بعد از منوتو نوبت به غنینژاد رسید؟
فانتزیسازی از دوران پهلوی
نه گذشته را میتوان با نوستالژی شناخت و نه امروز را با چند قاب انتخابشده
فارسپلاس در گزارشی به برخی اظهارات اخیر موسی غنینژاد درباره وضعیت جامعه در دوران پهلوی پرداخته و معتقد است روایت این اقتصاددان از آن دوره، در مواردی بیش از آنکه بر شاخصها و دادههای اقتصادی متکی باشد، به خاطرهگویی و تصویرسازی نوستالژیک نزدیک شده است.
غنینژاد اخیراً با نقل خاطرهای از وضعیت رفاهی پیش از انقلاب گفته است: «روشنفکران مردم را تا این حد ناراضی کرده بودند... انقلاب را روشنفکران کردند نه روستاییان.»
از منوتو تا روایتهای تازه از پهلوی
فارسپلاس این شیوه روایت را مشابه تصویری میداند که پیشتر شبکه منوتو با نمایش تصاویر انتخابشده از زندگی و رفاه بخشی از جامعه پیش از انقلاب ارائه میکرد؛ تصویری که به اعتقاد نویسنده، همه واقعیت اجتماعی و اقتصادی آن دوره را بازتاب نمیدهد.
این گزارش تأکید میکند که برای قضاوت درباره وضعیت اقتصادی یک دوره تاریخی نمیتوان به چند خاطره یا تصویر محدود تکیه کرد و شاخصهایی مانند درآمد سرانه، توزیع ثروت، شکاف طبقاتی، نرخ فقر، وضعیت روستاها و دسترسی عمومی به خدمات نیز باید مورد بررسی قرار گیرند.
فارسپلاس همچنین این مسئله را فراتر از مناقشه بر سر پهلوی میداند و مینویسد همین «فانتزیسازی» درباره زندگی امروز در کشورهای غربی نیز دیده میشود؛ جایی که گاهی تصویری بدون نقص از رفاه و زندگی اجتماعی ارائه میشود، در حالی که مشکلاتی مانند هزینه بالای زندگی، مسکن و مسائل اجتماعی نیز بخشی از واقعیت این جوامع است.
جمعبندی گزارش این است که نه گذشته را میتوان با نوستالژی شناخت و نه امروز را با چند قاب انتخابشده؛ قضاوت درباره هر دو، بیش از خاطره و تصویر، به آمار و روایت مستند نیاز دارد.