پهپاد FPV حزبالله، کابوس جدید ارتش اسرائیل
گلوبز افزود: اپراتور همزمان در یک پناهگاه یا سازهای دور و محافظتشده، دور از نیروهای اسرائیلی، مستقر میشود. به همین دلیل این پهپادها «افپیوی» نامیده میشوند؛ یعنی پهپادهایی که با جویاستیکی شبیه به دستههای کنسول بازی و با استفاده از عینکهای واقعیت مجازی کنترل میشوند.
پهپادهای فیبرنوری حزبالله این روزها به پرواز درآمده و بدون هیچ مزاحمتی به تجهیزات ارتش اسرائیل برخورد میکنند.
خبرگزاری فارس، در هفتههای گذشته حزبالله لبنان بارها ویدئوهایی از حملات دقیق پهپادی به تانکهای مرکاوا و نفربرها و تجهیزات ارتش اسرائیل منتشر کرده است.
در ویدئوها دیده میشود که پهپاد که مجهز به یک دوربین است، به طور دقیق و بدون یک سانتیمتر خطا به هدف اصابت میکند. وبسایت اسرائیلی گلوبز به راز این اصابت دقیق و البته ارزان پرداخت و در گزارشی نوشت: «حزبالله تنها با ۵۰۰ دلار پهپادهایی شلیک میکند که نمیتوان رهگیری کرد».
گلوبز نوشت: پهپادهای «افپیوی» حزبالله که بهای هر یک از آنها تنها حدود ۵۰۰ دلار است، بهصورت روزانه در لبنان به سمت تانکها، نفربرها و تجهیزات مهندسی اسرائیل شلیک میشوند».
اما راز این که این پهپادها به هدف برخورد میکنند و امکان اختلال در مسیر آنها وجود ندارد استفاده از کابلهای فیبر نوری است.
گلوبز مینویسد: «چالش اصلی این است که این سلاحها به یک کابل فیبر نوری متصلاند که آنها را در برابر رهگیری از طریق اخلال در ارتباطات، بهطور کامل مصون میکند. کارشناسان هشدار میدهند: سهولت ساخت و بهکارگیری این سلاح نشان میدهد که بهزودی بهطور گسترده در میدان نبرد رواج خواهد یافت.»
در ادامه این گزارش آمده است: تولید و مونتاژ این پهپادها ساده است؛ در ویدئوهای حزبالله پهپادهای انتحاری دیده میشوند که با سرعت بالا در هوا مانور داده و به خودروهای زرهی یا حتی سربازان برخورد میکنند. برخلاف پهپادهای شناسایی و اطلاعاتی، هدایت این پهپادهای تهاجمی نیازمند مهارت بالایی است و اپراتور باید از کلاه یا عینکهای ویژهای استفاده کند که تصاویر دوربین پهپاد را بهصورت زنده نمایش میدهد».
وقتی پهپاد حزبالله وارد محل استقرار نظامیان اسرائیلی میشود
گلوبز افزود: اپراتور همزمان در یک پناهگاه یا سازهای دور و محافظتشده، دور از نیروهای اسرائیلی، مستقر میشود. به همین دلیل این پهپادها «افپیوی» نامیده میشوند؛ یعنی پهپادهایی که با جویاستیکی شبیه به دستههای کنسول بازی و با استفاده از عینکهای واقعیت مجازی کنترل میشوند.
کیلومترها فیبر نوری
این رسانه اسرائیلی در ادامه گزارش خود از این پهپادها نوشت: در روزهای اخیر، این سلاح دچار ارتقایی جدید شده که از میدانهای نبرد اوکراین الهام گرفته شده است: پهپاد انتحاری از طریق یک کابل فیبر نوری مستقیماً به محل کنترل خود متصل میشود؛ روشی که آن را در برابر تلاشها برای سرنگونی از طریق اخلال در سیگنالهای موقعیتیاب (GPS) یا امواج رادیویی کاملاً ایمن میسازد. این کابلها بسیار باریک بوده و بهطور متوسط حدود ۱۰ کیلومتر طول و ۱.۵ کیلوگرم وزن دارند؛ وزنی که برای یک پهپاد کوچک غیرممکن نیست، اما در عین حال امکان حمله به اهدافی در فاصله چند کیلومتری را فراهم میکند. در جنگ اوکراین حتی کابلهایی با طول تا ۶۰ کیلومتر نیز مشاهده شده است.
سابقه حملات مرگبار حزبالله با پهپادهای FPV
ام این نخستینبار نیست که حزبالله از چنین پهپادهایی علیه ارتش اشغالگر اسرائیل استفاده میکند.
گلوبز نوشت: «در جریان جنگ پیشین نیز پهپادهایی برای حمله به خانه نخستوزیر بهکار گرفته شدند و در اکتبر ۲۰۲۴ یک پهپاد به سقف سالن غذاخوری در پایگاه آموزشی تیپ گولانی اصابت کرد که به کشته شدن چهار سرباز انجامید. آخرین نمونه «مرصاد-۱» بود که بر اساس پهپاد ایرانی «ابابیل» ساخته شده و طول بال آن به حدود هفت متر میرسد.
