالت افت قیمت را تجربه نکردهاند یا لیدرها با رشد نجومی قیمت اثر منفی کاهشها را از بین بردهاند؟ به باور کارشناسان با لحاظ سود نقدی شرکتها که میزان آن معلوم نیست، میانگین درصد بازدهی بورس واقعی نیست و زمانی میتوان برای خرید سهام در یک روز شاخص را ملاک تصمیم گیری قرار داد که شاخص قیمت با همان سبک وسیاق قبل در کنار سایر شاخصهای بورس وجود داشته باشد. نیمی از بازار در دستان ۱۰ غول حال جدیدترین رتبهبندی ۱۰ شرکت بزرگ بورس حکایت از آن دارد سهم این شرکتها از کل ارزش روز بازار سهام به ۴۶. ۳ درصد رسیده است. یعنی در پی رشد قیمت سهام در طول همین سه ماه اخیر، این شرکتها فربهتر از گذشته شدهاند. به گزارش فارس، آخرین وضعیت ارزش روز شرکتهای بورسی نشان میدهد رشد قیمت هر سهم شرکت مخابرات در هفتههای گذشته منجر شده تا ارزش روز آنکه ابتدای سال ۸. ۵ و در پایان شهریور ۱۰. ۷ هزار میلیارد تومان بود به ۱۴. ۵ هزار میلیارد تومان درچهارشنبه گذشته برسد. این شرکت که با توجه به برخورداری از بیش از ۴۵ میلیارد و ۸۷۳ میلیون سهم به قیمت هر سهم ۳۱۷ تومان به چنین ارزش روز بیسابقهای رسیده به تنهایی مالک ۱۲ درصد از ارزش روز ۱۰۳ هزار میلیارد تومانی کل بازار سهام ایران شده و در صورت احتساب ارزش روز ۸. ۳ هزار میلیارد تومانی شرکت زیر مجموعه حاضر در فرا بورس خود یعنی همراه اول، صنعت مخابرات مالک ۱۸. ۹ درصد از کل ارزش بازار سهام بورس اوراق بهادار و فرابورس است. بعد از مخابرات، شرکت ملی مس قرار دارد که رشد جهانی قیمت مس منجر به افزایش قیمت هر سهم آن از ۷۵۳ تومان ابتدای سال به بیش از ۱۲۰۰ تومان در چهارشنبه گذشته شد. این شرکت به دلیل داشتن بالغ بر ۵ میلیارد ۷۸۹ میلیون سهم، صاحب ارزش روز ۶. ۹ هزار میلیارد تومانی و مالک ۵. ۷ درصدی از کل ارزش بازار سهام شده است. فولاد مبارکه دیگر مشمول اصل ۴۴ که سهشنبه گذشته سرمایه اسمی هزار و ۵۸ میلیارد تومانی را به دو هزار و ۵۸۰ میلیارد تومان افزایش داده، در رتبه سوم قرار دارد. این شرکت تا قبل از افزایش سرمایه و با توجه به بهای ۳۲۴ تومانی هر سهم صاحب ارزش ۵. ۷ هزار میلیارد تومانی بوده و ۴. ۲ درصد از ارزش روز بازار سهام را در اختیار داشت. بعد از این سه شرکت، بانک پارسیان هم در رتبه چهارم قرار دارد که در نیمه اول سال سرمایه اسمی خود را از ۹۰۰ به هزار و ۱۰۰ میلیارد تومان افزایش داده است. این بانک هر چند از نظر سرمایه اسمی پایینتر از بانک صادرات با سرمایه بیش از هزار و ۶۸۰ میلیارد تومانی است اما به دلیل قیمت ۳۳۵ تومانی هر سهم دارای ارزش ارزش روز ۳. ۶ هزار میلیارد تومانی شده و در جایگاه چهارم بزرگترین شرکتهای بورس ایستاده است. شرکتهای چادرملو، بانک ملت، مپنا، سایپا، سرمایهگذاری غدیر و بانک صادرات هم با ارزش روز بیش از ۳. ۵ تا ۲. ۷ هزار میلیارد تومانی در رتبههای پنجم تا دهم جدول بزرگان