اوج‌گیری مجدد فشارهای سیاسی به نتانیاهو

 حزب یهودیت متحد توراه خواستار انحلال کابینه حاکم بر سرزمین‌های اشغالی به رهبری بنیامین نتانیاهو شده است.

به گزارش تسنیم، درحالیکه کمتر از 6 ماه به زمان برگزاری انتخابات آتی کنست رژیم صهیونیستی باقی مانده، بار دیگر شکاف‌های سیاسی در درون ائتلاف حاکم بر سرزمین‌های اشغالی افزایش یافته و کابینه بنیامین نتانیاهو را به مرز فروپاشی رسانده است.

پس از آنکه حزب لیکود و نتانیاهو تعلل زیادی در مسیر تصویب قانون جدید معافیت خدمت نظامی در ارتش این رژیم برای دانش آموزان حریدی به خرج دادند، یکی از فراکسیون‌های حزب یهودیت متحد توراه، مجددا خواستار انحلال کنست شده است.

اپوزیسیون کابینه نتانیاهو که امیدوار بود  روند انحلال کابینه را در ساعات آتی به طور رسمی آغاز کند با کارشکنی امیر اوهانا، رئیس کنست امکان رأی‌گیری مقدماتی بر سر انحلال کنست را دست‌کم تا 18 مه نخواهد داشت.

حزب یهودیت متحد توراه، که 7 نماینده در پارلمان رژیم صهیونیستی دارد، روز سه‌شنبه از تمایل جدی خود برای انحلال کنست و برگزاری انتخابات زودهنگام در ماه سپتامبر 2026 خبر داد. همزمان حزب اپوزیسیون یش عتید به ریاست «یائیر لاپید» به سرعت از این فضا استفاده کرد و خواستار برگزاری یک نشست رأی گیری با قید فوریت برای بررسی انحلال کنست شد.

با توجه به اینکه رئیس پارلمان اختیار تصمیم‌گیری درباره برگزاری نشست رأی‌گیری با قید فوریت را دارد، امیر اوهانا، با این امر مخالفت کرده است. همچنین قوانین داخلی پارلمان رژیم صهیونیستی حاکی از آن است که چناچه یک طرح پس از روز دوشنبه به صحن کنست تقدیم شود، رأی‌گیری برای آن دست‌کم تا هفته بعد به تعویق خواهد افتاد. این در شرایطی است که در هر صورت، انتخابات سراسری باید حداکثر تا 27 اکتبر 2026 (5 آبان 1405) برگزار شود.

قانون انحلال پارلمان نیازمند چهار رأی‌گیری در صحن کنست است: یک رأی مقدماتی و سپس سه قرائت دیگر، که همگی باید با اکثریت ساده 61 نماینده از مجموع 120 عضو کنست تصویب شوند. در بهترین حالت با فرض تصویب لایحه انحلال کنست، در ماه اوت 2026 (اواخر مرداد – اوایل شهریور 1405) برگزار خواهد شد.

بهترین تاریخ برگزاری انتخابات پارلمانی برای احزاب حریدی از 1 تا 15 سپتامبر است که با تعطیلات مذهبی موسوم به روش هشانا (جشن سال جدید عبرانی) همزمان می‌شود. علت این امر نیز حضور قابل توجه و حداکثری حریدیان در جریان عید سال نو در مدارس و مراکز مذهبی است که می‌تواند میزان مشارکت سیاسی حریدیان را به شدت افزایش دهد.

اما با توجه به اینکه این مقطع زمانی به سالگرد 7 اکتبر 2026 نزدیک است و همچنین تصویب چنین تاریخی برای برگزاری انتخابات، برنامه زمانی بنیامین نتانیاهو هم در عرصه سیاست خارجی و ماجراجویی‌های نظامی و منطقه‌ای و هم در سطح سیاست داخلی را کمتر می‌کند، نتانیاهو و حزب لیکود با این تصمیم مخالف است.

این تحرکات پس از آن شدت گرفت که خاخام «دوو لاندو»، رهبر معنوی ارشد جناح «دگل هاتوراه» با چهار نماینده در حزب یهودیت متحد توراه، روز سه‌شنبه خواستار انحلال سریع کنست و جلو انداختن انتخابات شد. او این موضع را پس از دیدار با نمایندگان جناحش در منزلش در بنی‌براک اعلام کرد. لاندو در بیانیه‌ای گفت:

«ما دیگر هیچ اعتمادی به بنیامین نتانیاهو نداریم. از این لحظه به بعد، فقط کاری را انجام می‌دهیم که به نفع یهودیت حریدی و دنیای یشیوا (مدارس مذهبی حریدی‌ها) باشد. باید هرچه سریع‌تر برای انحلال کنست اقدام کنیم. از نظر ما دیگر مفهوم «بلوک راست‌گرا» [ائتلاف حاکم] وجود خارجی ندارد.»

