شبکه آمریکایی «MS NOW» بررسی کرد؛
وقتی استیو ویتکاف رسوا شد
استیو ویتکاف، فرستاده ویژه دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا در امور خاورمیانه و غرب آسیا روز دوشنبه در گفتوگو با شبکه فاکسنیوز مدعی شد که مذاکرهکنندگان ایرانی با افتخار و تکبر به او گفتهاند که ایران آنقدر اورانیوم غنیشده در اختیار دارد که میتواند حدود ۱۲ بمب هستهای بسازد.
ادعای فرستاده ویژه رئیس جمهوری آمریکا در امور غرب آسیا و خاورمیانه درباره آنچه در مذاکرات با مقامات جمهوری اسلامی ایران رقم خورد، با روایت واقعی فرسنگها فاصله دارد و روایت یک دیپلمات حوزه خلیج فارس و آگاه از روند این گفتوگوها، «قویا» بر کذب بودن ادعای فرستاده واشنگتن صحه میگذارد.
به گزارش سیاست خارجی ایرنا، استیو ویتکاف، فرستاده ویژه دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا در امور خاورمیانه و غرب آسیا روز دوشنبه در گفتوگو با شبکه فاکسنیوز مدعی شد که مذاکرهکنندگان ایرانی با افتخار و تکبر به او گفتهاند که ایران آنقدر اورانیوم غنیشده در اختیار دارد که میتواند حدود ۱۲ بمب هستهای بسازد.
این روایت با یکی از بخشهای اصلی استدلال در حال تکامل دولت آمریکا برای همراهی با اسرائیل در انجام آنچه حمله «پیشدستانه» به ایران خوانده شده است، همخوانی دارد؛ ترامپ نیز به نوبه خود مدعی شده است که «باور دارد حکومت ایران به داشتن سلاح هستهای و همچنین موشکهایی با قابلیت حمل آن تا خاک آمریکا نزدیک شده بود.»
ویتکاف در گفتوگو با فاکسنیوز، با اشاره به میزان غنیسازی اورانیوم ایران، مدعی شد: در همان جلسه اول، هر دو مذاکرهکننده ایرانی بدون هیچ افسوس و ابایی به طور مستقیم به ما گفتند که ۴۶۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای ۶۰ درصد در اختیار دارند. آنها میدانند که این مقدار میتواند برای ساخت ۱۱ بمب هستهای استفاده شود و این نقطه آغازین موضع مذاکراتی آنها بود.
وی در ادامه ادعای خود اضافه کرد که «آنها به این موضوع افتخار میکردند. افتخار میکردند که انواع پروتکلهای نظارتی را دور زدهاند تا به جایی برسند که بتوانند ۱۱ بمب هستهای تولید کنند.»
با این حال، یک دیپلمات حوزه خلیج فارس با آگاهی مستقیم از این مذاکرات، به شبکه «MS NOW» گفت که توصیف ویتکاف از این گفتوگو نادرست است.
به گفته این دیپلمات که به شرط حفظ هویت حاضر به گفتوگو با این شبکه شد، گفت که ایرانیها به ویتکاف گفتهاند که در چهارچوب یک توافق جدید با ترامپ حاضرند تا از اورانیوم غنیشده خود صرفنظر کنند. وی اضافه کرد که ایرانیها همچنین به ویتکاف توضیح دادهاند که پس از خروج ترامپ از توافق هستهای سال ۲۰۱۷(برجام) که در دوران ریاست جمهوری بارارک اوباما منعقد شده بود، اقدام به غنیسازی اورانیوم کردهاند.
این دیپلمات درباره روایت ویتکاف تاکید کرد: به طور قطع میتوانم بگویم که این گفتهها(ادعاها) نادرست است. در حقیقت ایرانیها توضیح میدادند که در صورت دستیابی به توافق و رفع تحریمها از ایران، تمام این مواد میتواند کنار گذاشته شود.»
آنا کلی، سخنگوی کاخ سفید، این ادعاها را رد کرد و مدعی شد که فقط «MS NOW» اجازه میدهد که ایران از آن سوءاستفاده کند تا با پروپاگاندای دروغین و ضدآمریکایی به رئیس جمهور ترامپ حمله کند. رئیس جمهور و ویتکاف، فرستاده ویژه وی همواره با حسن نیت تلاش کردهاند تا تهدیدهای که متوجه سرزمین ماست را از بین ببرند.»
وی مدعی شد که «متاسفانه ایران از شرکت در مذاکرات جدی با ایالات متحده خودداری کرد، در نتیجه رئیس جمهور اقدام شجاعانهای انجام داد تا توانایی آنها برای دستیابی به سلاح هستهای، پرتاب یا تولید موشکهای بالستیک و یا تجهیز نیروهای نیابتی(ادعایی) را از بین ببرد.»
به نوشته این رسانه آمریکایی، روایتهای به شدت متفاوت از چگونگی پیشرفت مذاکرات، به نظر میرسد که انعکاس تنشها و بیاعتمادی دیرینه میان ویتکاف و مقامهای ایرانی است. افزون بر این، علنی و رسانهای شدن این اختلافها میتواند تلاشها برای دستیابی به آتشبس بین آمریکا و ایران آن هم در شرایطی که درگیری هماکنون به حدود ۱۲ کشور خاورمیانه کشیده شده است را پیچیدهتر کند.
