دشواری‌های جنگ اقتصادی ترامپ از نگاه بی‌بی‌سی

کارشناسان بین‌المللی اجرای تحریم‌ها به دشواری‌های پیش روی دونالد ترامپ برای تشدید تحریم‌ها علیه ایران اشاره کرده‌اند.

خبرگزاری فارس: بی‌بی‌سی انگلیسی در گزارشی به بررسی طرح جدید دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، برای تشدید فشار اقتصادی بر ایران پرداخته و نوشته است که این طرح در شرایطی مطرح می‌شود که جنگ پس از نزدیک به شش ماه به بن‌بست رسیده و چشم‌انداز دستیابی آمریکا به پیروزی نظامی یا یک توافق از طریق مذاکره نیز کمرنگ‌تر شده است.

ترامپ برای شکستن این بن‌بست از اجرای طرحی موسوم به «روز D اقتصادی» خبر داده است که نام آن از جنگ جهانی دوم اقتباس شده و بر اساس آن، هر کشوری که با ایران تجارت کند با پیامدهای اقتصادی «بسیار سنگین» روبه‌رو خواهد شد. 

بی‌بی‌سی می‌نویسد ایران سال‌هاست با تحریم‌های آمریکا مواجه است و در طول این مدت نشان داده که هم توانایی تحمل فشار اقتصادی را دارد و هم می‌تواند خود را با فشارهای شدید اقتصادی و نظامی وفق دهد. 

به همین دلیل، پرسش اصلی این است که آیا تشدید تحریم‌ها می‌تواند نتیجه‌ای به همراه داشته باشد که راهبردهای قبلی آمریکا به آن دست نیافته‌اند.

بی‌بی‌سی نوشته ایران سال‌هاست تحت تحریم قرار دارد و تاکنون نشان داده که هم آمادگی تحمل فشار را دارد و هم می‌تواند در برابر فشارهای شدید اقتصادی و نظامی خود را با شرایط وفق دهد؛ آن هم در شرایطی که جنگ طولانی‌تر می‌شود.

بی‌بی‌سی می‌نویسد ایران سال‌هاست با تحریم‌های آمریکا مواجه است و در طول این مدت نشان داده که هم توانایی تحمل فشار اقتصادی را دارد و هم می‌تواند خود را با فشارهای شدید اقتصادی و نظامی وفق دهد. به همین دلیل، پرسش اصلی این است که آیا تشدید تحریم‌ها می‌تواند نتیجه‌ای به همراه داشته باشد که راهبردهای قبلی آمریکا به آن دست نیافته‌اند.

ایران از سال‌های نخست تأسیس جمهوری اسلامی در سال ۱۹۷۹ تحت تحریم‌های گسترده آمریکا قرار داشته است. این فشارها پس از خروج دولت نخست ترامپ از برجام در سال ۲۰۱۸ تشدید شد و در جنگ کنونی نیز آمریکا از طرحی موسوم به «عملیات خشم اقتصادی» خبر داده که شامل تحریم جریان‌های مالی مرتبط با حکومت ایران و محاصره دریایی بنادر ایران است.

با این حال، بی‌بی‌سی به نقل از عمران بیومی، کارشناس ژئواستراتژی در شورای آتلانتیک و مشاور پیشین وزارت دفاع آمریکا، می‌نویسد که طرح جدید ترامپ می‌تواند نشانه افزایش سرخوردگی واشنگتن از نتیجه ندادن گزینه‌های قبلی باشد.

مایکل پارکر، کارشناس تحریم‌های اقتصادی و از کارکنان سابق دفتر کنترل دارایی‌های خارجی وزارت خزانه‌داری آمریکا، نیز گفته است راهبرد جدید احتمالاً با هدف گسترش دامنه اثرگذاری تحریم‌ها طراحی شده است. به گفته او، آمریکا قصد دارد کشورهای ثالثی را که همچنان با ایران تجارت می‌کنند اما اقتصادشان به دلار آمریکا وابسته است، بیشتر تحت فشار قرار دهد.

با این حال، بخش مهمی از گزارش بی‌بی‌سی به توانایی ایران برای سازگار شدن با تحریم‌ها و پیدا کردن مسیرهای جدید برای دور زدن آنها اختصاص دارد.

کارشناسان تحریم به بی‌بی‌سی گفته‌اند ایران تاکنون توانسته است از مسیرهای غیررسمی برای مقابله با تحریم‌ها استفاده کند؛ از جمله به‌کارگیری کشتی‌های «ناوگان سایه» برای انتقال نفت و ایجاد پوشش‌های تجاری جدیدی که در فهرست تحریم‌های آمریکا قرار ندارند.

محمد حموده، مدیر کنترل صادرات و تحریم‌ها در بورس لندن، در این باره گفته است که ایران «خیلی سریع خود را با شرایط وفق می‌دهد» و هر بار که تحریم جدیدی اعمال می‌شود، مسیر تازه‌ای برای دور زدن آن پیدا می‌کند.

به گفته او، اقدامات متقابل ایران اغلب باعث می‌شود نهادهایی که مسئول اجرای تحریم‌ها هستند، همواره در تعقیب طرف‌های تحریم‌شده باشند و از آنها عقب بمانند.

او تأکید کرده است که اجرای تحریم‌ها روی کاغذ ساده به نظر می‌رسد، اما بخش دشوار کار پشت صحنه انجام می‌شود؛ جایی که تیم‌هایی در سراسر جهان باید طرف‌های دخیل را شناسایی کنند و مسیرهای جدید فرار از تحریم را پیدا کنند.

بی‌بی‌سی همچنین تأکید می‌کند که موفقیت طرح جدید آمریکا فقط به توانایی ایران برای دور زدن تحریم‌ها بستگی ندارد و واکنش کشورهای دیگر نیز تعیین‌کننده خواهد بود. در میان کشورهایی که ممکن است هدف فشار آمریکا قرار گیرند، علاوه بر چین، متحدان آمریکا مانند ترکیه و عراق نیز قرار دارند.

پارکر می‌گوید توانایی ایران برای دور زدن تحریم‌ها تا حد زیادی به این بستگی دارد که کشورهای دیگر و مؤسسات مالی تا چه اندازه حاضر باشند دسترسی ایران به نظام بانکی رسمی را حفظ کنند. از این رو، قدرت تحریم‌های آمریکا در نهایت به میزان همراهی کشورهای هدف با سیاست خارجی واشنگتن بستگی دارد.

در حال حاضر به نظر می‌رسد چنین آمادگی‌ای در کشورها وجود ندارد.