ترجمه رسمی مدارک هویتی به زبان های غیرانگلیسی چه تفاوتی دارد؟
برای انتخاب زبان ترجمه یک مدرک ایرانی، نمی توان فقط به نام کشور مقصد نگاه کرد. گاهی دانشگاه، سفارت، اداره مهاجرت یا سازمان دریافت کننده، اسناد را به زبانی می پذیرد که زبان رسمی آن کشور نیست. در مقابل، بعضی مراجع ترجمه به زبان محلی را الزامی می دانند و نسخه انگلیسی را قبول نمی کنند.
پس تفاوت ترجمه رسمی مدارک هویتی به زبان های غیرانگلیسی، صرفا به تغییر زبان متن محدود نمی شود. صلاحیت مترجم، شیوه نوشتن مشخصات هویتی، هماهنگی با گذرنامه و تاییدات احتمالی نیز باید با نیاز همان پرونده هم خوان باشد.
زبان کشور مقصد همیشه زبان درست ترجمه نیست
زبان قابل قبول را سازمانی تعیین می کند که پرونده را بررسی خواهد کرد. ممکن است دانشگاهی در یک کشور غیرانگلیسی زبان، مدارک دانشجویان خارجی را به انگلیسی بپذیرد؛ در حالی که یک اداره دولتی در همان کشور، ترجمه به زبان محلی را بخواهد. حتی دو سازمان در یک شهر نیز الزاماً دستورالعمل یکسانی ندارند.
پیش از ترجمه کارت ملی باید مشخص شود مرجع دریافت کننده چه زبانی را می پذیرد. اگر دستورالعمل پرونده زبان معینی را اعلام کرده است، همان زبان بر زبان رایج کشور یا ترجیح متقاضی اولویت دارد. اگر توضیح روشنی در دسترس نیست، باید زبان قابل قبول و نوع تاییدات لازم را مستقیماً از همان مرجع پرسید.
پذیرش زبان ترجمه با ضرورت ارائه خود مدرک نیز فرق دارد. یک سازمان ممکن است ترجمه فرانسوی را بپذیرد، اما برای احراز هویت به جای کارت ملی، گذرنامه یا شناسنامه بخواهد. بنابراین، پیش از شروع کار باید هم نوع مدرک و هم زبان مورد پذیرش روشن باشد.
ترجمه رسمی مدارک هویتی به زبان های غیرانگلیسی چه تفاوتی دارد؟
مترجم در هر زبانی باید اطلاعات مدرک را دقیق و بدون دخل و تصرف منتقل کند. با این حال، زبان مقصد مشخص می کند چه مترجمی مسئول کار باشد، عنوان های اداری چگونه بیان شوند و اسامی با چه خطی نوشته شوند. ترجمه رسمی آلمانی، عربی، فرانسوی یا ترکی باید به مترجم رسمی دارای پروانه معتبر در همان زبان سپرده شود.
بعضی اصطلاحات اداری و هویتی معادل کلمه به کلمه ندارند. مترجم باید عبارتی را انتخاب کند که مفهوم سند را در زبان مقصد دقیق برساند؛ جایگزین کردن مکانیکی واژه های فارسی با نزدیک ترین لغت، همیشه معنای حقوقی و اداری عبارت را حفظ نمی کند. این مسئله هنگام ترجمه عنوان مرجع صادرکننده، نوع مدرک و توضیحات روی آن بیشتر به چشم می آید.
انتخاب مترجم رسمی متناسب با زبان مقصد
توانایی صحبت کردن یا ترجمه عمومی یک زبان برای صدور ترجمه رسمی کافی نیست. سندی که قرار است در پرونده تحصیلی، کاری، اداری یا مهاجرتی استفاده شود، باید مهر و امضای مترجم رسمی همان زبان را داشته باشد. در زبان هایی که مترجمان رسمی کمتری دارند، بهتر است پیش از ثبت سفارش، ظرفیت پذیرش و زمان تحویل بررسی شود.
اگر مرجع مقصد تأیید دادگستری یا وزارت امور خارجه را خواسته باشد، متقاضی باید این درخواست را از ابتدا به دارالترجمه اعلام کند. وزارت امور خارجه ترجمه را پس از درج مهر و امضای مترجم رسمی و تایید دادگستری، مطابق دستورالعمل خود بررسی می کند و اصل مدارک نیز در فرایند تأیید لازم است. البته همه پرونده ها به این تاییدات نیاز ندارند و نمی توان یک نسخه ثابت برای تمام مقاصد در نظر گرفت.
