زلنسکی با هدف قرار دادن شناور ایرانی می‌خواهد وارد جبهه جدید شود؟

صبح نو:همزمان با ادامه جنگ فرسایشى روسیه و اوکراین حمله اوکراین به یک شناور تجاری ایرانی در دریای خزر نشان‌دهنده تلاش دلقک اوکراینی برای ایحاد پیوندی بین دو جبهه و جلب حمایت غرب است.

این نخستین بار از زمان آغاز جنگ روسیه و اوکراین است که کی‌یف به طور علنی مسئولیت حمله به یک شناور ایرانی را برعهده می‌گیرد؛ اقدامی که حکایت از آغاز یک پروژه مشترک میان کی‌اف و تل‌آویو دارد.

چند ساعت پس از انتشار خبر حمله، رئیس‌جمهوری اوکراین عملا مسئولیت آن را پذیرفت. «ولودیمیر زلنسکی» در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد که ارتش اوکراین در حملات دوربرد اخیر خود در دریای خزر «به نتایج بسیار مهمی» دست یافته و در این عملیات، کشتی‌هایی را هدف قرار داده که به ادعای وی برای انتقال محموله‌های نظامی مرتبط با ایران مورد استفاده قرار می‌گرفتند.

همزمان، سرویس امنیتی اوکراین نیز مدعی شد دو کشتی باری به همراه یک ناوچه موشک‌انداز روسیه در دریای خزر هدف حمله قرار گرفته‌اند.

حمله به شناور ایرانی در شرایطی رخ داد که جنگ روسیه و اوکراین وارد مرحله‌ای فرسایشی اما همچنان پرتنش شده است. بر اساس گزارش‌های گاردین، الجزیره و رویترز، طی روزهای اخیر حملات پهپادی و موشکی دو طرف بار دیگر شدت گرفته است.

از سوی دیگر، زلنسکی مدعی شده است روسیه در حال آماده‌سازی برای استقرار ۳۰ هزار نیروی نظامی جدید کره شمالی در جبهه‌های جنگ است؛ ادعایی که تاکنون از سوی مسکو تأیید نشده اما نشان می‌دهد کی‌یف همچنان نسبت به گسترش همکاری نظامی روسیه و پیونگ‌یانگ هشدار می‌دهد.

جمهوری اسلامی ایران حمله به شناور ایرانی را اقدامی تجاوزکارانه و ناقض حقوق بین‌الملل توصیف کرد.

در بیانیه وزارت امور خارجه در این خصوص آمده است:حمله به کشتی تجاری ایران در دریای خزر، مصداق نقض منشور ملل متحد است و می‌تواند به گسترش دامنه جنگ و ناامنی منجر شود. ایران هیچ‌گاه در جنگ روسیه و اوکراین مداخله نکرده و حمله به شناور تجاری ایران نشان‌دهنده تداوم رویکرد خصمانه دولت اوکراین علیه جمهوری اسلامی ایران است. تهران همچنین از شورای امنیت سازمان ملل، اتحادیه اروپا و تمامی اعضای سازمان ملل خواست در قبال این اقدام موضعی مسئولانه اتخاذ کرده و دولت اوکراین را پاسخگو کنند.

حمله به شناور تجاری ایران و همزمان طرح ادعاهای جدید زلنسکی درباره همکاری اطلاعاتی تهران و مسکو، این خطر را ایجاد می‌کند که دو بحران مستقل، یعنی جنگ روسیه و اوکراین و تجاوز نظامی امریکا به ایران، بیش از گذشته به یکدیگر گره بخورند. به زبان ساده، تداوم این روند، اروپا را با یک چالش دوچندان روبه‌رو خواهد کرد چرا که هرچه جنگ اوکراین بیشتر با بحران هرمز و تنش ایران و آمریکا پیوند بخورد، احتمال گسترش دامنه درگیری، افزایش قیمت انرژی، اختلال در تجارت دریایی و کاهش فرصت‌های دیپلماتیک برای مهار هر دو بحران بیشتر می‌شود. در چنین شرایطی، برای اتحادیه اروپا حفظ فاصله میان این دو پرونده و جلوگیری از سرریز یکی به دیگری، نه فقط یک ضرورت سیاسی که یک منفعت راهبردی و اقتصادی نیز خواهد بود.