تغییر قواعد درگیری
وبسایت الجزیره نیز در گزارشی از این پهپادها نوشت: کارشناسان معتقدند که بهکارگیری پهپادهای انتحاری از این نوع در صحنه عملیات در جنوب لبنان، یک تحول تاکتیکی مهم به شمار میرود؛ تحولی که توان هدفگیری دقیق و نقطهزن علیه خودروهای زرهی را با هزینهای پایین فراهم میکند، سامانههای دفاعی سنتی را دچار اختلال میسازد و قواعد درگیری جدیدی را در جنگهای چریکی مدرن تحمیل میکند.
علی ابیرعد، سرهنگ بازنشسته لبنانی نیز درباره این پهپادها به خبرگزاری فرانسه گفت: پهپادهای FPV (First Person View) به این نام شناخته میشوند زیرا دوربینی روی آنها نصب است که به اپراتور اجازه میدهد میدان پرواز را «انگار خودش در آسمان هدایت میکند» مشاهده کند.
او میافزاید: «این پهپادهای انتحاری کمهزینه و بسیار مؤثر از مواد بسیار سبک مانند کربنفایبر و آلومینیوم ساخته میشوند. همچنین با موتور برقی و باتری لیتیوم کار میکنند که آنها را نسبت به پهپادهای مکانیکی کمصدا میکند. این پهپادها میتوانند از طریق ماهواره هدایت شوند و حتی در تاریکی با دوربینهای شبنما عمل کنند.»
جایگزین موشکهای کورنت
خبرگزاری فرانسه در گزارشی از این پهپادها نوشت: در گذشته، حزبالله برای هدف قرار دادن خودروهای زرهی اسرائیلی از موشکهای هدایتشونده ضدتانک استفاده میکرد که هزینه بالاتری داشتند. این حزب بهطور سنتی از موشکهای کورنت روسی و نیز سیستمهای موشکی «الماس» استفاده میکرد.
مناسب برای شرایط جغرافیایی جنوب لبنان
ابیرعد توضیح داد که سرجنگی مخروطی این پهپادها آنها را شبیه گلوله آر.پی.جی کرده است و پوشش مسی آن باعث افزایش قدرت انفجار میشود.
او افزود: «این پهپادها میتوانند تانکها و خودروهای نظامی را ردیابی و شکار کنند. طبق تصاویر منتشرشده، اپراتور پهپاد را به سمت عقب خودرو هدایت میکند و انفجار بزرگ ناشی از مواد منفجره حملشده در آن وسیله است.»
او همچنین گفت: «استفاده حزبالله از پهپادها برای کاهش هزینه و مدیریت مصرف موشکهای الماس و کورنت است، بهویژه با توجه به طولانی شدن نبرد و تفاوت قدرت نظامی دو طرف. شرایط جغرافیایی صعبالعبور جنوب لبنان با تپهها، درهها و جادههای پرپیچ و خم، موجب میشود این پهپادهای کوچک انتحاری راحتتر در زوایای سخت حرکت کنند، جایی که موشکها و پهپادهای بزرگ نمیتوانند با دقت حرکت کنند.»
ابیرعد معتقد است: «این پهپادها قابل رصد، اخلال یا سرنگونی نیستند و به حزبالله اجازه میدهند اهداف باارزش در مکانهای محافظتشده مانند تانکهای متحرک را با دقت بالا هدف قرار دهد. اپراتور میتواند پهپاد را در ارتفاع بسیار کم، بین یک تا دو متر، هدایت کند؛ این ارتفاع کم باعث میشود از رادار و حتی سامانههای دفاع هوایی پنهان بماند. اما هدایت آن نیازمند مهارت بسیار بالا و خونسردی کامل است.»
در ویدئوی زیر مشاهده میشود که رزمنده حزبالله (اپراتور) چگونه پهپاد را از زیر خودروی زرهی به درون آن میفرستد.
کابوس ارتش اسرائیل
برای مقابله با این پهپادها، ارتش اسرائیل اقدام به نصب شبکههای آهنی روی خودروهای زرهی کرده است تا مانع نفوذ آنها شود، اما ابیرعد تأکید میکند: «با توجه به تصاویر منتشرشده توسط حزبالله، نیروهای آن توانستهاند این شبکهها را با مهارت هدایت پهپاد دور بزنند. در یکی از ویدئوها، پهپاد را به زنجیر تانک هدایت کردند که باعث از کار افتادن آن شد. این پهپادها اکنون کابوس نظامی و رسانهای برای ارتش اسرائیل و بهویژه نیروهای پیاده هستند، زیرا قدرت انفجاری آنها بسیار بالاست.»