پس از این امر بود که جناح دوم این حزب یعنی «آگودات اسرائیل» (که 3 نماینده در پارلمان دارد) نیز با حمایت از این ایده در بیانیه‌ای رسمی اعلام کرد در صورت برگزاری رأی‌گیری برای انحلال کنست، از آن حمایت خواهیم کرد. در همین راستا یک منبع از این فراکسیون به روزنامه اینترنتی تایمز اسرائیل گفته: «مدت زیادی است که منتظر انحلال بودیم.»

همزمان با این رویداد، ائتلاف حاکم کلیه طرح‌ها و لوایحی که به صحن کنست برای برگزاری رأی‌گیری تقدیم کرده بود را پس گرفته تا با چالش رأی اکثریت روبه‌رو نشود.

اگر حزب یهودیت متحد توراه با 7 نماینده خود از لوایح مورد نظر کابینه نتانیاهو حمایت نکند، شمار موافقان در کنست با این لوایح به 60 نفر کاهش می‌یابد و ائتلاف از قدرت تصویب لوایح در قرائت سوم که نیازمند دست‌‎کم 61 رأی است برخوردار نخواهد بود.

اما از سوی دیگر همچنان که گفته شد اضافه شدن هر 7 نماینده حزب یهودیت متحد توراه به 53 نماینده اپوزیسیون برای تصویب لایحه انحلال کنست (دست‌کم در قرائت آخر که نیازمند 61 رأی است) کافی نخواهد بود.

حزب یهودیت متحد توراه در حال مذاکره با دیگر حزب حریدی یعنی شاس برای حمایت از این ایده است. حزب شاس که آریه درعی رهبر آن به نتانیاهو بسیار نزدیک است، در این مورد هنوز موضع‌گیری نکرده است.

شبکه 13 اسرائیل گزارش داد که لاندو در جلسه روز سه‌شنبه نتانیاهو را «دروغگو» خوانده است. او افزوده: «بارها و بارها به خاطر بلوک راست‌گرا، این وضعیت را تحمل کردیم، اما آنها متوجه نمی‌شوند. دیگر حرف‌های نتانیاهو ارزشی ندارد؛ فقط عمل مهم است. حتی اگر الان بیاید و بگوید یک به علاوه یک می‌شود دو، دیگر باورش نمی‌کنم. او یک شیاد است.»

شبکه تلویزیونی «کان» رژیم صهیونیستی نیز به نقل از یک منبع در احزاب حریدی نوشت: «نتانیاهو دو سال است ما را فریب می‌دهد. نمی‌توان به کسی که مدام شما را بازی می‌دهد اعتماد کرد.»

قانون معافیت خدمت حریدی‌ها در میان رأی‌دهندگان خود نتانیاهو نیز محبوب نیست، به‌ویژه با توجه به فشار سنگینی که از زمان آغاز جنگ پس از حمله 7 اکتبر 2023 بر ارتش و نیروهای ذخیره ارتش این رژیم وارد شده است. ایال زمیر، رئیس ستاد ارتش اسرائیل، بارها هشدار داده که ارتش رژیم صهیونیستی در صورت عدم جذب نیروی انسانی بیشتر با خطر «فروپاشی» مواجه خواهد شد. در حال حاضر حدود 80 هزار مرد جوان حریدی واجد شرایط خدمت هستند اما به ارتش نپیوسته‌اند.

با این حال، عملکرد قوی احزاب حریدی در انتخابات سپتامبر ممکن است در نهایت به نفع نتانیاهو تمام شود، زیرا با وجود تهدیدها، احزاب یهودیت متحد توراه و شاس سال‌ها متحد او بوده‌اند و بعید است در میان احزاب ضدنتانیاهو حامی جدی برای خواسته‌های خود درباره ادامه معافیت از خدمت نظامی پیدا کنند. در وضعیت کنونی، نتانیاهو می‌تواند در کارزار انتخاباتی ادعا کند که مانع تصویب قانون معافیت شده، اما در صورت پیروزی دوباره، مجدداً با احزاب حریدی ائتلاف تشکیل دهد.

در همین حال، شبکه 12 در گزارشی تأییدنشده مدعی شد شاس از انحلال کنست حمایت خواهد کرد. در همین راستا سخنگوی لاندو تأکید کرد: «برخلاف گزارش‌های مختلف، میان دگل هاتوراه و شاس درباره نحوه اقدام در موضوع وضعیت طلاب یشیوا، هماهنگی و اجماع کامل وجود دارد.»

همزمان موشه گفنی، رئیس فراکسیون دگل هاتوراه،در بیانیه‌ای جداگانه اعلام کرد سخنان لاندو «دستور الزام‌آور» برای عملکرد آینده این جناح خواهد بود.

اپوزیسیون به دنبال تسریع روند انحلال

پس از تصمیم لاندو، حزب «یش عتید» اعلام کرد از امیر اوهانا، رئیس کنست، خواسته جلسه ویژه هیئت‌رئیسه را برای تسریع بررسی طرح انحلال کنست برگزار کند تا رأی‌گیری آن روز چهارشنبه انجام شود. امری که با مخالفت اوهانا روبه‌رو شده است.

چندین نماینده اپوزیسیون نیز طرح‌های جداگانه‌ای برای انحلال کنست ارائه کردند؛ از جمله حزب «دموکرات‌ها» به رهبری یائیر گولان، حزب «اسرائیل خانه ما» به رهبری آویگدور لیبرمن و حزب عربی«رعم» به رهبری منصور عباس.