ثبت نام ها و مشخصات هویتی در خط های مختلف
نام و نام خانوادگی از نظر معنایی ترجمه نمی شوند؛ مترجم آن ها را به خط زبان مقصد انتقال می دهد. یک نام فارسی ممکن است در خط لاتین چند املای قابل تصور داشته باشد. اگر مترجم بدون دیدن گذرنامه شکل تازه ای انتخاب کند، احتمال دارد نام یک نفر در مدارک پرونده به چند صورت نوشته شود.
در زبان های مبتنی بر خط لاتین، املای گذرنامه مهم ترین مبنای عملی برای هماهنگی نام است. هنگام ترجمه به زبان هایی با خط دیگر نیز ارائه گذرنامه و نسخه های رسمی قبلی، شکل ثبت شده مشخصات را برای مترجم روشن می کند. قرار نیست تفاوت طبیعی میان خط ها حذف شود؛ مهم این است که سازمان بررسی کننده بتواند تعلق همه اسناد به یک فرد را تشخیص دهد.
چه چیزهایی با تغییر زبان عوض می شوند و چه چیزهایی ثابت می مانند؟
با تغییر زبان، مترجم رسمی مسئول، معادل اصطلاحات اداری، خط نوشتاری و گاهی چیدمان ترجمه عوض می شود. برای نمونه، جهت نوشتن در عربی با زبان های لاتین تفاوت دارد و ظاهر سند ترجمه شده را تغییر می دهد. نحوه انتقال نام ها نیز به ساختار نوشتاری زبان مقصد وابسته است.
اطلاعات پایه سند، برخلاف ظاهر ترجمه، نباید تغییر کند. نام دارنده، شماره ملی، تاریخ تولد، شماره مدرک و مرجع صادرکننده باید همان داده های درج شده روی کارت را بازتاب دهند. مترجم نمی تواند برای هماهنگ کردن پرونده، اطلاعات را اصلاح کند یا بخشی از سند را به تشخیص خود کنار بگذارد.
ترجمه رسمی اختلاف واقعی میان مدارک هویتی را هم برطرف نمی کند. مترجم محتوای همان سندی را منتقل می کند که در اختیار دارد. پیش از ثبت سفارش باید روشن شود تفاوت مشاهده شده فقط از شیوه نوشتن نام می آید یا اطلاعات اسناد واقعاً با یکدیگر مغایرت دارند.
چرا هماهنگی ترجمه با گذرنامه و دیگر مدارک اهمیت دارد؟
سازمان خارجی مشخصات کارت ملی، گذرنامه، شناسنامه، مدارک تحصیلی و فرم درخواست را در کنار هم می بیند. تفاوت در نام، نام خانوادگی یا تاریخ تولد ممکن است باعث شود برای تطبیق هویت، توضیح یا مدرک بیشتری درخواست کند. چنین اختلافی لزوماً پرونده را رد نمی کند، اما بررسی آن را طولانی تر و پیچیده تر خواهد کرد.
ارائه گذرنامه و ترجمه های رسمی قبلی پیش از شروع کار، به مترجم کمک می کند شکل های ثبت شده نام را ببیند و املای تازه و غیرضروری نسازد. این اقدام محتوای کارت را تغییر نمی دهد؛ فقط هماهنگی نوشتاری اسناد را حفظ می کند.
هماهنگی البته به معنای پنهان کردن مغایرت نیست. اگر اطلاعات اصلی دو مدرک واقعاً یکسان نباشد، مترجم اجازه ندارد یکی را مطابق دیگری بازنویسی کند. در این وضعیت باید منشأ اختلاف بررسی شود تا نیاز به اصلاح مدرک، ارائه توضیح یا افزودن سند پشتیبان مشخص شود.
پیش از سفارش ترجمه رسمی چه اطلاعاتی را قطعی کنیم؟
ابتدا باید معلوم شود که سازمان مقصد برای آن پرونده کارت ملی می خواهد. سپس لازم است زبان مورد پذیرش و نیاز به تایید دادگستری، وزارت امور خارجه یا سفارت از دستورالعمل همان سازمان استخراج شود. تجربه پرونده فردی دیگر مبنای قابل اعتمادی نیست؛ نوع درخواست و مرجع بررسی می تواند شرایط را تغییر دهد.
اصل مدرک هویتی، گذرنامه و ترجمه های رسمی مرتبط قبلی نیز باید برای بررسی آماده باشند. اگر مهلت پرونده محدود است، دسترسی به مترجم رسمی زبان مورد نظر و زمان لازم برای تاییدات احتمالی را باید پیش از ثبت سفارش سنجید.
پیش از سپردن اصل کارت به دارالترجمه، پاسخ مرجع مقصد درباره زبان و تاییدات را کنار گذرنامه و ترجمه های قبلی آماده کنید. این مجموعه، زبان مورد نیاز و شیوه ثبت مشخصات را برای مترجم روشن می کند و از شکل گیری نسخه ای ناسازگار با پرونده جلوگیری خواهد کرد.