مقامات ارشد دولت ترامپ دیروز در تماس با خبرنگاران و به شرط عدم افشای هویت، مدعی شدند که ایرانیها هرگز پیشنهادی قابل توجه برای سازش ارائه نکردند. به ادعای آنها، پیشنهادهای ایران به این کشور اجازه میداد تا همچنان به دنبال ساخت بمب هستهای باشد و مذاکرهکنندگان ایرانی نیز از مذاکره درباره موشکهای بالستیک کشورشان و همچنین آنچه این مقامات «تامین مالی گروههای نیابتی» خواندهاند، خودداری کردند و به گفته آنها، دو مورد آخر برای دولت ترامپ حیاتی است.
به ادعای این رسانه، نفر دومی که از گفتوگوها مطلع است نیز تایید کرد که «مقامات ایرانی حاضر نشدند درباره موشکهای بالستیک و حمایت مالی از گروههای نیابتی با ویتکاف و جرد کوشنر، داماد ترامپ، گفتوگو کنند و گفتند که میتوان در مذاکرات منطقهای به این مسائل پرداخت.»
به گفته دیپلمات حوزه خلیج فارس که پیشتر ادعای ویتکاف را قویا رد کرده است، دور نخست مذاکرات که ششم فوریه در مسقط، پایتخت عمان برگزار شد، به طور عمده به شکل غیرمستقیم انجام گرفت و میانجیهای عمانی به طور جداگانه با عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، و سپس ویتکاف و کوشنر دیدار کردند.
به ادعای وی، عمانیها در نهایت، «ویتکاف، کوشنر و عراقچی را حضوری گرد هم آوردند و آنها برای مدت کوتاهی در حدود ۴ تا ۵ دقیقه با هم دیدار کردند».» وی اضافه کرد که «موضوعی که ویتکاف به آن اشاره کرده، مطلقا در آن دیدار کوتاه مطرح نشد.»
به گفته این دیپلمات مطلع، «رفتاری که ویتکاف از خود نشان داد، در شان سمتی که نمایندگی میکرد، نبود و با آن جایگاه تناسبی نداشت.»
این دیپلمات همچنین اضافه کرد که عراقچی اعلام کرده بود که آمادگی دارد تا در عمان بماند و هرچقدر لازم باشد، «حتی یک تا دو هفته»، به گفتوگو با ویتکاف و کوشنر ادامه دهد؛ اما ویتکاف و کوشنر گفتند که باید روز بعد برای بازدید از ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن آمریکا آنجا را ترک کنند.
به نوشته این رسانه آمریکایی، «این ماجرا چالش محوری تلاشها برای ممانعت از وقوع جنگ از طریق مذاکرات را برجسته میسازد؛ برخی منابع که آگاهی مستقیم از گفتوگوهای آمریکا و ایران دارند، برخی افراد دخیل در مذاکرات، ویتکاف را میانجی صادقی نمیدانستند.»
همین دیپلمات حوزه خلیج فارس در ماه دسامبر نیز از رفتار ویتکاف در پنج دور مذاکراتی که سال گذشته میلادی با مقامات ایرانی انجام شد، انتقاد کرده و به MS NOW گفته بود که ویتکاف در این مذاکرات «تصویری قلابی از خود بهعنوان "مرد صلح" ارائه داده است»؛ مذاکراتی که پس از حملات هوایی غافلگیرکننده اسرائیل به ایران که سپس با پیوستن آمریکا به آن حملات همراه شد، در ژوئن ۲۰۲۵ پایان یافت.
همچنین شخصی دیگر با آگاهی از مذاکرات سال ۲۰۲۵ که ایرانی هم نیست، در دسامبر به MS NOW گفت که «مقامات ایرانی به این باور رسیده بودند که آمریکا آنها را گمراه کرده است. از نگاه تهران، گفتوگوها با ویتکاف نیرنگی بوده تا ایران را از پیشبینی و آمادگی برای حملات غافلگیرکننده ژوئن ۲۰۲۵ اسرائیل و آمریکا بازدارد.» وی اضافه کرد که «ایرانیها این موضوع را توهینآمیز میدیدند.»
به گفته وی، اینکه مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا که با حفظ سمت، مشاور امنیت ملی این کشور نیز محسوب میشود، در این مذاکرات شرکت نداشت نیز تعجببرانگیز بود.
وی افزود: ما تعجب کردیم که با توجه به اهمیت مذاکرات، روبیو بهعنوان ارشدترین دیپلمات آمریکا و مشاور امنیت ملی، برای شرکت در گفتوگوها به ژنو اعزام نشد.»
روبیو در جریان دور نخست مذاکرات در عمان در ششم فوریه(۱۷ بهمن)، در المپیک زمستانی میلان شرکت کرده بود. در دور دوم مذاکرات در ژنو در ۱۷ فوریه(۲۸ بهمن)، طبق برنامه رسمیاش، در وزارت خارجه و کاخ سفید در جلسات و نشستهای توجیهی حضور داشت و در دور پایانی مذاکرات در ژنو در ۲۶ فوریه(هفتم اسفند) یعنی دو روز پیش از آغاز حملات هوایی، در کاخ سفید با وزیر خارجه یونان دیدار کرد!