یولی ادلشتاین، رئیس برکنارشده کمیسیون امور خارجه و دفاع کنست نیز در واکنش به تصمیم دگل هاتوراه در شبکه X نوشت: «متأسفانه امروز مجبورم بگویم: به شما در این مورد هشدار داده بودم.»

او که ظاهراً حزب لیکود را خطاب قرار داده بود، یادآوری کرد هنگام برکناری‌اش در اوت گذشته هشدار داده بود که جایگزینی او «هیچ چیز را تغییر نخواهد داد» و فقط «قانون خدمت اجباری را برای همیشه دفن خواهد کرد.» ادلشتاین در این باره نوشت: «و اکنون دقیقاً همین اتفاق افتاد.»

او افزود:«از زمان آغاز جنگ برای یک قانون واقعی خدمت نظایم جنگیدم، اما رهبران حریدی هرگز خواهان خدمت طرفدارانشان در ارتش اسرائیل نبودند، حتی اگر این امر به قیمت سقوط یک دولت راست‌گرا تمام شود. امروز افکار عمومی اسرائیل می‌فهمد چه کسی حقیقت را گفت و چه کسی بر پشت نیروهای ذخیره و جامعه خدمت‌کننده بازی سیاسی کرد. من افتخار می‌کنم که مانع تصویب قانون فرار از خدمت شدم و به مبارزه برای یک قانون واقعی و عادلانه ادامه خواهم داد.»

ادلشتاین سال گذشته تحت فشار فزاینده لیکود و پس از خروج شاس و یهودیت متحد توراه از کابینه، از سمت خود برکنار شد؛ زیرا تلاش داشت نسخه‌ای از قانون خدمت نظامی را پیش ببرد که شامل سهمیه‌های واقعی جذب و مجازات برای متخلفان باشد.

جانشین او، بوعز بیسموت از لیکود، طرحی ارائه کرد که تقریباً همه طلاب یشیوا را از خدمت معاف می‌کرد. منتقدان این طرح را ناکارآمد، سرشا از خلاهای قانونی و فاقد ضمانت اجرایی دانستند؛ حتی برخی نمایندگان ائتلاف نیز با آن مخالفت کردند. در همین حال، چند نماینده ائتلاف به رهبری بیسموت از متحدان حریدی خود خواستند کابینه را ساقط نکنند.

بیسموت در شبکه X نوشت: «بلوک را از هم نپاشید! من شانه‌به‌شانه حریدی‌ها کار کرده‌ام. آنها را شریک مسیر می‌دانم.»

وی در ادامه از آنها خواست: «به اپوزیسیون یا دادستان کل، گالی بهاراو-میارا، هدیه ندهید. قانون آماده است و می‌توان فردا آن را به تصویب گذاشت.» او همچنین گفت: «ما یک رهبر داریم که کشتی را هدایت می‌کند. اختیار، قدرت تصمیم‌گیری و حرف آخر فقط متعلق به نخست‌وزیر نتانیاهو است.»

حزب راست افراطی «قدرت یهودی» به رهبری ایتامار بن‌گویر نیز اعلام کرد هرچند حزبش «قدرتمند» است، اما رفتن به سمت انتخابات زودهنگام اشتباه خواهد بود. این حزب افزود: «ما از احزاب اردوگاه ملی می‌خواهیم مسئولانه عمل کنند و کابینه را ساقط نکنند. این کابینه هنوز چند مأموریت مهم برای تکمیل دارد.»

قانون فعلی و متوقف‌شده معافیت خدمت نظامی در ارتش اسرائیل— که ظاهراً قرار بود جذب حریدی‌ها به ارتش را افزایش دهد اما عملاً معافیت دانش آموزان تمام‌وقت یشیوا را تثبیت می‌کرد — از نظر بسیاری دارای مشکلات حقوقی و حفره‌های متعدد است و حتی در داخل ائتلاف نتانیاهو نیز مخالفت شدیدی ایجاد کرده است.

احزاب حریدی سال‌هاست خواهان قانونی برای رسمی‌کردن معافیت نظامی اعضای جامعه خود هستند؛ تلاشی که پس از حکم دیوان عالی اسرائیل در ژوئن 2024 شدت گرفت. دیوان عالی اعلام کرده بود هیچ مبنای قانونی برای معافیت گسترده و چند دهه‌ای طلاب حریدی وجود ندارد و مردان واجد شرایط این جامعه باید به خدمت فراخوانده شوند.

برآورد می‌شود حدود 80 هزار مرد حریدی بین 18 تا 24 سال در حال حاضر واجد شرایط خدمت نظامی باشند اما از پذیرش خدمت در ارتش خودداری می‌کنند. ارتش رژیم صهیونیستی اعلام کرده به دلیل فشار جنگ‌های چند سال اخیر، به جذب فوری 12 هزار نیروی جدید — عمدتاً نیروهای رزمی — نیاز دارد وگرنه دچار فروپاشی داخلی خواهد شد.