بورس جا خوش کردهاند. به این ترتیب ۱۰ شرکت فوق در مجموع ۴۶. ۳ درصد از ارزش روز ۱۰۳ هزار میلیارد تومان را به نام خود کردهاند. علاوه بر این، ۱۴ شرکت دیگر هم با ارزش روز ۲. ۷ تا هزار میلیارد تومانی نقش مهمی در افزایش ارزش کل بازار دارا هستند. این شرکتها به ترتیب شامل بانک تجارت، گلگهر، ایران خودرو، پالایش نفت اصفهان، سرمایهگذاری امید، بانک اقتصاد نوین، فولاد خوزستان، پتروشیمی خارک، سرمایهگذاری معادن و فلزات، کشتیرانی، بانک کارآفرین، فولاد خراسان، سرمایهگذاری صندوق بازنشستگی و بانک سینا هستند که ۲. ۲ تا کمتر از یک درصد ارزش روز بازار را در اختیار گرفتهاند. با این اوصاف با در نظر گرفتن این ۱۴ شرکت، میتوان به این نتیجه رسید که ۲۴ شرکت یاد شده در مجموع ۶۷ درصد از ارزش روز کل بازار سهام را تشکیل دادهاند اما در این میان لیدرهای بورس در این روزها آن دسته از شرکتها و صنایعی هستند که اثر منفی بیشتری از هدفمندی یارانهها میگیرند و اخبار مثبتی در خصوص سودآوری این شرکتها به گوش نرسیده است. حمید رضا امیریان، عضو هیات مدیره کانون سهامداران حقیقی در این باره به تهرانامروز گفت: عدهای که سه سال روی صنعت بودهاند سعی دارند تا با قیمت بهتری از سهم خارج شوند و معامله بر روی سهام شرکتهای خودرویی خود نشان از این اتفاق میداد. وی در خصوص رشد بیرویه شاخص بورس از ابتدای سال تا کنون گفت: شاخص مثبت است و تا پایان سال هم همین روند را ادامه خواهد داد اما این درحالی است که بورس همانند گذشته همان نوسان را دارد و این شاخص است که مثبت میماند. به گفته این کارشناس بازار سرمایه، زمانی که مجمع شرکتهای بورسی برگزارمی شود، سودی که به عنوان سود مصوب مجمع بین سهامداران تقسیم خواهد شد، پس از انتشار اطلاعیه شرکت به بورس در شاخص لحاظ خواهد شد و در این میان چند شرکت را سراغ داریم که سود سهام را به موقع پرداخت کند. به عنوان مثال شرکت کالسیمین در اردیبهشت ماه مجمع سالانه را برگزار کرده است اما با گذشت ۹ ماه از برگزاری مجمع خبری از تقسیم سود نیست. امیریان در ادامه توضیح داد: با این شرایط در فاصله ۹ ماهی که این شرکت سود را پرداخت نکرده است وهمچنین سایر شرکتها، قیمت سهام شرکت دستخوش تغییر قیمتی خواهد شدو این یعنی اینکه شاخص خیلی زودتر از سرمایه گذاران به سود رسیده است وسهامداران همچنان بینصیب ماندهاند. این کارشناس بازار سرمایه در ادامه با اشاره به رشد قیمت سهام شرکتهایی که این روزها بیشترین تاثیر منفی را از هدفمندی یارانهها میگیرند گفت: در شش ماه ابتدای سال پیشبینیها منطقیتر بود و تجهیزاتیها، بیمهها و بانکیها که کمترین تاثیر منفی را از هدفمندی یارانهها میگیرند در لیست اولویتهای سرمایه گذاران بود اما هر چه جلوتر رفتیم ورق این پیشبینی ها برگشت ومعامله گران به سمت صنایعی رفتند که بیشترین آسیب را از هدفمندی یارانهها