فرازمند: تنگه هرمز برای ایران یک دارایی سیاسی است
محمد فرازمند، سفیر پیشین ایران در ترکیه و مدیرکل پیشین خلیج فارس وزارت امور خارجه در سخنرانی خود در نشست مرکز مطالعات سیاسی و بینالمللی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران گفت: «پس از امضای تفاهمنامه میان ایران و ایالات متحده، واکنشی از سوی منطقه وجود داشت. دستکم دو کشور در منطقه، به غیر از پاکستان، از این توافق میان ایران و ایالات متحده استقبال کردند.»
سفیر پیشین ایران در ترکیه و مدیرکل پیشین خلیج فارس وزارت امور خارجه گفت: «همسایگان ما در شورای همکاری خلیج فارس تصمیم گرفتند بخشی از بازی سیاسی داخلی ایالات متحده باشند؛ با وجود اینکه میدانستند در داخل ایالات متحده نیز مخالفانی وجود دارند و ممکن است در آینده، اگر دوباره به دیپلماسی بازگردیم و تصمیم بگیریم با ایالات متحده مذاکره کنیم، مذاکرات ما بر اساس تفاهمنامه خواهد بود، نه بر اساس بیانیهای که از سوی آنها صادر شده است.»
به گزارش سیاست خارجی ایرنا، محمد فرازمند، سفیر پیشین ایران در ترکیه و مدیرکل پیشین خلیج فارس وزارت امور خارجه در سخنرانی خود در نشست مرکز مطالعات سیاسی و بینالمللی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران گفت: «پس از امضای تفاهمنامه میان ایران و ایالات متحده، واکنشی از سوی منطقه وجود داشت. دستکم دو کشور در منطقه، به غیر از پاکستان، از این توافق میان ایران و ایالات متحده استقبال کردند.»
فرازمند تاکید کرد: «اما متأسفانه کمتر از یک هفته پس از امضای تفاهمنامه، شاهد سفر وزیر امور خارجه ایالات متحده به منطقه و دیدار او با همتایان خود در شورای همکاری خلیج فارس بودیم. بیانیهای که در پی این نشست صادر شد، با مفاد تفاهمنامه در تضاد بود.»
وی گفت: «مواردی که در تفاهمنامه کنار گذاشته شده بود، بار دیگر با حضور روبیو روی میز قرار گرفت؛ از جمله به برخی درکهای مشترکی که با ایالات متحده درباره پتانسیل هستهای ایران و توانمندیهای نظامی متعارف ایران رسیده بودیم؛ موضوعاتی که کاملاً برخلاف آن چیزی بود که در ماده اول با ایالات متحده بر سر آن توافق کرده بودیم.»
سفیر پیشین ایران در ترکیه ادامه داد: «همچنین درباره تنگه هرمز، عبارت دیگری در بیانیه میان روبیو و همتایانش در شورای همکاری خلیج فارس مطرح شد.»
فرازمند تاکید کرد: «متأسفانه، همسایگان ما در شورای همکاری خلیج فارس این بار تصمیم گرفتند بخشی از بازی سیاسی داخلی ایالات متحده باشند؛ با وجود اینکه میدانستند در داخل ایالات متحده نیز مخالفانی وجود دارند و ممکن است در آینده، اگر دوباره به دیپلماسی بازگردیم و تصمیم بگیریم با ایالات متحده مذاکره کنیم، مذاکرات ما بر اساس تفاهمنامه خواهد بود، نه بر اساس بیانیهای که از سوی آنها صادر شده است.»
وی گفت: «پس از اجلاس منامه نیز آنها عمان را تحت فشار قرار دادند تا مسیر جنوبی را از طریق تنگه هرمز باز کند و نخستین کشتیهایی که از این مسیر عبور کردند، نشاندهنده تلاشی از سوی کشورهای منطقه برای ایفای نقشی مخرب و ایجاد مانع در مسیر تفاهمنامه بود.»
مدیرکل پیشین خلیج فارس وزارت امور خارجه تصریح کرد: «اما در عمل، متأسفانه آنها نخستین طرفی بودند که اولین سنگ را به سوی تفاهمنامه پرتاب کردند و در نهایت هزینه آن را نیز پرداخت کردند.»
فرازمند توضیح داد: «پس از اقداماتی که آنها در منامه انجام دادند و همچنین اقداماتی که در ارتباط با هرمز صورت گرفت، آنها شرایط جدیدی را برای ایران در ارتباط با تنگه هرمز ایجاد کردند.»
وی گفت: «به نظر من، در آینده نظم منطقهای بر اساس واقعیتهای جدیدی که در ارتباط با تنگه هرمز ایجاد شده است، شکل خواهد گرفت.»
فرازمند تصریح کرد: «تنگه هرمز برای ایران یک دارایی سیاسی بوده و همچنان یک دارایی سیاسی باقی خواهد ماند. اما در گذشته، ایران تنها کشوری بود که از وزن و اهمیت سیاسی خود در ارتباط با تنگه هرمز استفاده نکرد.»
وی گفت: «از زمانی که پرتغالیها در اوایل قرن شانزدهم میلادی وارد این منطقه شدند، جزیره هرمز را اشغال کردند و از طریق جزیره هرمز بر سراسر منطقه خلیج فارس کنترل داشتند. سپس، حدود یک قرن بعد، نیروهای بریتانیایی وارد منطقه شدند. آنها کنترل هرمز و خلیج فارس را برای چندین قرن در اختیار داشتند.»
فرازمند گفت: «در اواخر دهه ۱۹۶۰ و اوایل دهه ۱۹۷۰، نیروهای بریتانیایی منطقه را ترک کردند و مسئولیت و مأموریت خود را به ایالات متحده واگذار کردند. پس از آن، ایالات متحده شروع به نظامیسازی منطقه کرد و پایگاههایی را در امارات متحده عربی و بحرین ایجاد کرد؛ نخستین پایگاه در بحرین بود و سپس با تحولات مختلف منطقه، از جمله جنگ دوم خلیج فارس، پایگاههای دیگری در کویت و عمان ایجاد شدند.»
سفیر پیشین ایران در ترکیه توضیح داد: «اکنون ایران موضع خود را مطرح کرده است. ایران میخواهد بگوید که این زمان، زمان ایران است. تنگه هرمز نباید همواره مورد استفاده قرار گیرد و ایران بر این باور است که حق دارد دستکم برای دستیابی به یک ترتیبات عادلانه درباره تنگه هرمز و خلیج فارس، از ظرفیت و اهرم تنگه هرمز استفاده کند.»
وی در پایان گفت: «برای ایران قابل قبول نیست که بهطور مستقیم یا غیرمستقیم هدف نظامیسازی تنگه هرمز و خلیج فارس قرار گیرد.همانطور که در طول پنج قرن گذشته همواره گفتهام، تنگه هرمز در راستای منافع ایران بوده است. اکنون زمان آن رسیده است که یک ترتیبات جدید و متفاوت منطقهای ایجاد شود.»