تحلیل نشریه آمریکایی انتظار واشنگتن از ایران
«دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا منتظر است ایران در برابر فشار اقتصادی واشنگتن تسلیم شود، اما ممکن است تهران حاضر باشد حتی بیشتر از آمریکا منتظر بماند.
نشریه آمریکایی با اشاره به تداوم فشارهای اقتصادی و تحریمی دولت دونالد ترامپ علیه ایران، گزارش داد که در حالی که واشنگتن در انتظار تسلیم تهران است، مقامهای پیشین آمریکایی و کارشناسان مسائل ایران معتقدند تهران حاضر است برای حفظ مواضع خود در میز مذاکره، در برابر فشار اقتصادی مقاومت کند.
به گزارش ایرنا، «دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا منتظر است ایران در برابر فشار اقتصادی واشنگتن تسلیم شود، اما ممکن است تهران حاضر باشد حتی بیشتر از آمریکا منتظر بماند.
در این گزارش آمده است: در حالی که «اسکات بسنت» وزیر خزانهداری آمریکا وعده داده است سطحی از انزوای اقتصادی علیه ایران اعمال شود که «هرگز پیش از این دیده نشده است»، مقامهای پیشین دولت ترامپ، سفیران سابق آمریکا و دیگر کارشناسان خاورمیانه تردید دارند که تشدید فشار اقتصادی بتواند ایران را وادار کند از خواسته خود برای تعیین سازوکار جدید برای عبور و مرور در تنگه هرمز صرفنظر کند و دیگر امتیازاتی را که ترامپ برای پایان دادن به جنگ مطالبه میکند، بپذیرد.
«جیمز جفری» سفیر پیشین آمریکا که در خاورمیانه و در دولت سه رئیسجمهوری، از جمله دوره نخست ریاستجمهوری ترامپ، خدمت کرده است، در این باره ادعا کرده است: «این یک کارزار فرسایشی است و مطمئنم وزارت خزانهداری برای پر کردن خلأها یا گسترش دامنه تحریمها، این یا آن مورد را اصلاح خواهد کرد، اما پس از ۲۰ سال تحریمهای آمریکا و تجربه ایران در دور زدن آنها، دشوار است باور کنیم که اقدام تعیینکنندهای در پیش باشد.»
پولیتیکو در ادامه نوشت: این اظهارنظر، عدم تقارن موجود در شرایط کنونی را برجسته میکند؛ دولت ترامپ در آستانه انتخابات میاندورهای مهمی قرار دارد، آن هم در شرایطی که یک جنگ نامحبوب قیمت نفت را دوباره به حدود ۹۰ دلار در هر بشکه رسانده و با کمرنگ شدن امیدها به نزدیک بودن توافق صلح، هزینه استقراض بلندمدت را به بالاترین سطح در نزدیک به دو دهه گذشته رسانده است.
در مقابل، مقامهای ایران این درگیری را مسئلهای موجودیتی میدانند؛ موضوعی که به تهران انگیزه میدهد فشار اقتصادی را تحمل کند اما شروطی را که معتقد است میتواند موجودیت آن را به خطر بیندازد، نپذیرد؛ بهویژه در شرایطی که تورم در آمریکا همچنان بالا است و اوراق خزانه این کشور با موج فروش مواجه شدهاند.
بازده اوراق قرضه ۳۰ ساله دولت آمریکا، که ترامپ در گذشته توجه ویژهای به آن نشان داده، روز سهشنبه به بالاترین سطح خود از دوران پیش از بحران مالی جهانی رسید.
پولیتیکو افزود: افزایش بازده اوراق قرضه به بالاترین سطح در نزدیک به دو دهه گذشته صرفاً ناشی از جنگ ششماهه نیست؛ کمبود جهانی سوخت و بیثباتی گستردهتر موجب شده قیمت انرژی برای مدت طولانیتری بالا بماند و خطر تداوم تورم افزایش یابد. این وضعیت همچنین ریسک بیشتری را متوجه بازارهای جهانی اوراق قرضه کرده است؛ بازارهایی که بارها در برابر شوکهای مرتبط با ترامپ واکنش منفی نشان دادهاند.