میگیرند مثل فولادیها، خودروییها و... که شاید علت اصلی آن این باشد که سهامداران عمده از اثرات طرح مطمئن شده و قصد خروج دارند. این اتفاق برای خودروییها قبل از متوقف شدن نمادشان رخ داد و شرکتهای تولید کننده خودرو که خبری از افزایش سود آوری آنها نیست با هجوم خریداران و جو مثبت سهامداران عمده مواجه شدند. ۱۰ شرکت بزرگ بورس فربهتر شدند بررسی ارزش روز ۱۰ شرکت بزرگ بورس در سه مقطع زمانی اول سال، پایان شهریور و ۲۰ بهمن نشان میدهد این تعداد شرکت فربهتر شده و ۴۶ درصد از بازار ۱۰۳ هزار میلیارد دلار سهام ایران را در دست گرفتهاند. رونق غیر قابل پیش بینی و انتظار بازار سهام و رشد و رکوردشکنی پی در پی شاخص بورس طی ۱۱ ماه اخیر در حالی مورد توجه اکثر آحاد مردم و مسئولان و حتی رسانهها و مراجع خارجی و داخلی قرار گرفته که یکی از مهمترین نتایج این رونق چشمگیر که با بازدهی ۷۵ درصدی سرمایهگذاری مواجه شده، ورود بورس اوراق بهادار تهران به باشگاه ۱۰۰ میلیارد دلاری بورسها از ۱۲ بهمن ماه بود. این اتفاق درپی رشد قیمت سهام اکثر شرکتها خصوصا شرکتهای بزرگ رخ داد و طی آن ارزش روز بازار سهام ایران که ابتدای سال حدود ۶۵ هزار میلیارد تومان بود با رشد ۶۳ درصدی به بیش از ۱۰۳ هزار میلیارد تومان رسید. به این ترتیب بود که بورس اوراق بهادار تهران در میان ۵۲ بورس عضو فدراسیون بورسهای جهان در رتبه سی و نهم و بالاتر از بورسهای مصر، آتن، بوینوس آیرس، ایرلند، اردن، بوداپست، کلمبو، استونی، موریس، قبرس، مالت و برمودا ایستاد. این درحالی است که در میان ۳۷ صنعت حاضر در بورس صنایع بانکداری، فلزات، مخابرات، خودرو، کانیهای فلزی، شرکتهای سرمایهگذاری چند رشتهای صنعتی، محصولات شیمیایی، فرآوردههای نفتی و خدمات فنی و مهندسی که مشتمل بر ۱۳۸ شرکت هستند بین ۱۷ تا ۴ درصد از ارزش روز کل بازار را به خود اختصاص داده و ۸۳ درصد این متغیر را صاحب شدهاند. بازار ۱۰۳ میلیارد دلاری بورس با شاخص ۲۲ هزارواحدی اما هنوز هم ضعفهای قابل مشاهدهای دارد که برخی از آن را رئیس جوان این سازمان نیز تایید میکند: «در حوزه سهام شناور آزاد شرکتهای بورس در طول این مدت سعی زیادی کردیم تا آن را افزایش دهیم که افزایش هم دادهایم، اما به گمانم بازهم جای کار دارد، چرا که این نسبت باید بسیار بالاتر از الان باشد. این افزایش شدنی است اما برنامهریزی میخواهد.» علی صالح آبادی در گفتوگو با فارس ادامه میدهد: مقوله مهم دیگر مربوط به قدیمی بودن قانون تجارت است که شرکتهای سهامی عام در قالب قانون تجارت فعالیت میکنند. این قانون باید با قانون بازار منطبق باشد که هنوز این اتفاق رخ نداده است. مثلا افزایش سرمایه شرکتها، طبق قانون تجارت فرآیندی طولانی است که باید اصلاح شود ولی به هر حال و با در نظر گرفتن همه موارد و امکانات و ظرفیتها سعی کردیم از همه فرصتها حداکثر استفاده کنیم.