وضعیت تنگه 60 روز پس از توافق

صبح نو نوشت: روز گذشته خبرنگار شبکه المیادین مستقر در نزدیکی تنگه هرمز (دوشنبه ۲۶ مرداد) گزارش داد که صدها کشتی در جنوب تنگه هرمز منتظر صدور تأییدیه نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی برای عبور از این آبراه هستند. هرچند ترامپ وعده بازگشایی تنگه هرمز را داده بود، اما همچنان ایران است که حرف اول را می‌زند.

آمریکا در جنگ علیه ایران نه موفق تغییر نظام شد، نه برنامه هسته‌ای آن را از بین برد و نه توانست تنگه هرمز را به شرایط قبل از جنگ باز گرداند. دونالد ترامپ بارها ادعا کرده است که تنگه هرمز تحت کنترل آمریکا است؛ اما تنگه هرمز بسته است و تردد کشتی ها از این تنگه بسیار محدود است. رسانه آمریکایی ام اس نَو نیز در تحلیلی نوشت ادعای دونالد ترامپ درباره کنترل کامل آمریکا بر ایران و تنگه هرمز با واقعیت‌های میدان جنگ در تضاد است و او با لفاظی درباره برتری آمریکا تلاش می‌کند واقعیتی متفاوت را پنهان کند و آن واقعیت آن است که ایران در حال افزایش اهرم‌های فشار خود است.

به نوشته این رسانه، تردد دریایی در تنگه هرمز همچنان به بخش کوچکی از سطح پیش از جنگ محدود شده است، چرا که آمریکا قادر نیست عبور امن کشتی‌های تجاری را تضمین کند و موشک‌ها، پهپادها و شناورهای ایرانی همچنان تهدیدی جدی برای کشتی‌هایی که طبق ضوابط تهران عمل نمی‌کنند، محسوب می‌شوند.

روزنامه وال‌استریت‌ژورنال با انتشار آمارها و ارقام جدید ادعای دونالد ترامپ درباره تسلط ایالات متحده آمریکا بر تنگه هرمز را به چالش کشید. این روزنامه با استناد به داده‌های مربوط به موسسات ردیابی تردد کشتی‌ها گزارش داد که یک روز پیش از انتشار این گزارش تنها ۱۴ شناور از این آبراه بین‌المللی عبور کرده‌اند. این در حالی است که پیش از جنگ روزانه ۱۳۰ شناور از این مسیر عبور می‌کردند.

در این راستا امین ناصر، مدیرعامل شرکت سعودی آرامکو نیز گفته است که تسلط ایران بر تنگه از زمان آغاز جنگ توسط آمریکا و اسرائیل در ماه فوریه بیش از ۲.۶ میلیارد بشکه نفت برای جهان هزینه داشته است.

طبق داده‌های شرکت ردیابی کشتیرانی «کپلر» که وال‌استریت‌ژورنال به آن استناد کرده حدود نیمی از کشتی‌هایی که در ماه اوت ریسک عبور از تنگه را پذیرفتند، مسیری را انتخاب کردند که توسط ایران مدیریت می‌شود. طبق گزارش این روزنامه از میان ۱۶۶ عبور انجام‌شده در ماه اوت تنها دو مورد از مسیر تحت حمایت آمریکا در امتداد عمان استفاده کردند.

وندی شرمن دیپلمات پیشین آمریکایی نیز اذعان کرد که فشار اقتصادی واشنگتن باعث تسلیم شدن تهران نمی‌شود و ایران در آینده‌ای قابل پیش‌بینی کنترل تنگه هرمز را در دست خواهد داشت.

تنگه هرمز سال‌ها به عنوان یک آبراه بین‌المللی شناخته می‌شد که کشتی‌های همه کشورها می‌توانستند از آن تردد کنند. اما لشکرکشی مشترکی که آمریکا و اسرائیل امسال علیه ایران آغاز کرده‌اند، تهران را به این نتیجه رساند که یک محاصره نظامی گزینشی علیه تردد در تنگه برقرار کند.

حدود یک‌پنجم نفت خام و گاز طبیعی مایع جهان از این تنگه عبور می‌کند. در کوتاه‌مدت، هیچ جایگزین واقعی برای این مسیر تأمین انرژی وجود ندارد. اگر کنترل ایران بر تنگه هرمز برای ماه‌ها یا حتی سال‌ها ادامه پیدا کند، نظم جهانی به شکلی بنیادین و به ضرر آمریکا دگرگون خواهد شد.

امروز مذاکرات میان ایران و عمان برای تغییر مسید جدید عبوری در تنگه در جریان است اما ایران تاکید کرده با نهایی شدن توافق با عمان نیز تنگه همچنان بسته خواهد ماند. شرط ایران برای بازگشایی تنگه اجرای بند 13 تفاهم اسلام‌آباد است که طی آن باید جنگ در لبنان خاتمه یابد و تحریم‌های نفتی لغو و پولهای بلوکه شده نیز آزاد شود.