«جولیا کورونادو» بنیانگذار مؤسسه MacroPolicy Perspectives، گفت: «ما در شرایطی هستیم که برای تأمین مالی هزینههای فزاینده، هر روز بیشتر هزینه میکنیم.» به گفته وی، جنگ «دنیایی پرریسکتر با اصطکاکهای بیشتر و شوکهای عرضه بیشتر» ایجاد کرده است.
تردید درباره اثربخشی محاصره دریایی و تشدید فشار اقتصادی
به نوشته پولیتیکو، انگیزه بالای ایران برای تحمل فشار اقتصادی یکی از دلایلی است که برخی مقامهای پیشین دولت آمریکا درباره اینکه محاصره دریایی، با وجود بیسابقه بودن ابعاد آن در دوران مدرن، یا هر راهبرد جدیدی که بسنت ممکن است ارائه کند، بتواند محاسبات ایران را تغییر دهد، تردید دارند.
این گزارش میافزاید دولت آمریکا هنوز اعلام نکرده است چه اقدامات بیشتری در نظر دارد اما گزینههای احتمالی شامل هدف قرار دادن بانکهای بزرگ چینی که تجارت نفت ایران را تسهیل میکنند، گسترش تحریمهای ثانویه علیه کشورهای طرف تجارت با ایران و مصادره داراییهای ایران در حوزه قضایی آمریکا به جای صرفاً مسدود کردن آنها است.
پولیتیکو در ادامه نوشت: رهبران ایران بهصورت علنی تلاشهای آمریکا برای تحریم و وادار کردن تهران به تسلیم را به نوعی تحقیر کردند. «محمدباقر قالیباف» رئیس مجلس شورای اسلامی روز سهشنبه در شبکه ایکس نوشت: «آمریکاییها فکر میکنند با فشار بیشتر بر ایران میتوانند امتیازاتی بگیرند که هرگز بخشی از توافق نبوده است.»
با این حال، دستیاران کاخ سفید همچنان ادعا میکنند که اهرم فشار در اختیار واشنگتن است. یکی از مقامهای دولت آمریکا که برای بیان دیدگاه واشنگتن خواست نامش فاش نشود، ادعا کرد که «اهرمهای زیادی وجود دارد که رئیسجمهور میتواند در هفتهها و ماههای آینده فشار بیشتری بر آنها وارد کند.»
به نوشته پولیتیکو، در شش ماهی که از آغاز جنگ ایران میگذرد، ترامپ مجموعهای از تاکتیکهای فشار را برای آنچه «خفه کردن اقتصادی ایران» خوانده به کار گرفته است؛ از جمله جلوگیری فیزیکی از فروش مهمترین صادرات ایران یعنی نفت، در چارچوب محاصره دریایی مستمر بنادر این کشور.
دولت آمریکا همچنین خریداران خارجی نفت ایران را تحریم کرده، ناوگان سایه کشتیهایی را که نفت ایران را منتقل میکنند هدف قرار داده و تلاش کرده است ایران را از شبکههای مالی مورد استفاده برای انتقال پول قطع کند.
پولیتیکو در ادامه به دیدگاه کارشناسانی اشاره میکند که در مذاکرات پیشین با ایران مشارکت داشتهاند و معتقدند فشارهای اقتصادی کنونی برای وادار کردن نظام سیاسی ایران به «تسلیم شدن» کافی نیست؛ بهویژه پس از شش ماه بمباران آمریکا که به گفته تهران، بیش از سه هزار ایرانی را ( به شهادت رسانده) است.
«علی واعظ» مدیر پروژه ایران در گروه بینالمللی بحران که در مذاکرات مربوط به توافق هستهای سال ۲۰۱۵ برای نزدیک کردن دیدگاههای ایران و قدرتهای جهانی تلاش کرده بود، گفت: «انکارناپذیر است که فشار اقتصادی وجود دارد. سؤال این است که آیا نقطه شکست وجود دارد یا نه؛ و من میگویم برای نظامی که برای بقای خود میجنگد، نقطه شکستی وجود ندارد.»
