گفتوگوی متفاوت چهار مذاکرهکننده ارشد سابق اروپایی و آمریکایی درباره ایران
این روزنامه در گزارش خود با اشاره به آتشبس شکننده میان ایران و آمریکا نوشت که مذاکرات تاکنون نتوانستهاند دههها تنش میان ایران و آمریکا را کاهش دهند و چهار دیپلمات غربی که در مجموع سالها بهطور مستقیم یا غیرمستقیم با تهران مذاکره کردهاند، کاهش تنش در شرایط کنونی را دشوار میدانند.
روزنامه نیویورکتایمز در گزارشی که روز جمعه منتشر کرد، به گفتوگو با چهار مذاکرهکننده ارشد سابق اروپایی و آمریکایی پرداخت و رویکرد دیپلماتیک آنها در قبال ایران را تشریح کرد.
به گزارش ایسنا، این روزنامه در گزارش خود با اشاره به آتشبس شکننده میان ایران و آمریکا نوشت که مذاکرات تاکنون نتوانستهاند دههها تنش میان ایران و آمریکا را کاهش دهند و چهار دیپلمات غربی که در مجموع سالها بهطور مستقیم یا غیرمستقیم با تهران مذاکره کردهاند، کاهش تنش در شرایط کنونی را دشوار میدانند.
«کاترین اشتون» سیاستمدار انگلیسی و مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا از سال ۲۰۰۹ تا ۲۰۱۴ در این رابطه گفت: «آنچه لازم است، شفافیت درباره نتیجه نهایی مورد نظر هر دو طرف است؛ آمریکا چه نتیجهای را میخواهد که بتواند با آن کنار بیاید و ایران چه چیزی میخواهد؟»
اشتون که سالها در مذاکرات هستهای با ایران حضور داشت، افزود: «برای ازسرگیری دیپلماسی، آنها باید مشخص کنند که چه کاری میخواهند انجام دهند و بر سر یک برنامه به توافق برسند.»
«فدریکا موگرینی» که پس از اشتون مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا شد و در دستیابی به توافق هستهای سال ۲۰۱۵ با تهران نقش داشت، گفت انتظار اینکه بتوان یکباره با تمام خواستههای ترامپ موافقت کرد، «آشکارا از ابتدا غیرقابلاجراست».
موگرینی گفت برای آغاز دوباره مذاکرات، مقامهای آمریکایی باید «هدف نهایی خود را روشن کنند» و تاکید داشت که شاید این هدف باید «واقعبینانه» باشد.
وی در ادامه تاکید داشت که دیپلماتهای ایرانی معمولا زیر فشار آرامش خود را حفظ میکنند اما در جریان آن مذاکرات، پس از اینکه یک کشور اروپایی در لحظهای حساس موضوعی نامرتبط را مطرح کرد، طرف ایرانی کنترل خود را از دست داد.
موگرینی گفت او دستور داد مذاکرات برای چند ساعت متوقف شود تا فضا آرام شود. پس از ازسرگیری گفتوگوها، تمرکز دوباره بهطور کامل روی مسئله هستهای قرار گرفت.
وی پیشنهاد کرد دولت ترامپ «رویکردی منطقیتر و باثباتتر با واکنشهای کمتر شتابزده و اظهارنظرهای عمومی کمتر متناقض را در پیش بگیرد.»
به گفته موگرینی، حضور کشورهای علاقهمند دیگر یا سازمانهای چندجانبه نیز میتواند به مذاکرات کمک کند. وی تاکید کرد: «برای کاهش اندکی از رویکرد تقابلی که هر دو طرف خواهند داشت، به بازیگران بیشتری دور میز نیاز است.»
برخی محافظهکاران آمریکایی معتقدند بهتر است واشنگتن پیش از تلاش دوباره برای دیپلماسی، منتظر بماند.
«الیوت آبرامز» که در دولت سه رئیسجمهور جمهوریخواه از جمله ترامپ در سیاست خاورمیانه فعالیت داشته است، گفت تنها مذاکرهای که آمریکا در شرایط فعلی باید در نظر بگیرد، یک «توافق حداقلی درباره تنگه هرمز» است.
وی تاکید کرد که ایرانیها پس از مذاکرات پیشین با آمریکا، احساس پیروزی کردند و باور کردند که میتوانند کنترل تنگه هرمز را در دست داشته باشند و از آن درآمد کسب کنند.
وی ادامه داد: «فکر نمیکنم بازگشت سریع به میز مذاکره مفید باشد.»
این رویکرد مشابه اظهارات این هفته «کاندولیزا رایس» مشاور امنیت ملی و وزیر خارجه پیشین آمریکا در دوره «جورج دبلیو. بوش» بود که خواسته ایران به حال خود گذاشته شود.
توافق آتشبسی که ایران و آمریکا ماه گذشته به آن دست یافتند، یک مهلت ۶۰ روزه برای دستیابی به توافق نهایی صلح تعیین کرده بود؛ توافقی که شامل موضوعاتی مانند محدودیتهای برنامه هستهای ایران و کنترل تنگه هرمز میشود.
اشتون گفت تعیین ضربالاجل مناسب است «اگر مشخص باشد در آن مدت قرار است چه موضوعاتی بررسی شود و هر دو طرف با آن موافق باشند.»
«رابرت مالی» که در تیمهای مذاکره آمریکا در دولتهای دموکراتیک «باراک اوباما» و «جو بایدن» حضور داشت، گفت مذاکرات دیپلماتیک با تهران معمولا طولانی است، زیرا مقامهای ایرانی «روی هر جزئیات وسواس دارند، توافقهای اولیه را دوباره بررسی میکنند و بسیار بیشتر از آنکه اعتماد کنند، راستیآزمایی میکنند.»
وی افزود اگر مذاکرات جدید آغاز شود احتمالا توافق بزرگ و جامعی وجود نخواهد داشت؛ «بلکه فقط مذاکراتی طاقتفرسا درباره تکتک بندها و حتی تکتک کلمات خواهد بود.»
مالی گفت: «دولت ترامپ سرعت و سادگی را ارزش میداند اما با اقداماتی که انجام داده، تضمین کرده است که هر چیزی که به دست آورد، در بهترین حالت بسیار کند و بسیار دشوار خواهد بود.»