در چنین فضایی، طرح ادعاهای تازه زلنسکی درباره همکاری اطلاعاتی روسیه و ایران و نیز حمله به شناور ایرانی، می تواند با هدف پیوند زدن پرونده جنگ اوکراین با بحران در خلیج فارس صورت گرفته باشد.

همزمانی این تحولات با تشدید ناامنی در مسیرهای انتقال انرژی، نگرانی‌ها درباره بازار جهانی نفت را نیز افزایش داده است. خبرگزاری رویترز گزارش داده که قیمت نفت خام در بازارهای جهانی طی روزهای اخیر به بالاترین سطح خود در حدود دو ماه گذشته رسیده و قیمت شاخص برنت برای نخستین بار از اوایل ژوئن از مرز ۱۰۰ دلار در هر بشکه عبور کرده است.

مجموعه گزارش‌های منتشرشده از سوی گاردین، سی‌بی‌اس، رویترز و سایر رسانه‌های آمریکایی چند عامل را در طرح این موضوع از سوی رئیس جمهور اوکراین، تاثیرگذار می‌داند.اوکراین در ماه‌های اخیر تلاش کرده جنگ خود با روسیه را تنها یک بحران منطقه‌ای معرفی نکند و آن را بخشی از یک چالش گسترده‌تر برای امنیت بین‌المللی بداند. در همین چارچوب، زلنسکی با طرح ادعای انتقال تصاویر ماهواره‌ای روسیه به ایران، تلاش می‌کند نشان دهد جنگ اوکراین و بحران خاورمیانه از یکدیگر جدا نیستند و حمایت مسکو از تهران می‌تواند امنیت نیروهای آمریکایی و متحدان واشنگتن را نیز تحت تأثیر قرار دهد. این ادعا در آستانه دیدار برنامه‌ریزی‌شده زلنسکی و ترامپ در واشنگتن مطرح شده است؛ دیداری که در آن انتظار می‌رود موضوع ادامه حمایت نظامی آمریکا از اوکراین یکی از محورهای اصلی مذاکرات باشد.

در چنین فضائی، برجسته کردن نقش روسیه در تحولات خاورمیانه می‌تواند بخشی از تلاش کی‌یف برای حفظ توجه سیاسی و نظامی آمریکا به جنگ اوکراین تلقی شود. مجموع تحولات روزهای اخیر نشان می‌دهد که تلاشی، شاید در قالب یک نقشه چند جانبه، برای پیوند زدن جنگ روسیه و اوکراین به جنگ جاری میان ایران و ایالات متحده در تنگه هرمز در حال شکل گرفتن است.

همزمان نه جنگ روسیه و اوکراین نشانه‌ای از پایان دارد و نه بحران میان ایران و آمریکا به مرحله‌ای رسیده که بتوان از کاهش پایدار تنش سخن گفت. در چنین فضایی بیراه نیست که تحلیل‌گران حمله به شناور ایرانی را تنها یک رخداد دریایی نمی‌دانند و همزمان نگران همپوشانی این دو پرونده و تاثیرگذاری بیشتر آنها بر معادلات ژئوپلیتیکی، امنیت انرژی و روند دیپلماسی در اروپا و غرب آسیا و تشدید دامنه تنش به جای کاهش آن در نتیجه تلاش های دیپلماتیک هستند. در واقع زلنسکی برای فرار از شکست در نبرد مقابل روسیه مایل است ایران را وارد این تقابل کند تا آمریکا و ناتو را به حمایت مستقیم از خودش وادار کند.

سیدعباس عراقچی، وزیر امورخارجه در توییت اخیر خود در واکنش به حمله اوکراین به یک‌کشتی غیرنظامی در دریای خزر نوشت:

زلنسکی به یک‌کشتی تجاری ایرانی حمله کرده و یک‌ملوان را کشته است. این نقض آشکار منشور سازمان ملل متحد است که به دستور اسرائیل برای کشاندن اروپا به جنگ خود (جنگ اوکراین)، انجام شده است. در تماس با نماینده عالی اتحادیه اروپا، کالاس، و وزیر امور خارجه (روسیه) لاوروف، مفهوم شد که کاری که مفت‌خور در کیف (زلنسکی!) انجام داده، نمی‌تواند بی‌پاسخ بماند.