با این حال، ترامپ روز سهشنبه همچنان صبر خود را به نمایش گذاشت و نشان داد آماده است اجازه دهد کارزار فشار اقتصادی مسیر خود را طی کند.
رئیسجمهوری آمریکا در شبکه اجتماعی تروث سوشال با طرح ادعاهای بیپایه و اساس نوشت: «هیچ مذاکره یا گفتوگویی با جمهوری اسلامی ایران در جریان نیست یا برنامهریزی نشده است. محاصره دریایی همچنان با تمام قدرت و بهطور کامل برقرار است. تنگه هرمز باز و فعال است. تمامی مینهای دریایی برداشته یا منفجر شدهاند. از توجه شما به این موضوع سپاسگزارم.»
یکی از مقامهای ارشد کاخ سفید که برای گفتوگو درباره وضعیت ایران خواست نامش فاش نشود، با طرح این ادعا که راهکار ترامپ ایران را وادار به عقبنشینی خواهد کرد، گفت: «در نهایت ما خواهان توافق هستیم، اما در این فاصله، اقتصاد ایران در حال سقوط است و شاید این مسیری است که ایران انتخاب کرده است.»
پولیتیکو در ادامه نوشت با این حال، نشانههایی در داخل کاخ سفید وجود دارد که نشان میدهد پیامدهای اقتصادی جنگ به نگرانی قابل توجهی تبدیل شده است.
جیدی ونس، معاون رئیسجمهوری آمریکا، هفته گذشته در شبکه فاکس نیوز گفت نخستین هدف دولت در جنگ ایران، «پایین نگه داشتن قیمت نفت و گاز برای آمریکاییها در سراسر کشور» بوده است.
ترامپ نیز بارها تأکید کرده است که رأیدهندگان حاضر خواهند بود برای پایان دادن به آنچه او «جاهطلبیهای هستهای ایران» خوانده، هزینه افزایش قیمت بنزین را تحمل کنند.
با این حال، رأیدهندگان آمریکایی نگاه متفاوتی دارند. بر اساس نظرسنجی مشترک رویترز و ایپسوس که این هفته منتشر شد، میزان محبوبیت ترامپ به ۳۳ درصد رسیده که پایینترین سطح محبوبیت او در دوران ریاستجمهوریاش است.
بر اساس این نظرسنجی، حدود ۸۰ درصد آمریکاییها ــ شامل ۸۷ درصد دموکراتها و ۷۱ درصد جمهوریخواهان ــ معتقدند مشارکت آمریکا در ایران «برای مدت طولانی ادامه خواهد داشت».
برخی مقامهای پیشین دولت ترامپ همچنان امیدوارند که صبر نتیجه بدهد و کارزار فشار اقتصادی دولت موفق شود؛ تا حدی به این دلیل که گزینههای دیگر روی میز، از جمله اعزام نیروهای زمینی آمریکا به ایران، از نظر سیاسی غیرقابل تحمل تلقی میشوند.
«فرد فلیتز» رئیس پیشین دفتر شورای امنیت ملی ترامپ و نایبرئیس مؤسسه American First Policy Institute، پیشبینی کرد که آمریکا ممکن است ظرف ۳۰ تا ۶۰ روز با «ایرانی متفاوت» روبهرو شود.
فلیتز گفت: فکر میکنم صبر بهترین رویکرد است. باور ندارم که یک حمله نظامی گسترده در شرایط کنونی بتواند تغییری در موضع نظام ایجاد کند و بهشدت با ایده تصرف جزیره خارک یا اعزام نیروهای آمریکایی مخالفم. مردم آمریکا چنین چیزی را نمیخواهند. این اقدام واقعاً ما را در یک باتلاق گرفتار خواهد کرد.